Ở Rôma, vấn đề tế nhị của việc Đức Phanxicô từ nhiệm được nói đến nhiều

lacroix.com, Anna Kurian, 2025-03-07

Hình ảnh: Giáo dân cầu nguyện cho Đức Phanxicô

Một người quen thuộc với Giáo triều nói: “Chúng tôi ở trong tình trạng báo động và sẽ không có gì ngạc nhiên nếu Đức Phanxicô từ nhiệm.”

Đức Phanxicô đã nói nhiều lần, với ngài “chức Thánh Phêrô là chức suốt đời,” tuy nhiên ngài không loại khả năng từ nhiệm, Đức Bênêđíctô XVI đã mở đường. Trong các phỏng vấn, Đức Phanxicô cho biết khi về hưu ngài sẽ ở nhà các linh mục hưu dưỡng ở Rôma, làm cha giải tội ở Nhà thờ Đức Bà Cả. Cho đến nay, việc ngài từ nhiệm chỉ là suy đoán, ngài luôn cho biết, không có lý do gì để ngài từ nhiệm.

Nhưng ngài nằm bệnh viện đã ba tuần và chưa biết khi nào ngài sẽ xuất viện nên vấn đề từ nhiệm được đặt ra. Một người quen thuộc với Giáo triều nói: “Chúng tôi ở trong tình trạng báo động, chúng tôi không ngạc nhiên nếu ngài từ nhiệm.” Mọi lời nói đều tế nhị. Hồng y Gianfranco Ravasi nói với báo chí, cánh cửa đã mở, nhiều người đã không ngần ngại nói đã đến lúc chuẩn bị mật nghị – dù Hồng y Pietro Parolin, nhân vật số hai của Vatican đã bác bỏ những “suy đoán vô ích”.

Một tình huống “tế nhị” khi đề cập

Một chuyên gia Vatican cho biết tình trạng hiện nay rất tế nhị: “Căn bệnh của Đức Phanxicô kéo dài, nếu ngài bình phục, liệu ngài có tiếp tục các hoạt động thiết yếu không? Đây là cả một lo lắng.” Một chuyên gia nói tiếng Anh của Vatican lưu ý: “Không ai muốn quay trở lại tình trạng cuối triều của Đức Gioan-Phaolô II. Trong giai đoạn này, guồng máy của Giáo hội đã bị tác động rất nhiều.”

Nhà văn Austen Ivereigh, người viết tiểu sử Đức Phanxicô cho biết: “Trong tình huống phức tạp hiện nay, chúng ta chưa nắm được tiên lượng lâu dài, việc ngài ngồi xe lăn không phải là vấn đề. Sau Đức Bênêđíctô XVI, chúng ta không nên xem việc từ nhiệm là một tiền lệ, như thế tạo một truyền thống có thể làm cho các giáo hoàng tương lai bị áp lực khi họ lớn tuổi.” Đức Phanxicô cho biết, khi sức khỏe yếu và không thể chu toàn nhiệm vụ, ngài sẽ từ nhiệm vì lợi ích Giáo hội.

Khả năng từ nhiệm ở trong khuôn khổ luật Giáo hội

Tác giả Austen Ivereigh khẳng định: “Dù sao Đức Phanxicô hoàn toàn tự do, ngài không chịu một áp lực nào. Tự do là điều kiện để việc từ nhiệm được giáo luật xem là hợp lệ. Điều 332 quy định việc từ nhiệm phải được thực hiện một cách tự do và được nói lên rõ ràng.” Một chuyên gia giáo luật giải thích: “Đây là quyết định cá nhân và không ai áp đặt lên giáo hoàng. Nhưng còn một vấn đề tế nhị khác, đó là khả năng phân định. Nếu giáo hoàng không thể đưa ra quyết định, nếu ngài vẫn tiếp tục cai trị Giáo hội khi không còn khả năng thì sao?”

Luật của Giáo hội (điều 335) nêu lên trường hợp khi ngai tòa Phêrô “hoàn toàn bị cản trở”, nhưng trường hợp này vẫn là một “vùng xám”, chẳng hạn khi giáo hoàng không còn nói được, không còn cách nào để nói lên ý của mình. Đức Phanxicô dường như đã suy nghĩ trường hợp này theo nhiều cách khi năm 2013 ngài đã ký một thư ngài sẽ từ nhiệm khi ngài không thể tiếp tục chức vụ vì lý do sức khỏe. Nội dung chính xác của thư này chưa được công bố.

Trong bối cảnh này, một thông báo đã gây bất ngờ và tạo cho nhiều cách giải thích khác nhau. Từ Bệnh viện Gemelli, ngài quyết định triệu tập công nghị để phong các thánh nhưng chưa có ngày cụ thể. Chính trong một công nghị tụ họp các Hồng y mà Đức Bênêđíctô XVI đã tuyên bố ngài từ nhiệm và ngày ngài sẽ từ nhiệm. Đức Phanxicô có thể làm theo một cách khác không? Tác giả Austen Ivereigh thận trọng: “Theo giả thuyết, ngài nghĩ đến việc từ nhiệm, ngài tạo các điều kiện để hành động, nhưng không có nghĩa ngài sẽ làm như vậy: ngài để ngỏ khả năng này.”

Marta An Nguyễn dịch

Sẽ không có một Phanxicô II

Sẽ không có một Phanxicô II

nouvelobs.com, Marie Lemonnier, 2025-03-06

Năm nay Đức Phanxicô đã 88 tuổi, kể từ khi ngài vào bệnh viện Gemelli ngày 14 tháng 2, nhiều câu hỏi được đặt ra về tương lai Giáo hội và ngai Thánh Phêrô. Nhà vatican học người Ý Marco Politi là một trong các nhà nghiên cứu uy tín về Giáo hội. Ông là tác giả quyển “François giữa bầy sói” (François parmi les loups, nxb. Philippe Rey, 2015), “Sự cô đơn của Đức Phanxicô” (La Solitude de François). Trong quyển sách sắp phát hành “Triều giáo hoàng còn dang dở” (Le Pontificat inachevé, nxb. Plon), ông viết về giai đoạn cuối cùng triều của Đức Phanxicô.

Trong những năm gần đây Đức Phanxicô đã phong rất nhiều Hồng y, bây giờ chỉ còn 5% là các Hồng y được Đức Gioan-Phaolô II phong, hiện nay Hồng y đoàn có 137 Hồng y, họ sẽ bầu Giáo hoàng tương lai như thế nào?

Hiện nay có 80 đến 90% Hồng y được Đức Phanxicô phong, nhưng không nhất thiết các Hồng y này theo đường lối thần học hoặc đường lối chính trị của ngài. Không phải lúc nào họ cũng đồng ý với quan điểm của ngài. Một số Hồng y được Đức Phanxicô phong vì họ dấn thân cho người nghèo, một số khác vì họ ở những nơi xa xôi chưa có Hồng y như Nam bán cầu hoặc Quần đảo Tonga. Ngài muốn nhấn mạnh đến tầm quan trọng của họ, đại diện cho các khía cạnh khác nhau của Giáo hội. Nhưng điều này không nói lên gì về khuynh hướng của các Hồng y này.

Tôi muốn đưa ra ba nhóm: 30% là các Hồng y cực kỳ bảo thủ, như Hồng y Burke, Müller, Brandmüller, 25% là các Hồng y cải cách, phần còn lại là các Hồng y có tư tưởng rất khác nhau (một số có lòng thương xót cho người đồng tính nhưng lại chống chức phó tế nữ), họ sợ và rất thận trọng trong quan điểm của họ. Do sự phân cách của họ, nên nhóm của họ không xác định được căn tính rõ ràng. Chắc chắn họ sẽ ngăn một giáo hoàng tiến bộ, nhưng họ không hung hăng và không nói gì công khai, không giống như những người cực kỳ bảo thủ. Thực sự họ sợ gì? Họ sợ sự thay đổi và sợ Giáo hội bị “tin lành hóa”. Lập luận của họ là Anh giáo và Luther có nhiều phụ nữ làm linh mục và nhiều giám mục đồng tính, các nhà thờ sẽ trống rỗng và Giáo hội không thể nào theo lối sống của xã hội.

Như thế hậu quả của sự cân bằng chính trị cho mật nghị tương lai là gì?

Sau mười năm nội chiến trong Giáo hội, các Hồng y sẽ đi tìm một Giáo hoàng trung gian, có khả năng đoàn kết các bên khác nhau và đấu tranh chống lại tình trạng xung đột nội bộ này. Một số Hồng y như Hồng y Caffarra hay Hồng y Meisner (cả hai đều đã qua đời năm 2017) đã chống lại Đức Phanxicô. Ít người lên tiếng mạnh mẽ, nhưng họ chỉ là phần của tảng băng nổi. Nhiều người im lặng nhưng đồng ý với họ. Sẽ không có Phanxicô II. Tuy nhiên những người cực kỳ bảo thủ không áp đặt trên giáo hoàng. Để so sánh, Donald Trump đã thành công khi tạo một phong trào đa số ở Hoa Kỳ, nhưng đây không phải là trường hợp của những người cực kỳ bảo thủ trong Giáo hội. Nền tảng của đạo công giáo là tập trung. Trong lần đi Mông Cổ, Đức Phanxicô cho biết ngài mơ có một Đức Gioan XXIV, người có cùng quan điểm với Đức Gioan XXIII khi Công đồng Vatican II ra đời.

Kể từ khi ngài vào bệnh viện Gemelli ngày 14 tháng 2, Đức Phanxicô đã triệu tập một công nghị nhưng chưa có ngày cụ thể. Có thể ngài chuẩn bị cho mật nghị tương lai đây không?

Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy ngài muốn đi xa hơn nữa. Ngài vẫn chưa hoàn thành công cuộc cải cách và muốn tiếp tục. Ngài rất cương quyết, đó là cá tính của ngài. Từ đầu triều, ngài đã  nghĩ: ngài sẽ từ nhiệm như Đức Bênêđíctô XVI. Ngài đã nói nhiều lần về khả năng này. Nhưng ngài sẽ không làm dưới áp lực. Ngài sẽ từ nhiệm nếu sức khỏe của ngài không cho phép ngài dẫn dắt đúng đắn Giáo hội.

Chúng ta biết, trong triều của ngài, nhiều tiếng nói bất đồng đã được nói lên, điều chưa từng có trong các triều trước. Liệu một giáo hoàng có còn áp đặt tiếng nói của họ cho toàn Giáo hội hoàn vũ không?

Thời đại quân chủ chuyên chế của giáo hoàng đã kết thúc. Giáo hoàng và Giáo triều không còn nhiều quyền lực như thời Đức Gioan-Phaolô II. Chúng ta có hai ví dụ rất rõ. Người Đức đã làm con đường đồng nghị của họ, họ công khai mở các cuộc tranh luận mà các nhà cải cách của họ mong muốn, Giáo hoàng và Giáo triều muốn ngăn họ. Nhưng họ không ngừng lại. Và khi Hồng y Fernandez, bộ trưởng bộ Giáo lý Đức tin tuyên bố Tuyên ngôn Fiducia supplicans được Đức Phanxicô chấp thuận, đề xuất có thể chúc phúc cho các cặp đồng tính, Đức Phanxicô đã phải đối diện với sự từ chối của các giám mục Châu Phi dưới sự hướng dẫn của Hồng y Ambongo, một người theo chủ nghĩa bảo thủ trung dung. Hồng y cho Đức Phanxicô biết, các giám mục Châu Phi không đồng ý đường lối này và Đức Phanxicô nhượng bộ. Vì thế từ nay có rất nhiều chuyện tùy thuộc vào Hội đồng Giám mục địa phương và môi trường văn hóa của họ. Một Giáo hoàng rất bảo thủ hoặc rất tiến bộ không thể áp đặt đường lối của mình nếu Giáo hội địa phương không đồng ý. Tương lai của Giáo hội không phụ thuộc vào một cá nhân nào. Những người bảo thủ lý tính không thể nào đi lui, như trong trường hợp các người đồng tính.

Thêm nữa, Đức Gioan-Phaolô II, Đức Bênêđíctô XVI và Đức Phanxicô, dù cả ba đều có cá tính, có đường lối chính trị và thần học khác nhau, nhưng họ đều không có khả năng chấm dứt cuộc khủng hoảng đức tin và việc giảm sút giáo dân. Trực giác lớn lao của Đức Phanxicô là một Giáo hội đồng nghị, có nghĩa một cộng đồng gồm các tu sĩ (linh mục, phó tế, phụ nữ), cộng đồng này trên con đường xây dựng. Kiến trúc mới này của Giáo hội sẽ là công việc của Giáo hoàng tiếp theo.

Bầu khí ở Rôma như thế nào? Đã có các buổi họp tiền mật nghị chưa?

Tôi biết người ta thích tưởng tượng có các cuộc họp mật theo thuyết ấm mưu ở Vatican, nhưng Vatican đang ở giai đoạn đình chỉ. Các giám chức cao cấp đều tôn trọng Đức Phanxicô, họ chờ Đức Phanxicô khỏi bệnh. Hồng y Müller, người được cho là kẻ thù của Đức Phanxicô, trong một phỏng vấn với trang “Messaggero”, ngài nói điều quan trọng bây giờ là cầu nguyện cho Đức Phanxicô và ngài không đồng ý Đức Phanxicô từ nhiệm.

Tên của các Hồng y “có khả năng làm giáo hoàng” được loan truyền liên tục. Ông chú trọng đến ai?

Tôi không phải là nhà tiên tri, nhưng các dự đoán thường hướng đến các Hồng y Châu Âu và người Ý, họ hiểu rõ Giáo triều và Giáo hội hoàn vũ. Để bảo đảm trong thời kỳ khủng hoảng, cần phá vỡ cỗ máy Vatican. Hồng y Bergoglio là Tổng tường trình tại Hội đồng Giám mục Nam Mỹ Aparecida năm 2007, năm 2013 đã không được tất cả Hồng y biết đến. Các Hồng y không muốn làm thêm một thử nghiệm nào nữa. Hiện nay, có nhiều Hồng y được nhắc đến, nhưng vẫn chưa có ứng viên nào nổi bật. Với người Ý chúng ta có Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin; Hồng y Zuppi, người có cùng quan điểm với Đức Phanxicô, ngài đã tham dự nhiều thánh lễ truyền thống nên có thể tạo sự cân bằng giữa các bộ phận khác nhau của Giáo hội; Hồng y Pizzaballa, Thượng phụ Giêrusalem; Hồng y người Pháp Aveline, Tổng giám mục Marseille; Hồng y Bồ Đào Nha Tolentino, Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Giáo dục; Hồng y Omella, Tổng giám mục Barcelona; Hồng y Sergio da Rocha, Châu Mỹ Latinh; Hồng y Hollerich, Tổng Giám mục Luxembourg, Tổng Tường trình Thượng Hội đồng Giám mục; Hồng y Péter Erdo, Tổng giám mục Budapest, cựu chủ tịch Hội đồng Giám mục Âu châu, ngài là chuyên gia giáo luật. 

Lần này chúng ta có thể có một Giáo hoàng Dòng Tên không?

Khả năng này rất thấp. Trong quá khứ, vào thời hậu công đồng đã có các Hồng y như Hồng y Gantin đến từ Châu Phi nhưng ngài “rất Rôma” vì ngài lớn lên, học tập và sống ở Giáo triều. Ngày nay, tình trạng này không còn nữa. Nhưng một số Hồng y như Hồng y Ambongo, Tổng giám mục Kinshasa, ngài là người có tiếng nói quyết định trong mật nghị và tiền mật nghị.

Như thế Giáo hoàng tiếp theo sẽ là Giáo hoàng như thế nào?

Với Đức Bênêđíctô XVI, chúng ta có kinh nghiệm của một Giáo hoàng muốn đi lui nên đã tạo nhiều khủng hoảng. Với Đức Phanxicô, chúng ta có kinh nghiệm của một Giáo hoàng muốn dân chủ, muốn có tinh thần đồng nghị nhưng ngài lại độc đoán trong cách ngài quản trị: ngài đã thêm vào Thượng hội đồng về gia đình, thêm vào Tông huấn hậu Thượng hội đồng “Amoris laetitia” một chú thích gợi ý sự kết hiệp của những người ly dị tái hôn là có thể. Chắc chắn, giữa hai Giáo hoàng này, chúng ta cần một Giáo hoàng thận trọng hơn và ít độc quyền hơn.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Ở Rôma, vấn đề tế nhị của việc Đức Phanxicô từ nhiệm được nói đến nhiều

Bốn Hồng y có thể kế nhiệm Đức Phanxicô

ladepeche.fr, Eliott Vaissié, 2025-03-05

Ngày thứ hai 3 tháng 3, Đức Phanxicô, đã 88 tuổi, bị suy hô hấp hai lần, ngài vào bệnh viện Gemelli ngày 14 tháng 2 vì bị viêm phổi. Bốn Hồng y có nhiều khả năng kế nhiệm ngài.

Ngày 3 tháng 3, ngài bị hai đợt suy hô hấp, vì thế các câu hỏi về người kế nhiệm ngài được đặt ra cấp bách hơn bao giờ hết. Nhưng ai sẽ là người có thể thay thế ngài? Với tình trạng sức khỏe suy yếu của Đức Phanxicô hiện nay, tương lai ngày càng bất định với ngài.

Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin

Hồng y Pietro Parolin, nhân vật thứ hai của Vatican là một trong các Hồng y thân cận với Giáo hoàng, ngài là một trong các nhân vật có khả năng nhiều nhất để làm Giáo hoàng. Trong hoạt động ngoại giao của ngài, ngài đã đi nhiều nơi trên thế giới và am tường các Giáo hội địa phương.

Các đối thủ chỉ trích ngài về tính hiện đại, về tầm nhìn toàn cầu, về chính sách hòa giải với Trung Quốc và về sự xóa mờ của ngài dưới bóng Đức Phanxicô. Nhưng mọi người đều công nhận ngài là người tìm kiếm hòa bình, hiệp nhất và dè chừng với các đảng phái, điều này làm cho ngài là nghệ nhân của thỏa thuận.

Hồng y Anders Arborelius

Bên ngoài nước Ý có nhiều ứng viên, trong số này có Tổng giám mục Thụy Điển Anders Arborelius, giáo phận Stockholm. Ngài ở một Quốc gia chủ yếu theo đạo tin lành, ngài trở lại đạo công giáo và ủng hộ chủ nghĩa đại kết, như việc thống nhất các nhà thờ Thiên chúa giáo.

Ngài có một đường hướng thiêng liêng , tránh các xung đột ý thức hệ, điều này làm cho ngài được cả giới bảo thủ lẫn giới cấp tiến yêu thích. Ngài thúc đẩy việc bảo vệ môi trường, ngài nói thạo tiếng Pháp, Anh, Tây Ban Nha, Đức và Hà Lan. Kể từ năm 2020, ngài ở trong Hội đồng Kinh tế của Giáo hội, ngài không hiểu rõ các ngõ ngách của Vatican nên ngài tránh xa.

Hồng y Jean-Marc Aveline

Hồng y là Tổng giám mục của giáo phận Marseille nước Pháp, là người thân cận với Tòa Thánh nhất. Ngài ở vị trí kế nhiệm thứ mười ba, nhưng ngài được Giáo hoàng gần gũi và mến chuộng sau chuyến đi Marseille mùa hè năm 2023. Xuất thân từ một gia đình Pháp ở Algeria, ngài nhạy cảm với vấn đề di cư và liên tôn.

Tốt nghiệp khoa ngôn ngữ Hy Lạp, Do Thái và Thần học. Giáo dục và nghiên cứu là hai lãnh vực ngài yêu thích. Ngài thành lập Viện Khoa học và Thần học Tôn giáo để thúc đẩy chủ nghĩa đa văn hóa và tôn giáo “đón nhận và đối thoại”. Ngài được biết đến nhiều trong nhóm tiến bộ của Giáo hội.

Hồng y Luis Antonio Gokim Tagle

Tuy ngài ít được mong chờ nhưng không phải là không thể, Giáo hoàng tiếp theo có thể là một Giáo hoàng Á châu, tên tuổi của ngài thường được nhắc đến. Ngài là cựu Tổng giám mục Manila, Phi Luật Tân, là Phó tổng trưởng Bộ Truyền giáo, phụ trách các vấn đề truyền bá Kitô giáo. Ngài theo chủ nghĩa tiến bộ, thân cận với Đức Phanxicô có thể hiện thân cho sự tiếp nối triều Đức Phanxicô.

Là nhà thương thuyết kiên trì, ngài ủng hộ nhiều mục tiêu phổ biến như sinh thái, công lý xã hội, trong quá khứ ngài chống phá thai và an tử. Tiếng Tagalog là tiếng mẹ đẻ của ngài, ngài biết tiếng Anh, Ý và nói được một ít tiếng Pháp, tiếng Hàn, tiếng Quan Thoại và tiếng Latinh.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Christophe Dickès: “Đức Phanxicô cũng sẽ từ nhiệm như Đức Bênêđíctô XVI đã từ nhiệm”

fr.news.yahoo.com, Pauline Sommelet, 2025-03-4

 Ảnh © Alessandra Tarantino/AP/SIPA

Theo thông tin của Vatican, tình trạng sức khỏe của Đức Phanxicô vẫn còn mong manh và nếu ngài không lành hẳn thì thời gian dưỡng bệnh của ngài sẽ kéo dài, công việc sẽ phải nhẹ bớt: đây có phải là điều Vatican dự trù không? Liệu chúng ta có thể hình dung tình trạng này sẽ giống tình trạng của Đức Gioan-Phaolô II trước khi ngài qua đời không?

Trong các tình huống này, Vatican phụ thuộc vào sức khỏe của Giáo hoàng và vào thiện chí của ngài. Trên thực tế, đây chính là trường hợp của Đức Phanxicô, ngài có nghĩ đến việc liệu mình có thể hoàn thành nghĩa vụ không? Ngài đã nói, ngài sẽ từ nhiệm nếu ngài cảm thấy không có khả năng để chu toàn chức vụ. Ngay từ những tháng đầu tiên ngài đã viết về việc này. Nhưng khi tôi nói với quý vị về chuyện này, ngài có vẻ đã khả quan hơn…

Ngược lại, chúng ta có thể hình dung một vụ từ nhiệm không?

Về mặt pháp lý, một Giáo hoàng không từ nhiệm, ngài không bỏ chức vụ của ngài. Chữ “từ nhiệm” là một chữ đúng trong nghĩa này. Vậy chúng ta có thể hình dung Đức Phanxicô quyết định từ bỏ trách nhiệm của ngài – như Đức Bênêđíctô XVI đã làm. Khi quyết định từ bỏ chức vụ của mình, Đức Bênêđíctô XVI là người đầu tiên cho rằng, tiêu chuẩn thể lý là yếu tố quyết định trong việc thực thi quyền lực. Vì thế tình huống của thời Đức Gioan-Phaolô II là cách mạng: có báo cáo cho rằng những năm cuối cùng của ngài, sự vắng mặt của ngài không giúp gì cho việc điều hành Giáo hội. Đây chính là tình huống mà Đức Bênêđíctô XVI muốn tránh và rõ ràng Đức Phanxicô cũng muốn tránh.

Đây có phải là viễn cảnh mà Vatican phải đối diện không?

Đúng, tôi nghĩ các Hồng y đã sẵn sàng về Rôma. Đây là dấu hiệu không thể lầm. Hiện nay có ba mươi Hồng y ở Rôma. Các Hồng y khác sẽ xác nhận dấu hiệu này.

Tháng 12 năm ngoái, Đức Phanxicô đã làm nhẹ thể thức chôn cất ngài, khi ngài qua đời thì tang lễ sẽ tổ chức như thế nào. Liệu đây có phải là nghi thức chỉ dành cho ngài hay sẽ là một thay đổi mang tính quyết định?

Chúng tôi không thể nói được. Chúng tôi hiểu với những gì ngài tuyên bố, đó là để làm nhẹ bớt sự trang trọng của buổi lễ. Có quàn thi thể cho giáo dân đến viếng không? Tang lễ sẽ tổ chức như thế nào? Không ai biết… Mỗi Giáo hoàng sẽ quyết định theo cách của mình. Tôi nghĩ về vấn đề này Giáo hoàng sắp tới sẽ không buộc phải làm như vậy.

Cho đến bây giờ, Đức Phanxicô đã phong rất nhiều Hồng y cử tri, như thế sẽ có người kế nhiệm theo đường lối của ngài. © Gregorio Borgia/AP/SIPA

Trong chừng mực nào ngài đã chuẩn bị cho việc kế thừa ngài? Đức Phanxicô đã phong 110 Hồng y trong số 138 Hồng y hiện nay. Người kế nhiệm ngài có buộc phải theo đường hướng của ngài không?

Đúng, Đức Phanxicô đã phong rất nhiều Hồng y theo đường hướng của ngài. Theo quan điểm của tôi, đây lại là một vấn đề vì toàn bộ sự nhạy cảm của Giáo hội thể hiện qua Hồng y đoàn. Bây giờ không còn như thế.

Như thế Giáo hoàng tiếp theo sẽ là Phanxicô II, là Giáo hoàng theo đường lối của Giáo hoàng Argentina?

Không có gì chắc chắn. Mật nghị luôn có những bất ngờ. Năm 2013, mọi người nghĩ Giáo hoàng tiếp theo sẽ là Giáo hoàng theo đường lối “ratzingueur”, có nghĩa là theo đường hướng của Đức Bênêđíctô XVI. Nhưng không phải!

Những mật nghị trước diễn ra rất nhanh, mật nghị này có thể kéo dài hơn không? Nếu có, vì sao?

Các mật nghị diễn ra theo các phiên họp, nhưng một cách không chính thức. Mật nghị lần cuối diễn ra rất nhanh, vì việc bầu Hồng y Bergoglio thực sự đã diễn ra trước khi các Hồng y vào Nhà nguyện Sixtine. Một mật nghị với bảy hoặc tám vòng bầu, nhưng quý vị thấy, hiểu biết mật nghị là cả một hiểu biết! Việc dự đoán trong vấn đề này là cả một cá độ! Câu hỏi được đặt ra, liệu một mật nghị có được nổi bật và được một nhóm Hồng y theo hay không.

Làm sao định dạng các chiều hướng khác nhau của Giáo hội, các chiều hướng này sẽ “chạm trán” như thế nào trong tiến trình bầu cử?

Đặc điểm của các Hồng y trong mật nghị: họ ở xa Rôma. Nói cách khác, họ là những người không biết nhau, nếu có thì rất ít. Như thế những người bầu Giáo hoàng sẽ đóng một vai trò quan trọng, nhưng đây là “điểm yếu” vì như thế sẽ làm đảo lộn cuộc bầu cử. Số lượng ở đây rất quan trọng vì sẽ xa truyền thống phân chia người cấp tiến và người truyền thống.

Sau hai triều giáo hoàng tương đối ngắn, nếu chọn Giáo hoàng trẻ có phải là điều tối quan trọng cho chức vị Giáo hoàng không?

Kể từ thế kỷ 19, thời gian trung bình của một giáo hoàng trong thời hiện đại là 15 năm. Với Đức Bênêđíctô XVI và Đức Phanxicô chúng ta ở dưới mức trung bình này. Tôi không thấy các Hồng y chọn người trẻ. Tuổi già là một đảm bảo.

Theo ông, chân dung các Hồng y có thể làm Giáo hoàng như thế nào?

Tôi nghĩ các Hồng y sẽ bầu một Giáo hoàng ít tạo chia rẽ hơn, nhất là có khả năng điều khiển Giáo triều. Vấn đề triều của Đức Phanxicô là ngài đã đào một hố sâu giữa chính quyền của ngài và Giáo triều. Đó là lý do vì sao tôi nói nên bầu một người Ý vì trong bối cảnh hiện nay, chỉ có người Ý mới đặt Giáo triều lên đường ray sau nhiều năm Giáo triều bị mất uy tín.

Christophe Dickès là sử gia, chuyên gia về quan hệ quốc tế, Công giáo đương đại và Tòa thánh.

Trong một thông điệp thu thanh, với giọng nói run run, Đức Phanxicô cám ơn giáo dân đã cầu nguyện và nâng đỡ ngài

Bốn Hồng y có thể kế nhiệm Đức Phanxicô

Tình trạng sức khỏe của Đức Phanxicô đã được ổn định

Ai sẽ là Giáo hoàng tiếp theo?

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Ai sẽ là Giáo hoàng tiếp theo?

la-croix.com, Jean de Saint-Cheron, nhà xã luận báo La Croix

Đức Phanxicô vào bệnh viện ngày 14 tháng 2 vì bị viêm hai lá phổi, nhà xã luận Jean de Saint-Cheron tìm hiểu về các ngóc ngách của Vatican, ông lấy làm tiếc cho trò chơi quyền lực mà những người chung quanh Giáo hoàng phải đối diện với nguy cơ mất “chỗ đứng” của họ.

Tháng 3 năm 2023, một linh mục bạn ở Rôma kể cho tôi nghe, Giáo hoàng cho biết khi loan tin ngài bị nhiễm trùng, nhiều người đã nghĩ ngài sẽ sớm qua đời. Với ít nhiều sợ hãi. Và khi từ bệnh viện Gemelli về, trong hành lang các Bộ hoặc ở Nhà Thánh Marta, ngài gặp các nhân viên Giáo triều, những người nhờ ngài họ có việc làm ở đó, ngài nói: “Các anh còn lo lắng hơn tôi.”

Đó là đặc điểm hoàn hảo của nét hài hước Dòng Tên, vừa khôi hài vừa đúng. Và nếu chúng ta không dừng lại ở bề mặt của ngôn từ thì nó nghiêm trọng hơn nhiều so với bề ngoài. Với hình thức như vậy, nó nhắc chúng ta nhớ sự xâm nhập không tránh khỏi của tính thế tục vào trái tim của một người không làm gì khác hơn là phục vụ Chúa.

Sức hấp dẫn của danh dự và đặc quyền thế gian là những gì Vatican đã nhắc trong đoạn trích La Chartreuse de Parme: “Ông Gonzo là người anh em nghèo của di sản cao quý, ngoại trừ việc ông có một ít của cải nhỏ, ông đã có một nơi ở tuyệt đẹp mang lại cho ông 1.150 quan mỗi năm nhờ Hầu tước Crescenzi. Ông có thể ăn tối với Hầu tước, nhưng ông có một ao ước: ông không cảm thấy vui vẻ thoải mái khi ở trong phòng khách của một nhân vật vĩ đại.” Anh còn sợ hơn cả tôi… Nguy cơ mất đi “chỗ” chúng ta có được còn đáng sợ hơn cả ý nghĩ về cái chết (mà chúng ta không tin là sẽ xảy ra).

Vì thế sự xa hoa của nơi đó thành chủ đề lo lắng, là một cố gắng lớn của nhiều người, họ quan tâm đến chuyện này còn hơn quan tâm đến cơ thể họ. Như triết gia Pascal đã nói: “Đó là vị trí của tôi dưới ánh mặt trời. Đó là sự khởi đầu và hình ảnh của sự chiếm đoạt toàn bộ trái đất.” Cũng vậy với tài sản cá nhân, nhưng theo một cách còn đau khổ hơn, việc bảo vệ đặc quyền ở một vị trí nổi bật, chính là lý do gây ra cú sốc năng lượng cực lớn ở nơi có quyền lực, uy tín và tiện nghi.

Đời sống kitô hữu, thực tại con người

Bên trong Giáo hội, có một cái gì đó trần tục gấp ba lần, vì đó là dấu hiệu khi một người bước vào với tội lỗi của mình, nhìn vào hạnh phúc của mình và tìm kiếm điều tốt đẹp ở nơi mình không có. Nhà văn Bernanos đã viết: “Để là thánh, giám mục nào lại không cho nhẫn, mũ miện, thánh giá, hồng y nào lại không cho áo tím, giáo hoàng nào lại không cho áo trắng, không cho các thị vệ, các cận vệ Thụy Sĩ và tất cả những gì phù du trần thế của mình”? Đây là câu hỏi tu từ, nếu nó tiết lộ ý nghĩa giá trị duy nhất của đời sống người tín hữu kitô và việc phục vụ Giáo hội, thì nó lại trái ngược với thực tế con người.

Vào cuối thế kỷ 18, Hồng y Bernius đã nói: “Tôi thích thiên đàng vì khí hậu ở đó nhưng thích địa ngục vì những người lui tới ở đó.” Hy vọng Chúa sẽ không nghe lời cầu nguyện của Hồng y. Nhưng chắc chắn quyền lực của các phe phái, của các trò chơi quyền lực, của các chương trình nghị sự chính trị-thần học và nhất là tham vọng cá nhân của các diễn viên chính sẽ tiếp tục làm cho bầu khí cuối triều có một mùi thối, mùi không trong sạch, không xứng đáng với những gì nên có trong Giáo hội, lại còn không xứng đáng với bản chất thực sự của Giáo hội.

Được các ngư dân thành lập, chắc chắn Giáo hội không có gì thánh thiện hơn sự thánh thiện của Chúa Kitô, Đấng cứu rỗi Giáo hội. Nhưng câu hỏi mà tất cả chúng ta đều đối diện hôm nay: “Ai sẽ là Giáo hoàng tiếp theo?”, chắc chắn người đó sẽ bị ràng buộc với những dự đoán của một thứ trật chính trị hơn là thần nghiệm, nhưng người ấy cũng sẽ là dịp để tín hữu kitô tự xem bản thân về ý nghĩa thế nào là kitô giáo trong thế giới hiện đại. Và chúng ta phải tin tưởng vào Chúa Thánh Thần. Người ta sẽ cười vì sự ngây thơ hoặc chủ nghĩa lý tưởng này. Nhưng chuyện này chẳng nghiêm trọng lắm.

Marta An Nguyễn dịch

Trong một thông điệp thu thanh, với giọng nói run run, Đức Phanxicô cám ơn giáo dân đã cầu nguyện và nâng đỡ ngài

Christophe Dickès: “Đức Phanxicô cũng sẽ từ nhiệm như Đức Bênêđíctô XVI đã từ nhiệm”

Tình trạng sức khỏe của Đức Phanxicô đã được ổn định

Bốn Hồng y có thể kế nhiệm Đức Phanxicô

Tình trạng sức khỏe của Đức Phanxicô đã được ổn định

cath.ch, I.Media, 2025-03-06

Giáo dân cầu nguyện trước tượng Đức Gioan-Phaolô II bên ngoài bệnh viện Gemelli ngày 6 tháng 3 năm 2025.

Bản tin y tế tối thứ năm 5 tháng 3 cho biết, tình trạng sức khỏe của Đức Phanxicô đã được ổn định, ngài không có triệu chứng suy hô hấp. Theo các bác sĩ, tiên lượng vẫn còn dè dặt. Trong ngày thứ 20 nằm bệnh viện, ngài có các buổi vật lý trị liệu hô hấp và vận động. Sáng nay, ngài đã rước lễ và đã xức tro. Ngài làm việc và nghỉ ngơi, ngài gọi điện thoại cho cha xứ ở Gaza.

Không coi nhẹ cái chết

Trong bài giảng chuẩn bị Lễ Tro, Đức Phanxicô viết: “Cái chết là một thực tại chúng ta phải đối diện, một dấu chỉ cho sự mong manh và phù du của đời sống. Việc xức tro lên trán là để chúng ta nhớ chúng ta hiện hữu, chúng ta biết mình nhỏ bé và mong manh trong thân phận con người. Những giới hạn này chúng ta trải nghiệm hàng ngày qua bệnh tật, nghèo đói, qua đau khổ nhưng cũng trong bi thảm của cái chết.”

Những “chất độc” gây ô nhiễm thế giới

Ngài lên án khuynh hướng muốn gạt bỏ cái chết ra khỏi xã hội, đặc biệt trong ngôn ngữ. Gợi lên tro tàn, ngài nhắc đến những chất độc làm ô nhiễm thế giới trong sự hỗn loạn về xã hội và chính trị. Ngài đưa ra ví dụ về con người nhỏ bé, đối lập về mặt ý thức hệ, logic của sự quanh co, sự trở lại các hệ tư tưởng bản sắc cũ, lý thuyết hóa việc loại trừ người khác, khai thác tài nguyên của trái đất, bạo lực dưới mọi hình thức và chiến tranh giữa các dân tộc.Những chất độc hại này làm u tối bầu khí quyển hành tinh, cản trở sự chung sống hòa bình. Chúng ta sống trong bất định và sợ hãi về tương lai bao trùm chúng ta mỗi ngày.

 Trở về thực tại

Nâng cao tinh thần khiêm nhường của tro bụi, ngài nhấn mạnh: “Chúng ta cần vạch trần sự thô lỗ của chủ nghĩa tự luyến, chúng ta bị đẩy về phía thực tế.” Ngài mời gọi chúng ta sống Mùa Chay hướng đến Thiên Chúa, Đấng sống lại từ vực sâu của cái chết, Đấng phục sinh, Đấng làm sống lại đống tro tàn bao quanh chúng ta.

Trích dẫn triết gia người Pháp Jacques Maritain, ngài xin chúng ta trở thành “kẻ ăn xin trên trời”, khuyến khích chúng ta sống Mùa Chay như kinh nghiệm của “sự đói khát tình yêu và sự thật mà chỉ có tình yêu của Chúa và người khác mới làm chúng ta no đủ”.

Marta An Nguyễn dịch

Trong một thông điệp thu thanh, với giọng nói run run, Đức Phanxicô cám ơn giáo dân đã cầu nguyện và nâng đỡ ngài

Christophe Dickès: “Đức Phanxicô cũng sẽ từ nhiệm như Đức Bênêđíctô XVI đã từ nhiệm”

Ai sẽ là Giáo hoàng tiếp theo?

Bốn Hồng y có thể kế nhiệm Đức Phanxicô

Cầu nguyện cho Giáo hoàng là cầu nguyện cho Giáo hội

famillechretienne.fr, Antoine-Marie Izoard, 2025-03-04

Thế giới công giáo đang sống theo bản tin sức khỏe của Đức Phanxicô. Trong bài xã luận, Tổng biên tập báo Gia đình Kitô giáo Antoine-Marie Izoard giải thích vì sao Đức Phanxicô chọn minh bạch khi loan tin về sức khỏe của ngài, ngài đã làm chúng ta ngạc nhiên. Ngài xin chúng ta cầu nguyện cho ngài.

Việc suy đoán sức khỏe của một người đã 88 tuổi nhập viện vì nhiễm trùng đường hô hấp với tình trạng lúc thì “nguy kịch”, lúc thì “phức tạp” là một chuyện rủi ro. Mỗi buổi tối giáo dân tụ họp tại Quảng trường Thánh Phêrô để lần hạt Mân Côi cầu nguyện cho ngài, chúng ta không thể biết ngài sẽ nằm bệnh viện bao nhiêu lâu.

Viêm hai lá phổi, thiếu máu, co thắt, các cơn khó thở, nôn mửa… Vatican chọn minh bạch để loan tin, mỗi ngày hai lần, sáng và chiều đều có bản tin sức khỏe của ngài, các xét nghiệm, quang tuyến, chuyền máu, thiếu oxy. Một số người ngạc nhiên trước độ chính xác của các bản tin y tế, thỉnh thoảng mới nói đến sự vắng mặt của ngài. Dù đây là các tin do kênh truyền thông Vatican loan, nhưng chúng ta không thể nghĩ các tin tức này được loan mà không có sự chấp thuận của ngài. Một trong các bác sĩ của ngài cho biết: “Ngài muốn chúng tôi nói sự thật.” Làm như vậy là để chặn vô số thông tin sai đang lưu hành. Và cũng để đảm bảo có một thuyền trưởng dù yếu nhưng vẫn nắm vững tay chèo con thuyền Giáo hội.

Năm 2013, sau khi từ nhiệm, Đức Bênêđíctô XVI về ở ẩn trong một đan viện giữa khu vườn Vatican. Giai đoạn bệnh tật của Đức Gioan-Phaolô II kéo dài từ tháng 1 đến ngày 2 tháng 4 năm 2005, phát ngôn viên của Vatican lúc đó là một bác sĩ, nhưng tính minh bạch lúc đó chưa được đặt ra. Sức khỏe của ngài lúc đó đã hoàn toàn suy yếu, gần như ngài không nói được trước giáo dân ở Quảng trường Thánh Phêrô trong Tuần Thánh đã để lại dấu ấn trong Giáo triều. Cũng như việc hình ảnh Đức Piô XII trên giường bệnh bị bán cho một tuần báo nổi tiếng của Pháp. Và những suy đoán về cái chết của Đức Gioan-Phaolô I bị cho là ngài bị đầu độc trong khi ngài bị đau tim.

Chúa nhật 2 tháng 3, Đức Phanxicô cho thấy ngài vẫn hiện diện. Ngài tâm sự ngài cảm thấy “được toàn thể dân Chúa chăm sóc và nâng đỡ, ngài chia sẻ về mặt thể xác và tinh thần với tình trạng bệnh tật và đau khổ của rất nhiều người trên thế giới”. Trung thành với thói quen của ngài, cho đến cùng, ngài đảm bảo ngài cầu nguyện cho mọi người, cho hòa bình thế giới, cho người dân Ukraine, Palestine, Israel, Lebanon, Miến Điện, Sudan, Kivu đã tử vì đạo. Cầu nguyện cho Giáo hoàng là cầu nguyện cho toàn Giáo hội và cho các ý chỉ ngài mang trong chức vị của ngài. Cầu nguyện để Thiên Chúa, Đấng thấu suốt mọi sự (1 Ga 3:20) làm những gì tốt đẹp cho Giáo hoàng và cho Giáo hội.

Marta An Nguyễn dịch

Khi Giáo hoàng vắng mặt, ban quản trị Tòa Thánh sẽ là tiếng nói của ngài trên trường quốc tế

Các nhân vật ở bên cạnh Đức Phanxicô khi ngài ở bệnh viện Gemelli

Khi Giáo hoàng vắng mặt, ban quản trị Tòa Thánh sẽ là tiếng nói của ngài trên trường quốc tế

cath.ch, I.Media, 2025-03-05

Sinh hoạt ngoại giao của Vatican vẫn tiếp tục dù Đức Phanxicô nằm bệnh viện. Hồng y Pietro Parolin tiếp Tổng thống Litva ngày 3 tháng 3. | © Vatican Media

Đức Phanxicô viết bài viết cho giờ Kinh Truyền Tin ngày chúa nhật 2 tháng 3, một trong những bài viết rất ít của ngài từ khi ngài vào bệnh viện ngày 14 tháng 2: “Cuộc chiến đã trở nên quá phi lý.” Dù ngài vắng mặt – Cơ quan thông tin I.Media tiếp tục công việc ngoại giao với Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin và Tổng giám mục Paul Gallagher phụ trách quan hệ với các Quốc gia.

Sáng thứ hai, Hồng y Pietro Parolin và Tổng giám mục Paul Gallagher đã tiếp Tổng thống Litva Gitanas Nauseda đến Rôma dự Năm Thánh. Thông thường, các Giáo hoàng tiếp các nguyên thủ quốc gia nhưng ngài đã nằm bệnh viện từ 20 ngày nay vì bị nhiễm trùng hô hấp.

Tuy vậy ngài không hoàn toàn im lặng. Ngài vẫn viết các suy niệm cho giờ Kinh Truyền Tin ngày chúa nhật, ngài tiếp tục kêu gọi chấm dứt chiến tranh. Thứ hai tuần này, ngài gởi thông điệp cho Giáo hoàng Học viện về Sự sống để tìm kiếm một chủ nghĩa đa phương “không lệ thuộc vào hoàn cảnh chính trị thay đổi hoặc lợi ích của một số người”. Tài liệu này, có chữ ký của ngài từ bệnh viện Gemelli, cho thấy ngài tiếp tục can thiệp vào các vấn đề địa chính trị.

Tiếng nói của Tòa Thánh

Khi Giáo hoàng vắng mặt, ban quản trị Tòa Thánh sẽ là tiếng nói của ngài trên trường quốc tế. Hồng y Pietro Parolin đã tổ chức cuộc họp báo với nhật báo Ý Corriere della Sera ngày 21 tháng 2, đề cập đến tình hình của nhiều nguồn xung đột khác nhau trên thế giới. Vài ngày trước, Hồng y đã đến Burkina Faso để duy trì nỗ lực gìn giữ hòa bình tại đây. Trước ngày Đức Phanxicô nhập viện, Hồng y đã lên tiếng phản đối việc trục xuất người dân Gaza, một quyết định của Tổng thống Trump đưa ra.

Trên Tạp chí America cuối tuần này, Tổng giám mục Paul Gallagher đã trả lời một phỏng vấn dài rất hiếm của ngài, ngài bình luận về chính sách của Tổng thống Donald Trump. Ngài bày tỏ lập trường của Tòa Thánh và không ngần ngại chỉ trích quyết định của Nhà Trắng về việc thương thuyết về cuộc chiến Ukraine mà không có sự tham gia của Kyiv. Ngài tuyên bố: “Chúng tôi nghĩ khi chúng ta nói về tương lai của Ukraine, người dân Ukraine phải tham gia vào các cuộc đàm phán vì đây là vấn đề liên quan đến tương lai, đến cuộc sống của họ.”

Ngài lên án việc trục xuất hàng loạt người di cư của chính quyền Trump và việc cắt giảm ngân sách viện trợ phát triển. Ngài cũng nêu lên các quan hệ của Tòa Thánh với Trung Quốc và Việt Nam.

Độ nhìn bị giảm

Nhưng dù Đức Phanxicô vắng mặt về thể lý nhưng Tòa Thánh nói lên tiếng nói của ngài. Một chuyên gia về Vatican giải thích: “Ngoại giao Vatican vẫn tiếp tục tiến hành, kể cả công việc của các Tòa Sứ thần nhưng cái nhìn không được thấy rõ.”

Theo thông tin của chúng tôi, một số chuyến thăm chính thức đã bị dời lại. Trong thời gian bất ổn về triều của Đức Phanxicô, một số quyết định đã bị hoãn lại. Một số quan sát viên cho rằng việc từ nhiệm là có thể của một Giáo hoàng đã 88 tuổi. Một nguồn tin Vatican cho rằng Giáo triều đang xem xét diễn biến như thế nào trước khi đưa ra các sáng kiến mới.

Cũng một nội dung như vậy ở một sứ quán gần Tòa Thánh: “Một sự chậm lại và thận trọng; đây không phải là thời điểm để có các dự án. Chúng tôi đang giải quyết các công việc đang làm. Việc trao đổi thông tin sẽ được tiếp tục, chúng tôi không hủy các cuộc hẹn.”

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Các nhân vật ở bên cạnh Đức Phanxicô khi ngài ở bệnh viện Gemelli

Cầu nguyện cho Giáo hoàng là cầu nguyện cho Giáo hội