la-croix.com, Mikael Corre, Phóng viên đặc biệt thường trực tại Rôma, 2026-06-17
Đức Lêô trong buổi tiếp kiến chung tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày thứ tư 17 tháng 6 năm 2026. Ảnh: Andrew Medichini / AP Photo
Ngày thứ ba 16 tháng 6 Đức Lêô cho biết ngài “buồn” trước các lễ tấn phong giám mục do Hội Thánh Pius X lên kế hoạch tổ chức ngày 1 tháng 7 tại Écône, Thụy Sĩ, mà không có sự cho phép của ngài. Rôma xem đây không phải là vấn đề phụng vụ nhưng là sự từ chối chấp nhận Công đồng Vatican II và quyền uy của Giáo hoàng.
Tối thứ ba 16 tháng 6 năm 2026, khi rời Villa Barberini ở Castel Gandolfo, lần đầu tiên Đức Lêô lên tiếng về vấn đề Hội Thánh Pius X (SSPX). Không nói rõ chi tiết, ngài cho biết ngài “buồn” trước viễn cảnh các lễ tấn phong giám mục sẽ tổ chức ngày 1 tháng 7 tại Écône, Thụy Sĩ, mà không có sự cho phép của ngài. Ngài cho biết ngài đang xem xét để đưa một “lời kêu gọi” mới với những người theo Chủ nghĩa truyền thống này.
Các nhà báo hỏi: “Viễn cảnh các lễ tấn phong này làm ngài đau buồn phải không?” Ngài trả lời: “Chúng tôi đã mời họ, và tôi đang xem xét việc đưa ra một lời kêu gọi khác để nói với họ: đừng làm điều này; chúng ta cố gắng sống trong sự hiệp thông với Giáo hội. Nhưng đó là lựa chọn của họ. Chúng ta phải nhận ra điều này có ý nghĩa gì đối với họ và đối với Giáo hội. Tất nhiên, sự chia rẽ giữa các Kitô hữu luôn làm đau đớn. Nhưng họ từ chối chấp nhận một số yếu tố cơ bản của Giáo hội, bắt đầu từ một số điểm của Công đồng Vatican II. Nếu họ đưa ra lựa chọn này, tôi rất buồn, nhưng chúng ta phải tiếp tục tiến về phía trước.” Phản hồi ngắn gọn này là một phần của chuỗi sự kiện bắt đầu từ đầu năm khi, ngày 2 tháng 2, Hội Thánh Thánh Piô X (SSPX) tuyên bố ý định phong chức giám mục mới, lặp lại hành động của Tổng Giám mục Marcel Lefebvre đã gây ra sự ly giáo với Rôma năm 1988.
Hội Thánh Thánh Piô X từ chối đình chỉ các lễ tấn phong. Cha Davide Pagliarani, Bề trên Tổng quyền hiện tại của Hội, đã được Hồng y Victor Manuel Fernandez, Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, tiếp kiến tại Rôma ngày 12 tháng 2. Vatican đề nghị một cuộc đối thoại thần học về “các yêu cầu tối thiểu” để được hiệp thông trọn vẹn, với điều kiện là các lễ tấn phong phải bị đình chỉ. Hội đã bác bỏ điều kiện tiên quyết này trong một bức thư đề ngày 18 tháng 2.
Ngày 13 tháng 5, Hồng y Fernandez đưa ra lời cảnh báo chính thức: các lễ tấn phong đã được công bố sẽ cấu thành “một hành động ly giáo”. Văn bản cũng nhắc lại, theo luật Giáo hội, ly giáo sẽ tự động dẫn đến việc bị vạ tuyệt thông.
Ngày 26 tháng 5, Hội Thánh Thánh Piô X SSPX vẫn công bố tên của bốn ứng viên cho lễ tấn phong giám mục, dự kiến diễn sẽ tổ chức ngày 1 tháng 7: các tu viện trưởng Pascal Schreiber (Thụy Sĩ), Michael Goldade (Hoa Kỳ), Michel Poinsinet de Sivry và Marc Hanappier (Pháp).
Vấn đề vâng phục Giáo hoàng
Với Rôma, vấn đề do đó không chỉ đơn thuần là về phụng vụ. Nó liên quan đến sự vâng phục Giáo hoàng, sự hiệp thông trong Giáo hội và việc chấp nhận Công đồng Vatican II. Trong số các giám mục phụ trách vấn đề này tại Vatican, báo La Croix đã có dịp nói chuyện, có sự phân biệt giữa các tín hữu gắn bó với hình thức Thánh lễ cũ vì lý do đạo đức, và các nhóm sử dụng vấn đề này như lời kêu gọi chống lại chính quyền Giáo hội.
Một nguồn tin Rôma giải thích riêng: “Khi ai đó tự xưng là người Công giáo nhưng lại chống những gì Giáo hoàng yêu cầu họ, đó là một hình thức Công giáo kỳ lạ đi ra khỏi cộng đồng. Câu hỏi thực sự là: lòng trung thành của bạn nằm ở đâu?”
Sự công nhận không thể thương lượng với Công đồng Vatican II
Các án phạt tuyệt thông được ban hành sau các lễ thụ phong năm 1988 đã được Đức Bênêđíctô XVI bãi bỏ năm 2009. Nhưng sau đó ngài nhắc lại Hội Thánh Thánh Piô X vẫn không có địa vị giáo luật trong Giáo hội, do những bất đồng về giáo lý chưa được giải quyết. Trong số đó có việc công nhận Công đồng Vatican II, một điểm mà Rôma xem là không thể thương lượng, ngay cả trong các giới bảo thủ nhất của Giáo triều.
Tại Castel Gandolfo, Đức Lêô không nói rõ về những hậu quả giáo luật mà các lễ tấn phong ngày 1 tháng 7 sẽ gây ra. Nhưng bằng cách chấp nhận chẩn đoán đã được Bộ Giáo lý Đức tin đưa ra – sự bất đồng liên quan đến “một số điểm của Công đồng Vatican I” – ngài hầu như không để lại nghi ngờ gì về việc áp dụng các biện pháp trừng phạt đã được công bố. Với một lưu ý: trước cuộc gặp ở Écône, Giáo hoàng vẫn dự định đưa ra “lời kêu gọi” trực tiếp để tránh một sự rạn nứt khác.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Tám phụ nữ trong Thông điệp Nhân loại tuyệt vời của Đức Lêô
Phát triển kỹ năng (coaching) thực sự có chỗ đứng trong Giáo hội không?
