Sự bối rối ở Rôma sau những nhận xét mới của Đức Phanxicô về người đồng tính

“Ở Vatican, có một bầu khí của những người đồng tính.” Trước các linh mục Rôma, Đức Phanxicô cảnh báo việc nhận người đồng tính vào chủng viện, một lần nữa ngài dùng từ ngữ frociaggine mà ngài đã xin lỗi vào cuối tháng 5.

la-croix.com, Loup Besmond de Senneville, Rôma, 2024-06-12

Đức Phanxicô trong buổi tiếp kiến chung ngày thứ tư 12 tháng 6-2024 tại Quảng trường Thánh Phêrô. ISABELLA BONOTTO / AFP

Ngày thứ ba 11 tháng 6, 200 linh mục có mặt tại giảng đường trường Giáo hoàng Học viện Salêdiêng đã rất ngạc nhiên khi Đức Phanxicô lặp lại lời ngài nói về người đồng tính trong các chủng viện (frociaggine), đã tạo tai tiếng khi ngài nói với các giám mục Ý ngày 20 tháng 5.

Theo hãng thông tấn Ý ANSA, ngài đã nói: “Ở Vatican, có một bầu khí của những người đồng tính.” Câu này được những người có mặt trong phòng xác nhận với báo La Croix. Theo tin chúng tôi được biết, Đức Phanxicô đã nói từ “frociaggine” khi ngài trả lời câu hỏi của một linh mục về cuộc khủng hoảng ơn gọi.

Đức Phanxicô thư cho chủng sinh đồng tính bị loại ra khỏi chủng viện: “Xin con theo đuổi ơn gọi của con”

Một người có mặt trong phòng nói: “Khi ngài nói từ ngữ này, mọi người trong phòng ngạc nhiên và nghĩ: “Chúng ta lại bắt đầu.” Ngày 20 tháng 5, trong cuộc họp đằng sau cánh cửa đóng kín với các giám mục Ý, ngài nói “có quá nhiều người đồng tính trong các chủng viện Ý”. Một tuần sau, báo La Repubblica tiết lộ tin, đã tạo một làn sóng chấn động trên thế giới làm ngài phải xin lỗi. Trong một tuyên bố, Vatican cho biết “giáo hoàng không bao giờ có ý xúc phạm bất kỳ ai hoặc dùng từ ngữ kỳ thị người đồng tính”.

Tiếng lóng la-mã 

Trong báo cáo chính thức cuộc họp ngày thứ ba 11 tháng 6, Vatican cho biết, Đức Phanxicô đề cập đến việc nhận vào chủng viện những người có khuynh hướng đồng tính, ngài nhắc lại phải đón nhận và đồng hành với họ, đưa ra các chỉ dẫn thận trọng của bộ Giáo sĩ liên quan đến việc nhận họ vào chủng viện.

Ngài lặp lại từ ngữ “frociaggine”, tiếng lóng của người la-mã nói về người đồng tính đã tạo bối rối ở Rôma, ở Vatican và ở giáo phận. Bắt đầu với những người thân cận với ngài, họ nghĩ do “lỗi từ vựng” vì ngài không thành thạo tiếng Ý. Theo thông tin của chúng tôi, trong những ngày gần đây, một số người thân cận ngài đã giải thích cho ngài về từ ngữ này khi họ nói chuyện với ngài ở Nhà Thánh Marta.

Một thành viên trong Giáo triều giải thích: “Chúng tôi không bình luận, chúng tôi nhìn nhau tự hỏi không biết ngài còn làm gì nữa.” Một linh mục giáo phận Rôma không giấu bất bình: “Chúng tôi lấy làm tiếc về chuyện này…” Một người khác phản ứng: “Tôi thấy lạ khi ngài dùng từ này, ngài không bắt buộc phải dùng. Ngài muốn lặp lại, vì sao?”

Và nếu Đức Phanxicô biết chính xác những gì ngài làm?

Mối quan hệ khó khăn với các linh mục Rôma

Trước 200 linh mục Rôma, ngài lặp lại ngài phản đối việc cho phép các ứng viên đồng tính vào chủng viện, phù hợp với các quy định của Vatican. Nhưng câu nói nhỏ này không tạo phản ứng phản đối nào. Một linh mục có mặt trong buổi họp nói: “Không ai đứng dậy rời đi. Cuối cùng, theo thông lệ, từng người một xếp hàng chào ngài.”

Kể từ đầu triều, mối quan hệ của ngài với các linh mục Rôma đã phát triển rất nhiều. Được chào đón nhiệt tình năm 2013, trong nhiều năm ngài bị chỉ trích vì bỏ bê các linh mục và không đến thăm các giáo xứ Rôma như các giáo hoàng tiền nhiệm của ngài thường làm. Để khắc phục, ngài có nhiều chuyến thăm giáo xứ Rôma trong năm qua để gặp các linh mục của ngài, nhưng có vẻ như việc này vẫn chưa đủ.

Không vui

Vì vậy, trong số 500 linh mục được mời, chỉ có 200 linh mục đến dự buổi gặp ngày thứ ba 11 tháng 6. Một linh mục giải thích: “Đây không phải là thời điểm tốt, nhiều linh mục đang giúp các trại hè”, các giáo xứ Rôma lo cho các trẻ em và thanh thiếu niên đã nghỉ hè từ 7 tháng 6.

Trong những tháng gần đây, một số linh mục Rôma đã tỏ ra không thiện cảm với ngài, họ không huy động giáo dân trong các giáo xứ dự buổi cầu nguyện đại kết được cộng đồng Taizé tổ chức tháng 10 năm 2023 tại Quảng trường Thánh Phêrô. Tháng 3 năm 2023, các linh mục Rôma tổ chức một cuộc họp kín đáo, làm dấy lên những lời chỉ trích trực tiếp của các linh mục chống ngài, hôm đó ngài không có mặt.

Năm 2017, Đức Phanxicô cách chức hồng y đại diện Angelo de Donatis khỏi chức vụ ngày 6 tháng 4, giao cho tổng giám mục đại diện Baldassare Reina quản lý các công việc hiện tại, trong khi chờ bổ nhiệm một đại diện mới. Dự kiến sẽ trước Năm Thánh 2025, bắt đầu vào ngày 24 tháng 12 năm 2014.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Những nhận xét “xúc phạm” của giáo hoàng có đúng lúc không?

Đức Phanxicô biết các linh mục có khuynh hướng đồng tính nhưng họ “thánh thiện”

Những nhận xét “xúc phạm” của giáo hoàng có đúng lúc không?

pillarcatholic.com, Ed. Condon, 2024-06-12

Ngày thứ tư 12 tháng 6, Đức Phanxicô trở lại trên các mặt báo khi ngài lặp lại tiếng lóng Ý xúc phạm đến người đồng tính trong những tuần gần đây.

Theo một số nguồn tin, chỉ vài tuần sau khi ngài dùng từ ngữ “frociaggine” (làm tình bằng hậu môn) trong cuộc họp kín với các giám mục, ngài lại dùng từ này khi nói chuyện với khoảng 200 linh mục Ý để nói đến bầu khí và văn hóa trong giáo triều Rôma, nhắc lại kỷ luật của Giáo hội: chủng sinh có khuynh hướng đồng tính nặng sẽ không được nhận vào chủng viện.

Theo các phương tiện truyền thông, Đức Phanxicô kể lại cuộc nói chuyện của ngài với một linh mục trong Giáo triều, họ lo lắng có một văn hóa đồng tính bên trong Vatican: “Đúng, có một bầu khí ấu dâm. Đúng, chúng ta thấy ở Vatican.”

Đây là lần thứ hai ngài dùng từ này và đã bị chỉ trích vì có nội dung xúc phạm. Trong cuộc gặp với các giám mục Ý, ngài nói có quá nhiều tình trạng đồng tính trong các chủng viện và kêu gọi giám mục không nhận những người đồng tính vào chủng viện.

Sau lần nói đầu tiên, cơ quan truyền thông Vatican đã thay mặt ngài xin lỗi những ai cảm thấy mình bị xúc phạm. Nhưng việc lặp lại từ ngữ này đã tạo một làn sóng chỉ trích mới.

Nhiều người xem sự thô tục này đi ngược với danh tiếng có từ lâu của ngài về tính bao gồm, chăm sóc mục vụ tận tâm và tế nhị cho người đồng tính.

Cũng có những quan sát viên khác hạ thấp hoặc bác bỏ sự thô tục này, họ cho điều này có thể tha thứ ở người tuổi cao như ngài và tiếng Ý không phải là tiếng mẹ đẻ của ngài, họ còn cho rằng đây là tính hãi sợ và đơn sơ của ngài.

Sự lựa chọn ngôn ngữ của ngài mở rộng thảo luận về quan điểm tổng quát hơn của ngài.

Một số nhà bình luận lưu ý – dù chỉ trích hoặc tán thành – cho rằng mục đích của ngài là củng cố kỷ luật Đức Bênêđictô XVI ban hành năm 2005, theo đó những người có khuynh hướng đồng tính “ăn sâu” không được phép vào chủng viện.

Nhiều người đặt câu nói này bên cạnh câu ngài nói trong cuộc họp báo năm 2013, “tôi là ai để phán xét” về các linh mục đồng tính.

Nhưng trong những nhận xét gần đây nhất, ngài không chủ yếu nhắm vào việc đào tạo ở chủng viện, nhưng về bầu khí và văn hóa của một số tu sĩ mà ngài thấy lan tràn – ít nhất ở một số nơi – đã có tác động không ổn định và có hại.

Vấn đề này ngài thường giải quyết một cách công khai, nhiều lần ngài cũng đã ghi nhận có “vận động hành lang đồng tính” trong Giáo hội trong thời gian tại chức của ngài. Câu nói nổi tiếng: “Nếu người đồng tính chân thành đi tìm Chúa, tôi là ai mà phán xét họ?”, ngài nói để trả lời câu hỏi cụ thể về các báo cáo liên quan đến một linh mục Vatican bị báo chí Ý cáo buộc có quan hệ tình cảm với một cận vệ Thụy Sĩ.

Quan điểm của ngài vào thời điểm đó không phải là bình luận về kỷ luật cấm người có khuynh hướng đồng tính vào chủng viện hoặc vị trí của họ trong Giáo hội, nhưng là việc ngài từ chối phán đoán một linh mục mà ngài cho là vô tội trước lời buộc tội, ngài cho rằng họ đang cố gắng điều chỉnh cuộc sống theo tinh thần Phúc âm và theo quy tắc đời sống tu hành.

Đồng thời, ngài cũng nói về “vận động hành lang của người đồng tính” trong giáo triều, ngài xác định đây là một vấn đề. Sau những cáo buộc kỳ thị người đồng tính, ngài nói rõ, ngài chống lại tất cả vận động hành lang, không chỉ riêng việc vận động cho người đồng tính: “Đồng tính là một xu hướng. Vấn đề là ở vận động hành lang. Vận động hành lang là không thể chấp nhận dù đó là vận động hành lang dành cho người đồng tính nam, cho hành lang chính trị hay cho Hội Tam điểm.”

Ngài đã có bài phát biểu tương tự tại hai cuộc họp gần đây, ngài đã dùng từ ngữ xúc phạm “frociaggine”, nhưng hầu hết các nhà quan sát đều đồng ý, việc ngài dùng từ này là không cần thiết, tấn công và thiếu sáng suốt, làm mất tập trung đáng kể vào điểm ngài muốn nói.

Nhưng các khác biệt trong phản ứng của công chúng với việc vận động hành lang đồng tính và ấu dâm đặt ra một vấn đề khó hiểu và đáng quan tâm: Có từ ngữ hay công thức nào vừa nói lên được thông điệp của ngài vừa không bị cho là xúc phạm không?

Việc ngài bối cảnh hóa mối quan tâm của ngài năm 2013 – của một loại văn hóa bất hợp pháp thuộc bất cứ loại nào và phát biểu với những người có khuynh hướng cuốn hút người đồng giới – đã chỉ nhấn mạnh đến “tôi là ai” mà không tranh luận công khai về người đồng tính.

Nhưng trong các cuộc gặp gần đây với các giám mục và linh mục Ý, ngài không nhấn mạnh đến vấn đề tổng quát của chức linh mục, nhưng nhấn mạnh đến một vấn đề cụ thể. Dù việc chọn một từ khác để nói sẽ ít bị chỉ trích, ít bị buộc tội cố chấp nhưng từ ngữ “đồng tính” khó thoát khỏi chỉ trích.

Thực tế như ngài nói, một số bộ phận của Giáo hội kể cả Vatican có một loại hoạt động tình dục có vấn đề ở mức độ nào đó đã được biết đến, và cho thấy có khả năng làm hại cho Giáo hội dù điều này nhiều khi khó lượng định.

Năm 2021, trang The Pillar đã gặp hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin trong gần hai giờ để trình bày các báo cáo về việc dùng các ứng dụng mại dâm được định vị trong các khu vực hạn chế của Vatican. Hàng chục máy được dùng để truy cập các ứng dụng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc gặp gỡ tình dục ở các khu vực quốc gia Vatican cấm người hành hương và khách du lịch.

Các sinh hoạt tình dục của các giáo sĩ đã đặt ra nhiều vấn đề cho Giáo hội, nhiều lần chính Đức Phanxicô đã nói hoạt động tình dục bao gồm cả phụ nữ và nam giới.

Ở mức cá nhân, những hành vi này tạo ra các cộng đồng củng cố hành vi tội lỗi cho nhau, làm nguy hiểm cho cố gắng của tu sĩ trong việc tuân giữ cuộc sống của mình theo Tin Mừng, điều mà Đức Phanxicô cho rằng, đây phải là mục tiêu của tất cả người công giáo.

Ở cấp thể chế, họ thành lập các nhóm vận động hành lang và củng cố nhau, tạo điều kiện khoan dung chung cho các hành vi bất hợp pháp – trong lãnh vực tình dục, tài chính, hành chính – và cho các tu sĩ mà Đức Phanxicô gọi đó là những người sống hai mặt. Những nơi như Tòa thánh, những người này có thể tạo nguy cơ cho thể chế, các cá nhân có thể bị tống tiền hoặc bị tổn thương khi vi phạm dữ liệu.

Như trang The Pillar đã thảo luận kỹ với hồng y Parolin năm 2021, đây là vấn đề khó khăn và tế nhị cần giải quyết, dù vấn đề và nguy cơ đã rõ ràng nhưng các giải pháp hiệu quả lại không được rõ ràng. Trong cuộc gặp này, lần đầu tiên hồng y đề nghị đưa ra một văn bản dài nêu rõ những mối lo của ngài và đề xuất phản hồi nhưng sau đó ngài từ chối làm, cũng không phải là một đối thoại mà gần như các người có trách nhiệm cao trong Giáo hội sẽ làm trước công chúng.

Theo nghĩa này, Đức Phanxicô mong muốn nêu bật một vấn đề mà ngài cho là hiển nhiên và lan tỏa, có thể được xem là dấu hiệu của một tinh thần lãnh đạo mạnh mẽ. Nhưng việc ngài thường xuyên dùng từ ngữ kích động có thể làm cho nhiệm vụ của ngài trở nên khó khăn hơn.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Đức Phanxicô biết các linh mục có khuynh hướng đồng tính nhưng họ “thánh thiện”

Sự bối rối ở Rôma sau những nhận xét mới của Đức Phanxicô về người đồng tính