Đức Lêô: kim chỉ nam về Tinh Thần và Đạo Đức trên Trường Quốc tế
Truyền thông nước ngoài kinh ngạc về sự đón tiếp nồng nhiệt của người dân Peru dành cho Đức Lêô XIV © Vatican Media
Trong chuyến đi Pháp, Đức Lêô đề cập đến một số vấn đề tế nhị như chăm sóc người hấp hối, vị trí của tôn giáo trong đời sống công cộng và vai trò của châu Âu trên trường quốc tế. I.MEDIA đã phỏng vấn một số nhân vật nổi bật về tác động của chuyến đi này.
Với Luật sư Carol Saba, phát ngôn viên của Hội đồng Giám mục Chính thống giáo Pháp, uy tín của Đức Lêô trên trường quốc tế đã được củng cố mạnh mẽ nhờ chuyến đi Pháp.
Luật sư Chính thống giáo đánh giá cao “Giáo hoàng đa dạng” này, ngài vừa kế thừa di sản tư tưởng xã hội của Đức Lêô XIII trước các thách thức của thời hiện đại, vừa thể hiện sự cởi mở đại kết của Thánh Gioan XXIII trong khát vọng hiệp nhất với thế giới Chính thống giáo, và cả Thần học lịch sử của Đức Gioan-Phaolô II khi xét đến vai trò của Giáo hội hành động vì hòa bình, đặc biệt khi ngài quay về với cội nguồn châu Âu. Với từ ngữ được trau chuốt tỉ mỉ, ngài gợi nhớ đến Đức Bênêđíctô XVI và trong sự quan tâm đến các vùng ngoại vi của thế giới, ngài làm vang vọng tinh thần của Đức Phanxicô.
Thế giới cần kim chỉ nam về tinh thần và đạo đức, bốn ngày tại Pháp ngài đã đưa ra con đường
Niềm hy vọng ngài truyền cảm hứng trong bốn ngày qua, với thông điệp tập trung vào kitô giáo không phải về bản sắc, nhưng mở ra con đường dẫn đến niềm tin, hy vọng và đối thoại. Giáo dân thời buổi này cần những lời này vì họ không còn tìm thấy trong diễn từ chính trị của lục địa châu Âu. Họ đang đi tìm một thông điệp chân thực, đúng đắn, và thông điệp của ngài đến vào thời điểm đặc biệt này.”
“Một cơ hội để hồi sinh lý tưởng châu Âu”
Cựu Thủ tướng Ý Mario Monti chia sẻ quan điểm này trên I.Media sau khi dự buổi nói chuyện của Đức Lêô ở Metz: “Việc có một Giáo hoàng người Mỹ đầy nghị lực vào thời điểm này, người khuyến khích người châu Âu nhận thức về phẩm giá của chính mình và tin tưởng vào sự xây dựng của chính họ, điều không chỉ phục vụ cho chúng ta mà còn cải thiện tinh thần thế giới, là thông điệp rất mạnh mẽ.” Ông xem chuyến đi này là “cơ hội để hồi sinh lý tưởng châu Âu.”
Ông Sébastien Maillard, cựu giám đốc Viện Jacques Delors, nhận thấy trong các chuyến đi liên tiếp của ngài đến Tây Ban Nha và Pháp: “Một mong muốn xem xét lại các nguyên tắc cơ bản của châu Âu, mời gọi mọi người tiếp nhận ngọn đuốc, với lời kêu gọi giới trẻ hãy cống hiến hết mình cho châu Âu, nhấn mạnh đến tầm quan trọng của pháp luật và cuộc chiến chống lại thông tin sai lệch.”
Ông lưu ý: “Ngài không đối lập nền văn minh châu Âu với Liên minh châu Âu, trong khi một số nhóm chính trị có xu hướng đánh đồng. Ngược lại, ngài cho thấy khối Thị trường châu Âu là sản phẩm của nền văn minh, chúng ta không được tách rời khỏi nó.”
Xây dựng một “Xã hội Hòa bình”
Ba ngày sau khi đón Đức Lêô trong buổi canh thức long trọng tại Sân vận động Pháp, Giám mục Étienne Guillet giáo phận Saint-Denis đã đến Metz cùng với 12 đại diện của các tôn giáo khác trong giáo phận của ngài: Do Thái giáo, Hồi giáo, Sikh giáo, Công giáo và Chính thống giáo. Ngài rất vui khi thấy “cam kết của các tôn giáo với hòa bình” được khẳng định lại ở Metz, nhấn mạnh tầm quan trọng, bất chấp mọi khó khăn của việc tiếp tục đối thoại với nhau và nâng cao nhận thức về đối thoại trong giới trẻ: “Chúng tôi đến đây để cùng nhau lắng nghe những lời khích lệ này, vì ở đây, chúng tôi không nói về ngày hôm qua, chúng tôi nói về ngày hôm nay và ngày mai cho Seine-Saint-Denis để xây dựng một xã hội hòa bình.” Nói rộng hơn, chuyến đi Pháp của Đức Lêô đã giúp cho nhiều người có “cảm giác tự hào thực sự khi họ là tín hữu kitô” mà không cảm thấy mình hơn người khác.
Kiên định nhưng dịu dàng
Giám mục Étienne Guillet lưu ý: “Lời của Đức Lêô dịu dàng nhưng kiên quyết, đặc biệt là về các vấn đề liên quan đến cuối đời, giáo dục Công giáo và chủ nghĩa thế tục. Những lời này rất quan trọng, có tính định hình: khuyến khích lòng can đảm và sự kiên định trong các lập trường thiết yếu của chúng ta, người tín hữu kitô, kiên định nhưng dịu dàng.” Trong cuộc phỏng vấn tại Nhà thờ Metz, Hồng y Jean-Marc Aveline, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, cho biết ngài “xúc động trước lòng nhiệt thành lớn lao” của giáo dân Pháp thể hiện trong suốt chuyến đi. Ngài nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc đón tiếp Giáo Hoàng trong thời điểm này, bất chấp sự gần kề của cuộc bầu cử: “Chính lúc này là lúc nước Pháp cần Ngài.” Ngài được các nhà báo đặt câu hỏi trong suốt chuyến đi.
Ở giai đoạn cuối của chuyến đi, Bộ trưởng Ngoại giao Vatican, Tổng Giám mục Paul Richard Gallagher nhận xét: “Chuyến đi là lời kêu gọi tuyệt vời đến sự hiệp nhất giữa nước Pháp và Giáo hội tại Pháp.”
Sự ngạc nhiên của báo chí quốc tế
Bài học đầu tiên của chuyến đi Pháp được một số phương tiện truyền thông nước ngoài kinh ngạc ghi nhận: “Đó là quy mô chào đón nồng nhiệt dành cho Giáo hoàng tại một quốc gia mà dưới mắt quốc tế vẫn là một trong các phòng thí nghiệm của chủ nghĩa thế tục. Ngay từ thứ sáu đã có 300.000 người đổ ra đường phố Paris để chào ngài trên xe Giáo hoàng, trước khi 80.000 thanh niên vào Sân vận động để canh thức với ngài. Hôm sau, thánh lễ cử hành tại Quảng trường Concorde thu hút khoảng 800.000 người, gấp ba lần số giáo dân tập trung để đón Đức Bênêđíctô XVI tại Paris năm 2008.”
Tại Tây Ban Nha, quốc gia Đức Lêô đến thăm ba tháng trước đó, tờ El País đã nói về một giáo hoàng “đã đưa hàng ngàn người xuống đường” một “sự kiện đáng chú ý ở một quốc gia đã lấy chủ nghĩa thế tục làm biểu tượng”. Tại Ý, tờ La Repubblica còn đi xa hơn, mô tả “sự chào đón thắng lợi với đám đông trên đường phố, gợi lên ở quê hương của chủ nghĩa thế tục những dấu hiệu của sự thức tỉnh chiều kích tôn giáo”.
Điều này càng gây ngạc nhiên hơn khi báo chí quốc tế nhấn mạnh nghịch lý của Pháp: sự suy yếu của việc giữ đạo không làm giảm sức hấp dẫn của giáo hoàng hay việc tìm kiếm tâm linh, đặc biệt ở giới trẻ. Tờ Washington Post lưu ý sự huy động mạnh mẽ của giới trẻ là dấu hiệu cho thấy ảnh hưởng lâu dài của Giáo hội “bất chấp sự suy giảm trong việc giữ đạo và xu hướng thế tục hóa”. Báo chí Ba Lan cũng nhấn mạnh mâu thuẫn này: hãng Thông tấn Công giáo KAI mô tả một nước Pháp đã thế tục hóa cao độ, nhưng Giáo hội giờ đây không còn là tôn giáo của giới thượng lưu, nhưng là Giáo hội của “thành thị và bình dân”, đặc biệt với số lượng người trưởng thành học giáo lý ngày càng tăng.
Từ Paris đến Lộ Đức và sau đó từ Lộ Đức đến Metz, Đức Lêô được hưởng lợi từ hai khám phá: một nước Pháp vẫn còn mang đậm dấu ấn của chủ nghĩa thế tục, nhưng vẫn tồn tại một nhu cầu tâm linh không thể chỉ đo lường bằng các số liệu giữ đạo; một nước Pháp thông qua lịch sử của mình, một lần nữa có thể trở thành điểm khởi đầu cho sự suy tư của châu Âu. Vì thế từ góc nhìn nước ngoài, chuyến đi của ngài là một chuỗi có ba phần: cú sốc quần chúng ở Paris, sự trở về cội nguồn tâm linh ở Lộ Đức, và thông điệp châu Âu của Metz. Đây là cách mà Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên đặt chuyến đi đầy ý nghĩa của ngài trong bối cảnh vượt xa biên giới nước Pháp.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Đức Lêô: kim chỉ nam về Tinh Thần và Đạo Đức trên Trường Quốc tế
Bầu cử giữa nhiệm kỳ: Đức Lêô, Giáo hoàng đầu tiên bỏ phiếu qua thư
Sau khi thân phụ của ngài qua đời, Đức Lêô tặng di sản của ngài để xây nhà thờ
