Đức tin tuổi thiếu niên: chọn Chúa để xây dựng cuộc sống cho mình

Các em ở tuổi 11 đến 18. Năm 2024 có 5.000 em được rửa tội trong Mùa Phục sinh, các em tự quyết định sống tuổi thiếu niên của mình với đức tin. Vậy đức tin đóng vai trò gì trong cuộc sống các em?

la-croix.com, Alix Champlon và Gilles Donada, 2024-06-19

Các hướng đạo sinh Pháp trong cuộc họp ở Chambord ngày 5 tháng 6 năm 2022. Jean-Michel TURPIN / Divergence

Cha mẹ của Anatole để em quyết định. Mẹ em theo đạo công giáo, cha vô thần, khi sinh con ra, họ không rửa tội cho con. Ở trường trung học, Anatole sinh hoạt ở nhóm tuyên úy. Năm 14 tuổi, anh quyết định rửa tội trong ngày hành hương 11 tháng 5 của nhóm Frat ở Île-de-France, nơi quy tụ hơn 11.000 bạn trẻ lớp 3 và lớp 4 dự thánh lễ Hiện Xuống. Cùng với các bạn cùng tuổi, anh hô to: “Con tin!”

Năm 2024, Hội đồng Giám mục Pháp có hơn 5.000 tân tòng từ 11 đến 17 tuổi, nhiều hơn 50% so với năm trước. Tuổi này vẫn là tuổi chưa phải “người lớn”, là “giai đoạn cầu nối” như Đức Phanxicô đã nói khi khai mạc đại hội mục vụ giáo phận Rôma tháng 6 năm 2017: “Thanh thiếu niên không đến từ đây cũng không đến từ đó, họ đang trên đường đi.”

Đức tin được khẳng định và các câu hỏi hiện sinh

Vì thế trong giai đoạn khám phá này, việc chọn đức tin là một quyết định can đảm của cá nhân. Cô Émilie, 14 tuổi, nói: “Bây giờ không ai nhắc con phải làm gì,” khi còn nhỏ, thỉnh thoảng cha mẹ đưa cô đi lễ. Trước khi rời nhóm Frat, cô dành thì giờ cuối tuần cho bạn bè và cho Antoine, 24 tuổi, một trong những lãnh đạo nhóm. Cô thú nhận: “Khi đến đây, tôi không biết chuyện gì sẽ đến với tôi .” Antoine mỉm cười. Anh nhớ lại các thiếu niên còn ‘chưa biết gì’ khi anh cùng họ lên xe buýt đến đây vào tối thứ sáu. Hai ngày sau, tất cả, kể cả anh, tràn ngập niềm vui! Émilie ngạc nhiên: “Khoảnh khắc yêu thích của tôi? Tôi rất xúc động trong buổi canh thức chầu Mình Thánh Chúa.”

Cha Nicolas Joli chia sẻ: “Tôi ngạc nhiên trước sự khao khát thiêng liêng mãnh liệt của các thanh thiếu niên.” Cha là cha tuyên úy của Nhóm Apprentis d’Auteuil du Val-d’Oise, cha tổ chức cuộc họp và giải tội không nghỉ tay suốt cuối tuần. Tại giáo xứ Sannois của cha, càng ngày cha càng tiếp nhận nhiều thanh thiếu niên “tò mò muốn biết Chúa”, các em biết Chúa khi theo dõi những tín hữu kitô có ảnh hưởng trên mạng. Cha cho biết: “Các câu hỏi của họ rất trực tiếp, rất thẳng thắn, họ đặt những câu hỏi hiện sinh: “Sự cứu rỗi, sự sống, cái chết, tôi là ai, di sản của cha mẹ để lại, Trời và đất…” Việc đi tìm câu trả lời là cá nhân, nhưng dựa trên quan điểm và câu hỏi của những người cùng lứa tuổi: “Còn bạn, tôn giáo của bạn là gì?”

Ở trường, các em lớn lên cùng các bạn hồi giáo có cuộc sống hàng ngày thấm nhuần tôn giáo của họ. Là nhóm thiểu số, liệu các thanh thiếu niên công giáo có gặp khó khăn hơn trong việc tuyên xưng đức tin của mình với các bạn cùng tuổi không? Nathan, 16 tuổi, bảo vệ: “Con không ngại nói con là tín hữu kitô. Mọi người đều biết con có đạo và họ hỏi con,” em vững tin: “Thiên Chúa là trọng tâm đời sống của con. Bận rộn với học hành, thể thao, con không có thói quen đi lễ thường xuyên, nhưng con sốt sắng cầu nguyện mỗi ngày.”

Thiên Chúa, người bạn đồng hành để lớn lên, để tin tưởng và hy vọng

Nathan tâm sự: “Con nói chuyện với Chúa buổi tối. Con nghĩ Chúa gọi con làm những điều tốt chung quanh con. Con sống đức tin một cách thực tế. Ở tuổi chúng con, chúng con nói toàn chuyện tiêu cực nên ở trường con cố gắng giải quyết xung đột để được tốt hơn một chút…”

Khi lòng tốt không còn ở hành lang trường trung học

Martina, 16 tuổi, dựa vào đức tin để mang lại tự tin cho mình: “Khi con cảm thấy mình không phù hợp hoặc thuộc về một nhóm nào đó, con nghĩ đến Chúa, Đấng yêu thương con người thật của con, con biết con không cần phải là người làm mọi người hài lòng. Khi con nghi ngờ, tức giận hoặc bị loại trừ, con thấy con trong cuộc đời của Chúa Kitô. Con yên tâm khi thấy Chúa cũng có những giây phút khó khăn, nghi ngờ như chúng con.”

Với các bạn thanh thiếu niên đang gắng đi tìm con đường riêng của mình, Chúa là bạn đồng hành tin cậy. Chloé, 16 tuổi có trách nhiệm chăm sóc mục vụ ở trường, cô thú nhận: “Con không tin vào Chúa một cách cứng rắn như sắt, nhưng sự hiện diện của Chúa làm con yên tâm,” một hiện diện quan trọng khi cô sống trong hoàn cảnh cha mẹ ly hôn: “Chúa thay thế người cha. Đó là sự hiện diện bao bọc con, mang lại cho con sức mạnh để khẳng định con vì con thiếu tự tin. Con đang học năm cuối trung học, con sẽ lên đại học, con không chắc con muốn gì… Thời gian này con bất ổn. Đức tin và khuôn khổ các giá trị đức tin giúp con nắm giữ một điều gì đó hữu hình. Dù con quyết định làm gì nhưng nếu con dứt khoát làm, con chắc đó sẽ là điều tốt. Khi con cầu nguyện, con hy vọng mọi thứ sẽ thay đổi, mọi người sẽ nhận ra vấn đề.” Còn Martina, điều quan trọng với cô là được sống trong một nhóm: “Điều quan trọng với con là chia sẻ đức tin và sống với những giá trị đức tin trong nhóm, như trong trại hướng đạo.”

Một đức tin tập thể

Ông Xavier de Verchère, tuyên úy quốc gia của Hướng đạo Pháp nhận xét: “Các bạn trẻ gặp khó khăn khi dự các buổi mang tính nghi thức hoặc quy phạm thuần túy như thánh lễ cổ điển ở giáo xứ. Họ đi tìm những giây phút mạnh mẽ, sống tập thể giữa những người trẻ cùng tuổi. Họ không ngại nói về đức tin của họ. Chúng ta chỉ cần tạo điều kiện để đức tin được nói lên.”

Cô Agnès Charlemagne nói: “Đức tin được khám phá qua người khác. Đó là lý do vì sao Giáo hội là Giáo hội.” Là huấn luyện viên mục vụ ở Marseille, 20 năm qua cô làm các công cụ phù hợp cho thanh thiếu niên, giúp họ nói lên đức tin và đời sống thiêng liêng của mình. Chúng ta không thể giao cho họ quyển giáo lý, nên phải bắt đầu bằng những câu hỏi của họ và để họ tương tác với nhau. Chúng tôi là chứng nhân, cách đây 40 năm chúng tôi cũng đã đặt cho mình những câu hỏi này. Đó là câu trả lời được tìm thấy trên đường đi. Còn bạn, bạn nghĩ gì?

Chứng từ sẽ giúp các bạn trẻ hiểu được câu hỏi của mình. Cha Joli giải thích: “Vai trò của tuyên úy là đưa ra lời của Chúa, của các thánh. Chúng tôi mang lại cho họ chìa khóa để sống trải nghiệm này. Nhưng chúng tôi cũng học từ đức tin trọn vẹn và tự phát của họ.” Linh mục Xavier de Verchère khẳng định: “Chính Thiên Chúa nói với chúng ta qua họ. Vì khi đặt câu hỏi về đức tin và Giáo hội, họ đang đặt câu hỏi về phép rửa tội với người đối thoại. Và đó là điều họ mang đến cho cuộc sống.” Cô Agnès Charlemagne nói thêm: “Điều làm tôi xúc động là họ nói lên những điều mà những người trưởng thành chúng tôi không còn dám sống.”

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch