Helena Jeppesen-Spuhler: chuyên gia trong phim tài liệu về Giáo hoàng Lêô XIV
cath.ch, Wolfgang Wittenburg, Lucienne Bittar, 2026-04-06
Một bộ phim tài liệu về Giáo hoàng Lêô XIV phát sóng ngày chúa nhật Phục sinh trên kênh ZDF, có sự góp mặt của chuyên gia Thụy Sĩ Helena Jeppesen-Spuhler, đại biểu châu Âu tại Đại hội Thượng hội đồng Rôma năm 2023 và 2024. Trong vai trò này, bà đã làm việc cùng với Hồng y Prevost lúc bấy giờ.
Jürgen Erbacher, nhà báo của kênh ZDF và là chuyên gia về Đức Lêô nhìn lại năm đầu tiên triều của ngài trong phim tài liệu của ông: Lêô XIV – Một Giáo hoàng tìm kiếm con đường của mình (Ein Papst sucht seinen Kurs). Trong một phỏng vấn với Hãng Thông tấn Công giáo KNA, ông nhấn mạnh nhiều người đang tự hỏi Giáo hoàng Lêô sẽ dẫn dắt 1,4 tỷ tín hữu Công giáo trên thế giới đi về đâu.
Ngày 8 tháng 5 năm 2025, khói trắng bốc lên từ Nhà nguyện Sistine ở Vatican, báo hiệu đã có Tân Giáo hoàng – Habemus Papam. Mặc dù nhiều nhà quan sát dự đoán mật nghị sẽ kéo dài do sự phân cực trong Giáo hội Công giáo, nhưng đến vòng thứ tư, Đức Lêô đã được bầu. Nhà báo Erbacher, người đứng đầu bộ phận Tôn giáo và Đời sống tại ZDF, ông đã theo sát Đức Lêô trong năm qua, hôm nay là thời điểm hoàn hảo để phát hành bộ phim tài liệu. Hơn nữa, Đức Lêô đã hiện diện mạnh mẽ trên truyền thông trong suốt mùa Phục Sinh.
Đức Phanxicô, một Giáo hoàng không thể bắt chước
Trong bộ phim tài liệu, nhà báo đã phỏng vấn bốn chuyên gia, trong đó có nhà báo Thụy Sĩ Helena Jeppesen-Spuhler. Bà chia sẻ cảm nhận cá nhân của bà trong Thượng Hội đồng về Tính hiệp thông: “Trong tư cách là thành viên Thượng Hội đồng, điều quan trọng đối với tôi là ngài đã ngay lập tức xác nhận tiến trình Thượng Hội đồng sẽ tiếp tục; Giáo hội Thượng Hội đồng, như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nói, là Giáo hội của thiên niên kỷ thứ ba. Đức Lêô không có chút nghi ngờ gì về điều này.”
Bà Helena Jeppesen, nhân chứng của tiến trình Thượng Hội đồng, Rôma ngày 27 tháng 10 năm 2024 | © Lucienne Bittar
Một chuyên gia khác, Hồng y Reinhard Marx, Tổng Giám mục Munich và Freising, ngài đã tham gia mật nghị nhấn mạnh: “Tôi không nghĩ đa số các hồng y muốn xa lánh Đức Phanxicô. Ngược lại, phần lớn cảm thấy triều của ngài là một ơn rất lớn cho Giáo hội. Nhưng chính vì ngài quá phi thường, thậm chí có phần gây xáo trộn, nên mọi người hy vọng người kế nhiệm ngài sẽ không chỉ đơn thuần là một bản sao. Như thế sẽ dẫn đến một bức tranh biếm họa. Và có lẽ đó là lý do vì sao bây giờ chúng ta có một Giáo hoàng tiếp cận công việc một cách điềm tĩnh hơn.” Linh mục Franz Klein, dòng Augustinô ở Würzburg đã làm việc lâu năm ở trụ sở Dòng Augustinô Rôma với Bề trên Dòng là Cha Prevost, linh mục nhấn mạnh: “Tôi nghĩ chưa có Giáo hoàng nào có mối liên hệ mật thiết với nhiều văn hóa và dân tộc như Giáo hoàng Lêô.”
Bộ phim điểm lại những sự kiện quan trọng trong năm đầu triều của ngài: những chuyến đi, các hoạt động của Giáo hoàng tại Vatican và các cuộc gặp nhỏ hơn.
Đoàn làm phim đã đi theo cuộc gặp với giới trẻ trong Năm Thánh Lòng Thương Xót mùa hè năm 2025, đi thăm một giáo xứ Rôma nằm trong khu dân cư nghèo. Với Erbacher, những chuyến đi này ngài đã để lại những ấn tượng sâu sắc: “Các chuyến đi cho chúng tôi thấy, dù ở quy mô lớn hay nhỏ, Đức Lêô đều có một mục tiêu chính: đưa mọi người đến với đối thoại, từ đó hiện thực hóa chủ đề chính của ngài trong ngày đầu tiên của ngài: hòa bình.”
Thời điểm để lắng nghe… và thời điểm để hành động
Nói về chủ đề này, Giáo sư Thần học Benjamin Dahlkem của Đại học Eichstätt ở Bavaria giải thích: “Việc ngài không đưa ra một lập trường rõ ràng, dứt khoát có nghĩa ngài dành cơ hội để tham gia đối thoại với tất cả các bên. Dĩ nhiên điều này phải trả giá.”
Theo Giáo sư: “Đức Lêô được bầu để xây dựng các cây cầu. Như thế đòi hỏi phải lắng nghe rất nhiều – từ tất cả các phía, nên các quyết định cần phải có thời gian, đòi hỏi rất nhiều kiên nhẫn. Nhưng nhiều giáo dân không còn kiên nhẫn, đã tạo ra căng thẳng và áp lực buộc Đức Lêô phải chuyển từ lắng nghe sang hành động và đưa ra quyết định.”
Đức Lêô trên ban công Đền thờ Thánh Phêrô ngày 8 tháng 5 | © Vatican Media
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
