Tại Thung lũng Silicon, hành trình đi tìm đời sống tâm linh của các kỹ sư công nghệ
la-croix.com, Youna Rivallain, phóng viên đặc biệt tại Vịnh San Francisco (Hoa Kỳ), 2026-05-24
“Lạy Chúa, xin ban cho chúng con khả năng dùng Trí tuệ Nhân tạo để phục vụ Vương quốc của Ngài”: Tại Thung lũng Silicon, hành trình đi tìm đời sống tâm linh của các kỹ sư công nghệ
Tháng 9 năm 2025, Giải thưởng Kluz về Công nghệ Hòa bình, do nhà đầu tư Công giáo và cựu luật sư Artur Kluz sáng lập, vinh danh các nhà đổi mới đã dùng công nghệ để phục vụ hòa bình và phẩm giá con người. Jennifer S. Altman / Giải thưởng Kluz
Một loạt bài giảng về Kẻ chống Chúa do nhà sáng lập PayPal, Peter Thiel trình bày, đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông về đức tin Kitô giáo của các doanh nhân và kỹ sư ở Thung lũng Silicon. Từ vài năm trở lại đây, các nhà làm công nghệ này đã tìm hiểu thêm về tôn giáo.
Tại khu vực Vịnh San Francisco, xe hơi tự lái đã thay thế các dịch vụ gọi xe, các đơn đặt hàng được robot tự hành giao, các công ty như Neuralink mơ ước kết nối các tâm trí. Ở đây, mọi người không ngừng suy nghĩ về tương lai. Một tương lai mà trong đó, từ lâu, Chúa không phải là một phần. Là động lực toàn cầu của tiến bộ công nghệ, Thung lũng Silicon được biết đến là “vùng đất ít người theo kitô giáo nhất ở Mỹ”, với tỷ lệ người “không theo tôn giáo” cao hơn nhiều so với bình quân quốc gia (43% so với 30%) và tỷ lệ tín hữu Tin Lành thấp hơn ba lần (7% so với 23% ở Hoa Kỳ).
Chỉ vài năm trước tác giả Skip Vaccarello quyển sách “Tìm kiếm Chúa ở Thung lũng Silicon” cho rằng khoa học và đức tin không thể cùng tồn tại. Ông Peter Mullen, giám đốc một quỹ đầu tư mạo hiểm tại một ngân hàng đầu tư tóm tắt: “Tự cho mình là tín hữu kitô đồng nghĩa với việc từ bỏ sự nghiệp.”
Peter Thiel, nhân vật trung tâm
Nhưng, chỉ trong chưa đầy 10 năm, tình thế đã thay đổi, bây giờ người theo kitô giáo sẵn sàng tự nhận mình là tín hữu hơn. Aaron, một kỹ sư tại Apple ở Thung lũng Silicon, cho biết anh không gặp vấn đề khi nói chuyện với các đồng nghiệp trong giờ cà-phê sáng thứ hai, anh đã dành ngày chúa nhật để đi lễ: “Các đồng nghiệp biết tôi theo đạo và điều này bây giờ không thành vấn đề.” Tạp chí Vanity Fair đăng trang đầu: “Kitô giáo thường bị cho ‘gần như bất hợp pháp’ ở Thung lũng Silicon; bây giờ kitô giáo là tôn giáo mới.” Ví dụ nổi bật nhất về sự thay đổi này: ông Peter Thiel, người sáng lập PayPal (công ty thanh toán trực tuyến) và Palantir (giám sát dữ liệu), một trong những người quyền lực nhất ở Thung lũng Silicon, người sớm ủng hộ Donald Trump, và là cố vấn quan trọng của Phó Tổng thống J.D. Vance. Tháng 9 năm 2025, ông có bốn bài giảng về Kẻ chống Chúa ở San Francisco, trước khi tiếp tục thuyết trình ở Rôma tháng 3 năm 2026. Bà Béatrice Sutter, tổng biên tập tạp chí L’ADN của Pháp, nhận xét: “Những bài phát biểu của Peter Thiel về sự cứu chuộc và Ngày tận thế là điều bất ngờ, ông đã kinh doanh nhờ chiến tranh.”
Đức tin công giáo của James David Vance sẽ ảnh hưởng như thế nào đến vai trò Phó Tổng thống của ông?
Tuy nhiên, sự thay đổi tâm linh này thực chất không phải là một thay đổi thực sự. Được nuôi dưỡng trong gia đình theo kitô giáo, Peter Thiel củng cố đức tin qua sự tiếp xúc với triết gia René Girard, giáo sư của ông tại Stanford. Theo lý thuyết ‘bắt chước’ của Girard (nền tảng của thế giới quan của Peter Thiel), ham muốn của con người về cơ bản là khao khát bắt chước, tạo ra ganh tị và vòng xoáy bạo lực. Đầu năm 2025, ông giải thích trên trang Religion Unplugged: “Khi chúng ta không có niềm tin vào siêu việt, chúng ta sẽ mãi mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn, luôn ganh tị với những gì người chung quanh chúng ta có. Ngay từ năm 2011, ông đã tâm sự trên tờ The New Yorker, ông tin kitô giáo là tôn giáo đúng.”
Không có “việc phục hưng kitô giáo”
Sau đó, ông trình bày chi tiết luận điểm của ông về Kẻ chống Chúa, người mà theo các tác phẩm về tận thế, sẽ quyến rũ nhân loại và đi trước sự trở lại của Chúa Kitô. Theo Peter Thiel, Kẻ chống Chúa sẽ nắm quyền bằng cách lợi dụng sự sợ hãi về công nghệ – liên quan đến trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu và chiến tranh hạt nhân – để thiết lập quyền kiểm soát toàn cầu. Ông Paul Taylor đã dự các buổi thuyết trình của ông Thiel nhớ lại: “Ông dường như ám chỉ chúng ta có thể ngăn chặn sự xuất hiện của Kẻ chống Chúa và ngày tận thế. Khán giả của các buổi thuyết trình này là các kỹ sư công nghệ, một số theo kitô giáo, một số không theo. Mọi người dễ dàng nói về đức tin, Kinh Thánh, Kinh Qur’an, Bhagavad-Gita.” Cựu kỹ sư công nghệ bây giờ là mục sư, ông xây dựng mạng lưới nhà thờ ở vùng Vịnh San Francisco. Một số nhân vật (chủ yếu là người theo đạo Tin Lành) đã làm như vậy, nổi tiếng nhất là ông Pat Gelsinger, cựu CEO của Intel đã công khai đức tin Tin Lành của ông từ những năm 1980. Ảnh hưởng của họ đã giúp chuyển đổi môi trường Thung lũng Silicon, nơi tôn giáo không còn là điều cấm kỵ.
Ông Sang Tian, cựu nhân viên Dropbox hiện đang tự kinh doanh, cảnh báo: “Nói về sự phục hưng kitô giáo trên thực tế là một phóng đại. Tôi không nghĩ có một lượng lớn kỹ sư công nghệ đi nhà thờ.” Mục sư Bernard Bell của Nhà thờ Peninsula Bible ở Cupertino, cách khuôn viên Apple không xa đồng ý với những người khác. Ông Steele Billings, người đứng đầu bộ phận AI của Gloo, nền tảng công nghệ của hệ sinh thái kitô giáo ở Hoa Kỳ, nhấn mạnh: “Đúng là có một tinh thần hiếu kỳ thực sự về tôn giáo trong thế giới công nghệ.”
Một cựu nhân viên của một công ty công nghệ lớn nhấn mạnh: “Những tiến bộ công nghệ đang buộc chúng ta phải đặt ra những câu hỏi về sự tồn tại. Nhân loại là gì? Ý thức là gì? Điều này thúc đẩy một số kỹ sư tìm đến tâm linh và tôn giáo.”
Hiện tượng này chủ yếu là do thế hệ. Ông Steele Billings nhấn mạnh “Thế hệ Millennials chiếm phần lớn lực lượng lao động trong lĩnh vực công nghệ, nhưng họ có mối quan hệ khác với công việc. Họ không bị thúc đẩy bởi sự thăng tiến nghề nghiệp hay tiền lương; họ đi tìm ý nghĩa.” Ông Scott Beck, người sáng lập một số công ty quy mô lớn và hiện là CEO của Gloo phân tích: “Họ muốn tìm hiểu tôn giáo so với thế hệ lớn tuổi hơn. Chúng ta đang thấy, ở Hoa Kỳ mà còn ở Pháp, sự quan tâm ngày càng tăng của giới trẻ đối với tôn giáo. Thung lũng Silicon cũng không ngoại lệ đối với hiện tượng mang tính cấu trúc này.”
Sự xuất hiện của các câu hỏi đạo đức
Trong các công ty lớn, sự thay đổi văn hóa cũng rất rõ rệt. Trong 10 năm qua, giống như các nhóm Hồi giáo, Do Thái hoặc Phật giáo, 70 nhóm nghiên cứu Kinh Thánh của nhân viên Google đã họp hàng tuần. Một giám đốc điều hành của Google cho biết: “Chúng tôi có những đồng nghiệp, cả người tin và người không tin, những người không đến nhà thờ vì sợ nó quá mang tính chính trị, nhưng lại tham gia vào các nhóm này vì họ biết đó là một không gian an toàn.”
Tiến bộ công nghệ cũng đặt ra các câu hỏi về đạo đức, tôn giáo xuất hiện như nguồn lực để giải quyết chúng. Một ví dụ điển hình: tháng 2 năm 2026, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth đưa ra tối hậu thư cho Anthropic, nhà sáng tạo ra trí tuệ nhân tạo Claude. Ngay sau khi sử dụng AI này để bắt cóc Nicolás Maduro ở Venezuela, Pete Hegseth yêu cầu được truy cập không giới hạn vào Claude “cho tất cả các mục đích hợp pháp”. Đức cha Oscar Cantu, Giám mục San Jose sau đó đã nhờ một linh mục giáo phận, một chuyên gia công nghệ, giúp họ giải quyết vấn đề này: “Họ có bản năng đạo đức; họ biết chấp nhận điều đó là sai trái, nhưng không thể tìm ra từ ngữ để diễn đạt.” Được sự giúp đỡ của linh mục này, Anthropic cuối cùng đã duy trì hai điều cấm: sử dụng Claude để giám sát hàng loạt công dân Mỹ, và tích hợp nó vào các loại vũ khí tự động có khả năng đưa ra các quyết định gây chết người mà không cần sự can thiệp của con người.
Một tháp Babel công nghệ
Luật sư Artur Kluz nhấn mạnh: “Chúng ta đào tạo các kỹ sư và doanh nhân về kỹ năng kỹ thuật, nhưng chúng ta quên đào tạo nhân cách đạo đức của họ.” Luật sư nhà đầu tư, là người Công giáo tận tụy, tin rằng các kỹ sư công nghệ định hình tương lai nhiều hơn các chính trị gia hay nguyên thủ quốc gia: “Nhưng nếu họ không được đức hạnh dẫn dắt, họ có nguy cơ xây dựng một nền văn minh vô hồn.” Để giải quyết vấn đề này, luật sư Kluz có ý tưởng: tạo ra một hiệp hội hiệp sĩ để hỗ trợ các doanh nhân công nghệ và cố vấn cho Giáo hoàng về trí tuệ nhân tạo. Luật sư tạo Giải thưởng Kluz về Công nghệ Hòa bình để vinh danh các nhà đổi mới sử dụng công nghệ để thúc đẩy hòa bình và phẩm giá con người: “Vì họ là những người sẽ định hình tương lai. Họ có trách nhiệm vô cùng to lớn.” Một cựu nhân viên công nghệ cho biết: “Những tiến bộ công nghệ buộc chúng ta phải tự hỏi mình những câu hỏi về tồn tại. Nhân loại là gì? Ý thức là gì? Tâm trí là gì? Linh hồn là gì? Điều này thúc đẩy một số kỹ sư tìm đến tâm linh và tôn giáo.”
Tại San Francisco, thành phố tiên phong của sự tiến bộ, việc xây Tháp Babel công nghệ này đang làm cho một số nhà xây dựng chóng mặt. Đến nỗi, ngày 13 tháng 3 năm 2026, tờ Los Angeles Times đã đăng tiêu đề: “Các kỹ sư AI sợ hãi việc trở thành thần thánh, vì vậy họ đang tìm đến tâm linh.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Giáo hội và Chế độ nô lệ: Vì sao Thông điệp Lỗi tại tôi của Đức Lêô lại quan trọng như thế
Tại Thung lũng Silicon, hành trình đi tìm đời sống tâm linh của các kỹ sư công nghệ
