Tổng Giám mục Georg Gänswein: “Đức tin luôn là ngôi sao hướng dẫn đời tôi”
katholisch.de, Steffen Zimmermann, 2026-07-28
Phỏng vấn Tổng Giám mục Gänswein nhân dịp sinh nhật 70 của ngài, 27 tháng 7 năm 2026. Nhân dịp sinh nhật 70, Tổng Giám mục Georg Gänswein có cuộc phỏng vấn với Trang Công giáo Đức katholisch.de về cuộc đời của Tổng Giám mục bên cạnh Đức Bênêđíctô XVI, tại các nước vùng Baltic, với Đức Lêô XIV và quan tâm của ngài với Giáo hội Đức.
Trong cuộc phỏng vấn này, ngài suy ngẫm về những thời điểm định hình cuộc đời của ngài, cuộc gặp gỡ với Giáo hoàng Bênêđictô (2005-2013) và ảnh hưởng của Giáo hoàng trên Tổng Giám mục. Tổng Giám mục Gänswein nói về tình hình hiện tại ở các nước Baltic, năm đầu tiên triều Đức Lêô và con đường Thượng Hội đồng tại Đức.
Ngài sẽ bước sang tuổi 70, sinh nhật này có đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời ngài, hay chỉ là một thời điểm ngài bình thản đón nhận?
Tổng Giám mục Gänswein: Đó không phải là bước ngoặt. Tôi cảm nhận sinh nhật này như mọi sinh nhật khác. Tôi đón nhận ngày này với sự thanh thản tuyệt đối.
Nhìn lại cuộc đời cho đến nay, nhân dịp sinh nhật này, ngài có quyết định hay bước ngoặt nào ngài đặc biệt biết ơn ngày hôm nay không?
Một bước ngoặt mang tính quyết định chắc chắn là việc tôi được bổ nhiệm vào hàng ngũ nhân viên Giáo triều La-mã, một vị trí tôi không hề ứng tuyển. Tại đó, một sự thay đổi sâu sắc khác đã xảy ra: cuộc gặp gỡ của tôi với Hồng y Joseph Ratzinger. Kể từ đó, ngài đã để lại dấu ấn sâu sắc trong cuộc đời tôi, cả qua những sứ mệnh tôi được thực hiện và qua ảnh hưởng của ngài trong nhiều năm. Nhìn lại, đây là yếu tố quan trọng nhất. Tất nhiên, cũng có những giai đoạn hình thành trước đó: việc học tập của tôi, quyết định làm linh mục, thụ phong, mục vụ và thời gian tôi học tại Đại học Munich.
Có điều gì mà ngày hôm nay ngài muốn nói “Tôi sẽ làm khác đi” không?
Tôi sẽ chính xác đưa ra những lựa chọn quan trọng trong cuộc đời tôi một lần nữa. Có những quyết định nhỏ hơn, được đưa ra trong những hướng đi quan trọng mà giờ đây nhìn lại, tôi cho là sai lầm hoặc không thành công.
Với tư cách là giám mục và sứ thần Tòa Thánh, ngài sẽ làm đơn từ chức khi ngài 75 tuổi. Ngài hình dung giai đoạn sắp tới này như thế nào?
Tôi nhìn về tương lai với tâm hồn thanh thản như khi tôi sắp bước sang tuổi 70, với tự tin và niềm tin vững chắc vào Chúa. Tôi sẽ làm tròn bổn phận của tôi, phần còn lại cái gì đến sẽ đến.
Ước mơ của tôi là được làm linh mục. Tổng Giám mục Georg Gänswein
Có nhiệm vụ nào mà ngài vẫn còn hứng thú không? Hay ngài đang chờ xem Giáo hoàng sẽ dành điều gì cho ngài?
Tôi đang chờ xem. Tất nhiên, một số nhiệm vụ sẽ hấp dẫn tôi. Nhưng tôi phải đối diện với thực tế: Tôi gần 70 tuổi, tôi đã là Sứ thần Tòa Thánh tại các nước Baltic được hai năm. Số phận sẽ quyết định điều gì là đúng đắn vào thời điểm thích hợp.
Có thể nói chức vụ Sứ thần Tòa Thánh tại các nước Baltic ban đầu không phải là công việc mơ ước của ngài. Bây giờ ngài nhìn lại vai trò này như thế nào? Là bổn phận hay ngài nghĩ ngài đã hoàn toàn hòa nhập vào cuộc sống ở vùng Baltic?
Ơn gọi mơ ước của tôi là chức linh mục. Những gì tôi đang làm hôm nay là điều không thể tưởng tượng nổi vài năm trước. Tôi không lựa chọn bất kỳ nhiệm vụ nào của mình. Khi cơ hội đến, tôi chấp nhận. Ban đầu, thử thách ở Vilnius thực sự là một nghĩa vụ. Nhưng điều đó đã thay đổi hoàn toàn kể từ đó. Tôi hạnh phúc ở đây, tôi hoàn toàn tận tâm với công việc này, và tôi xem đây là sứ mệnh tông đồ của tôi. Dù tôi không chọn nơi này, nhưng với các nước Baltic, tôi là thợ làm việc trong vườn nho của Chúa.
Kể từ khi Nga tấn công vào Ukraine, các nước Baltic sống dưới mối đe dọa rất thực tế. Ngài cảm nhận như thế nào về bầu khí và cuộc sống hàng ngày ở ba quốc gia này?
Mối đe dọa từ phương Đông là một căng thẳng thường trực làm cho người dân lo lắng, trong một số trường hợp đã tạo áp lực sâu sắc lên họ. Là tín hữu, linh mục, giám mục và sứ thần Tòa Thánh, tôi cố gắng mang hy vọng đến. Mối nguy hiểm là rất thực tế, không thể xem nhẹ. Vì thế điều quan trọng là phải mở rộng tầm nhìn vượt ra ngoài mối đe dọa để cho thấy, cuối cùng chính hy vọng chứ không phải mối đe dọa mới là điều quyết định.
Nước Đức đang thành lập lữ đoàn Bundeswehr thường trực tại Lithuania. Ngài đánh giá sự hiện diện này có ý nghĩa như thế nào, đặc biệt là ở một quốc gia từng là nạn nhân của Đức trong Thế chiến thứ hai.
Người Litva rất biết ơn. Những lợi ích từ sự hiện diện này đang được cảm nhận. Dự kiến công trình sẽ hoàn thành trong hai năm. Khi đó, khoảng 5.000 binh sĩ và gia đình của họ sẽ đóng quân tại đây, tổng cộng khoảng 20.000 người. Đây là một cam kết an ninh rõ ràng. Người Đức được đón nhận. Dĩ nhiên giai đoạn từ năm 1941 đến năm 1943 người dân vẫn chưa quên. Nhưng may mắn, kể từ đó quan hệ Đức-Lithuania đã phát triển thành mối quan hệ đối tác thân thiện và hiệu quả.
Ngày nay, một lần nữa, khi răn đe quân sự trở thành yếu tố trung tâm của an ninh châu Âu, Giáo hội và ngoại giao có thể đóng vai trò gì?
Ngoại giao đồng nghĩa với đối thoại. Điểm mấu chốt không phải bom đạn hay bạo lực làm chủ, nhưng là con người tham gia đối thoại. Ngoại giao phải góp phần ngăn ngừa xung đột vũ trang. Và nếu xung đột nổ ra, ngoại giao phải làm mọi thứ trong khả năng của mình để chấm dứt nó. Đó là một nhiệm vụ khó khăn nhưng cũng vô cùng cần thiết. Càng có nhiều bạo lực, công việc ngoại giao càng trở nên cần thiết.
Trong nhiều năm làm linh mục, ngài đã sống và làm việc với Giáo hoàng Bênêđictô. Ngài có cảm thấy khó xử khi nhiều người vẫn nhìn ngài là thư ký riêng của Đức Bênêđíctô không?
Không, hoàn toàn không, nhưng ngược lại. Rõ ràng: khuôn mặt đã đi khắp thế giới với Đức Bênêđíctô XVI là tôi. Đó không phải là gánh nặng, nhưng là một phần không thể thiếu trong cuộc đời tôi. Đó là một kinh nghiệm đã để lại dấu ấn sâu sắc trong cuộc đời tôi. Nhiều người, kể cả ở các nước Baltic, biết đến tôi với tư cách là cựu thư ký của Đức Bênêđíctô XVI. Điều này bất chấp việc đã 13 năm trôi qua kể từ khi ngài từ chức và gần 4 năm kể từ khi ngài qua đời. Chuyện đã qua rồi. Tôi hy vọng mọi người đều có những kỷ niệm đẹp về thời gian đó.
Là người tâm phúc thân cận nhất của Đức Bênêđíctô XVI, ngài cảm thấy nghĩa vụ đặc biệt nào trong việc lưu giữ ký ức về Đức Bênêđíctô không? Hay cuối cùng, một Giáo hoàng nên được để lại cho di sản của lịch sử?
Tôi cảm thấy buộc phải làm như vậy, không phải vì nghĩa vụ, mà vì mong muốn. Tôi đã chứng kiến tầm quan trọng và ảnh hưởng lớn lao của ngài với Giáo hội và thế giới. Đó là lý do vì sao việc lưu giữ ký ức về ngài đặc biệt quan trọng với tôi. Trên hết, tôi mong muốn đóng góp vào việc bảo tồn và phát huy di sản phong phú triều của ngài và công trình thần học của ngài. Điều này thiết yếu với tôi, và đó là điều tôi cam kết.
Quan điểm của ngài về Đức Bênêđíctô XVI có thay đổi kể từ khi Đức Bênêđíctô XVI qua đời không? Ngài có phát hiện ra các khía cạnh nào trong tính cách của ngài mà trước đây ngài chưa biết đến không?
Về cơ bản, không, quan điểm của tôi không thay đổi. Kể từ khi ngài qua đời, tôi đã đọc lại nhiều tác phẩm của ngài – các văn bản từ thời ngài làm giáo sư, hồng y và giáo hoàng, bao gồm cả các bài giảng khi ngài là Giáo hoàng danh dự, những bài giảng này sau đó đã được xuất bản. Thời gian trôi qua cho phép tôi thấy một số điều một cách khách quan hơn. Những sự kiện chịu áp lực lớn hoặc bị chỉ trích gay gắt giờ đây có thể được hiểu rõ hơn khi nhìn lại.
Không thể phủ nhận có một số khó khăn và vấn đề đã nảy sinh trong triều giáo hoàng trước đó. Tổng Giám mục Georg Gänswein
Với Đức Lêô XIV, Giáo hội đã có một tân Giáo hoàng được hơn một năm. Ngài mô tả các hành động của Đức Lêô cho đến nay như thế nào?
Ngài là người thận trọng và khôn ngoan. Việc lựa chọn tên của ngài nói lên rất nhiều điều về ý định của ngài. Ngài ưu tiên sự hợp tác trực tiếp với Giáo triều La-mã và bày tỏ sự tin tưởng vào Giáo triều. Đồng thời, ngài nhận ra những căng thẳng và khó khăn nội bộ trong Giáo hội cần phải vượt qua. Ngài nhận thức được thực tế này và đang cố gắng hàn gắn những vết thương hiện có một cách thận trọng. Một chiến lược rõ ràng đang nổi lên từ các quyết định về nhân sự, cũng như từ các bài viết giáo huấn và tuyên bố công khai của ngài.
Ngài có cho rằng điều này thể hiện sự khác biệt rõ rệt so với Đức Phanxicô tiền nhiệm – và hướng đi mới này có lợi cho Giáo hội không?
Tôi không đưa ra bất kỳ phán xét nào về hai Giáo hoàng. Không thể phủ nhận có những khó khăn và vấn đề đã nảy sinh trong triều Giáo hoàng trước. Đức Lêô đã nhận thấy và giải quyết. Điều này cho thấy ngài trực diện nhìn nhận thực tế, xem trọng nó và hành động.
Ngài kỳ vọng gì ở Đức Lêô trong những năm tới?
Nhiệm vụ chính của Giáo hoàng là làm chứng nhân cho Chúa Giêsu Kitô. Đây là điểm mấu chốt. Ngài phải đưa ra những câu trả lời thuyết phục, dựa trên đức tin, cho những câu hỏi của thời đại chúng ta. Sự chỉ trích là điều không thể tránh khỏi, dù cho đến nay ngài đã nhận được sự ủng hộ gần như tuyệt đối. Tôi hy vọng ngài sẽ vẫn kiên định khi tình hình xấu đi và phe đối lập nổi lên.
Lấy nước Đức làm ví dụ: ngài đã sống ở nước ngoài nhiều năm – ngài có theo dõi tình hình ở Đức không? Ngài có còn theo sát những diễn biến trong Giáo hội Công giáo ở quê hương ngài không?
Chắc chắn rồi. Đức là đất nước tôi; nguồn gốc của tôi ở đó. Tôi theo dõi sát sao tin tức của Giáo hội và dĩ nhiên, tôi vẫn duy trì các mối liên hệ cá nhân. Tôi vẫn cảm thấy rất gắn bó với Giáo hội Đức.
Điều gì làm ngài lo lắng cho Giáo hội Đức – và điều gì mang lại hy vọng cho ngài?
Điều làm tôi lo lắng là những gì ẩn sau cụm từ vụng về “con đường Thượng Hội đồng”. Những cuộc tranh luận vô bổ về cấu trúc và các vấn đề tương tự đã làm lãng phí nguồn lực đáng kể. Mặt khác, tôi thấy hy vọng trong sự thức tỉnh của những người trẻ tuổi quan tâm và thực hành đức tin của họ. Tôi vô cùng biết ơn điều này; nó mang lại cho tôi niềm vui.
Con đường Thượng Hội đồng đã tạo ra rất nhiều căng thẳng giữa Giáo hội ở Đức và Rôma trong những năm gần đây. Ngài mô tả mối quan hệ của họ như thế nào hiện nay?
Chúng ta đã đề cập đến từ quan trọng: căng thẳng. Những căng thẳng xung quanh Con đường Thượng Hội đồng và các dự án khác nhau xuất phát từ cộng đồng Công giáo vẫn tồn tại và chờ đợi một giải pháp dứt điểm. Đây là trở ngại lớn cho nhiều người Công giáo ở Đức, họ là những người chỉ đơn giản muốn sống đức tin của mình.
Liệu các nhà lãnh đạo mới – Đức Lêô ở Rôma và tân chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, Giám mục Heiner Wilmer – có thể giúp làm giảm bớt căng thẳng không?
Tôi hy vọng vậy. Cho đến nay, Tân chủ tịch Hội đồng Giám mục đã tạo được ấn tượng tốt, ngài không cố gắng áp đặt quan điểm của ngài. Điều này có thể giúp giảm bớt căng thẳng.
Cuối cùng, khi nghĩ về sinh nhật của ngài, công việc của ngài ở vùng Baltic, và những thay đổi đã diễn ra trong Giáo hội và trên thế giới, điều gì giúp cá nhân ngài vững vàng trong đức tin và mang lại cho ngài tự tin?
Điều giúp tôi vững vàng chính là đức tin, dù trách nhiệm hiện tại của tôi là gì. Nó mang lại cho tôi hy vọng, tự tin, hỗ trợ và trên hết là niềm vui. Dù có những khó khăn chung quanh, đức tin vẫn là kim chỉ nam cho cuộc đời tôi. Chính với đức tin này tôi sẽ đón nhận tương lai, dù nó có ra sao.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Tổng Giám mục Georg Gänswein: “Đức tin luôn là ngôi sao hướng dẫn đời tôi”
Đức Lêô đi Pháp: vì sao chuyến đi của ngài tốn 20 triệu âu kim
“Dòng Trinh Nữ”: Khoảng 250 phụ nữ Tây Ban Nha sống Đời sống Thánh hiến nhưng không mặc áo Dòng hay sống trong Tu Viện
