Linh mục Eric de Clermont-Tonnerre: “Việc đào tạo giáo dân về kỹ năng giảng đạo là vô cùng cấp thiết”
cath.ch, Geneviève de Simone-Cornet, Ban Biên tập, 2026-05-17
Linh mục Eric de Clermont-Tonnerre: “Giáo dân phải nắm lấy Lời Chúa để hiểu sâu sắc và sống Lời Chúa. Lời Chúa luôn ở đó dành cho họ.” © Unsplash
Là người sáng lập và lãnh đạo Trường Giảng đạo trong mười năm qua, Linh mục Dòng Đa Minh Eric de Clermont-Tonnerre vừa xuất bản quyển sách “Cần những người giảng đạo! Khi giáo dân nắm lấy Lời Chúa” (Quand les laics s’emparent de la Parole, nhà xuất bản Cerf), ngài kêu gọi đào tạo giáo dân kỹ năng giảng đạo để họ có thể giảng Tin Mừng.
Trong mười năm qua, Trường Giảng đạo đã đào tạo giáo dân giảng đạo để phục vụ Lời Chúa và rao giảng Tin Mừng trong cộng đồng, giáo xứ và các sứ mệnh của Giáo hội. Giảng đạo là thực hiện chức tư tế chúng ta đã được ban qua phép rửa tội, nói lên đức tin của mình, giáo dân được kêu gọi để làm. Vì sao? Bằng cách nào? Một cuộc trò chuyện với Linh mục Eric de Clermont-Tonnerre, Dòng Đa Minh, tác giả quyển sách “Cần những người giảng đạo!” Một cơ hội để thảo luận về Lời Chúa, về giảng đạo, về những thách thức trong một Giáo hội đang thay đổi.
Xin cha cho biết vì sao có quyển sách này?
Linh mục Eric de Clermont-Tonnerre: Để nhắc mọi người việc giảng đạo và truyền giáo là trách nhiệm của mỗi người. Vì vậy, giáo dân phải nắm lấy Lời Chúa để đào sâu và sống Lời Chúa. Lời Chúa luôn ở đó với chúng ta, là phương tiện chính yếu qua đó Thiên Chúa tỏ mình cho nhân loại. Nếu muốn biết Thiên Chúa, đón nhận Ngài vào lòng cuộc sống của mình, làm cho Ngài được biết đến, chúng ta phải dùng Lời Chúa: lắng nghe và nói về Lời Chúa. Vì thế chúng ta phải mở quyển Kinh Thánh ra đọc. Các tác phẩm của các nhà thần bí, các thánh, sách giáo lý và các tác phẩm về tâm linh sẽ đến sau.
“Giáo dân rao giảng là thực hiện chức tư tế họ đã lãnh nhận khi chịu phép rửa tội, chiều kích cơ bản ơn gọi của mỗi giáo dân.” © Ảnh từ màn hình
Nhân danh điều gì mà giáo dân nên nắm vững Lời Chúa?
Nhân danh phép rửa tội của họ. Một linh mục khi rao giảng thực thi chức tư tế họ đã nhận khi rửa tội, một chiều kích cơ bản của ơn gọi. Chúa Giêsu phục sinh đã triệu tập mười một môn đệ tại Galilê, sai họ ra đi: “Các con hãy đi, làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, dạy họ giữ mọi điều Ta đã truyền cho các con. Và này, Ta ở cùng các con cho đến tận cùng thời đại” (Mt 28:19-20). Ai đã chịu phép rửa tội phải học hỏi tất cả những gì Chúa Giêsu đã nói và dạy để rồi trung tín truyền lại.
Cha viết: “Chúng ta phải trả lại cho những người đã được rửa tội những gì thuộc về họ! Điều gì họ đã bị tước đoạt và bây giờ phải trả lại?”
Theo Chúa Kitô, sự hoàn thiện và thánh thiện được dành riêng cho các tu sĩ nam nữ và các linh mục. Tuy nhiên, tất cả giáo dân đều được mời gọi để thực hiện. Công đồng Vatican II khẳng định: sự thánh hiến chính yếu là phép rửa tội; chức tư tế chung của các tín hữu là một thực tại thiết yếu để đặc trưng hóa Dân Chúa; sự thánh thiện là ơn gọi của tất cả những người đã được rửa tội; việc rao giảng Tin Mừng là bổn phận của tất cả mọi người. Mọi người đều được mời gọi để làm chứng cho Tin Mừng.
Một tuyên bố mạo hiểm…
Vâng, đúng vậy… Rao giảng là làm chứng cho sức mạnh đầy thách thức và giải phóng của Lời Chúa. Chúng ta thường quên việc rao giảng Tin Mừng đã dẫn Chúa Giêsu đến thập giá; ngay từ rất sớm, Ngài đã gặp phải sự chống đối dữ dội; những người đối thoại với Ngài muốn bịt miệng Ngài.
Điều này là do Phúc âm không chỉ thách thức cách suy nghĩ và sống của chúng ta trong xã hội, cách phán xét, ngưỡng mộ hay bác bỏ, mà còn cả quan niệm của chúng ta về Thiên Chúa và nhân loại, các mối quan hệ cũng như việc giữ đạo của chúng ta, những điều không tự nhiên phù hợp với giáo huấn của Chúa Giêsu.
“Việc rao giảng là làm chứng cho sức mạnh đầy thách thức và giải phóng của Lời Chúa.”
Cha viết: “Việc rao giảng là phục vụ Lời Chúa, bắt nguồn từ Phúc âm…
Đúng vậy, Phúc âm là nguồn, là đối tượng, là khuôn khổ và là phương tiện, là tham chiếu chính và quan trọng nhất. Vì chính ở đó chúng ta gặp Chúa Kitô, Đấng rao giảng đầu tiên, chúng ta nhận được lời rao giảng của Ngài và của các tông đồ. Chính ở đây chúng ta học cách nói về Thiên Chúa và nhân loại một cách chính xác và chân thật trọn vẹn. Chính từ nguồn này mà Thánh Grêgôriô thành Nyssa, Augustinô, Phanxicô, Hildegard thành Bingen, Tôma Aquinô, Catherine thành Siêna, Têrêxa Lisieux và Charles de Foucauld đã lấy cảm hứng trong suốt các thế kỷ.
Nhưng để Phúc âm trở thành lời sống động, để chạm đến trái tim người đương thời và nói lên tiếng nói của họ, người giảng đạo phải vận dụng sự sáng tạo của mình.
Những đặc điểm của việc giảng đạo là gì?
Trước hết và trên hết, đó là lời nói. Hướng đến người nghe: biết mình muốn nói gì, nói với ai và với mục đích gì. Nói một cách đơn giản nhất để mọi người có thể hiểu được: vì vậy, phải luôn thích ứng với sự thật của thông điệp, bối cảnh và người nghe; họ là ai, họ đang trải nghiệm điều gì, họ có khả năng hiểu được gì. Mọi bài giảng cần có tám phẩm chất: mang tính Tin Mừng, Kitô học, Phục Sinh/Phép Rửa Tội, ơn gọi, giáo hội, phó tế, tiên tri và cánh chung.
Giảng đạo mang tính tiên tri ở điểm nào?
Ở chỗ nó mạnh mẽ, can đảm và rõ ràng để ngăn chặn điều ác và dối trá thường ẩn mình dưới vỏ bọc công lý và lòng tốt, và để làm nổi bật điều tốt đẹp thường hiện diện bên dưới lớp vỏ của bất hạnh và đau khổ.
“Giảng đạo là một từ ngữ mạnh mẽ, nhưng không phải là từ ngữ giáo điều!”
Cha nói, chúng ta không rao giảng ở vị thế cao hơn, nhưng trong tình huynh đệ và gần gũi…
Việc rao giảng là một thông điệp mạnh mẽ, nhưng không mang tính giáo điều! Rao giảng mạnh mẽ kêu gọi, nhưng không áp đặt, không phán xét. Rao giảng nâng đỡ, chứ không đè bẹp. Đó là làm cho bản thân dễ tiếp cận với người nghe; hơn thế nữa, đó là ngồi giữa họ, cùng họ, lắng nghe họ và dự vào cuộc đối thoại.
Rao giảng không tùy hứng. Rao giảng đòi hỏi phải được đào tạo, đó là lý do vì sao, cùng với các người khác, mùa thu năm 2015 cha đã thành lập Trường Giảng đạo, chúng ta học được gì ở đó?
Đó là chương trình đào tạo khá rộng, tập trung vào Lời Chúa và ngôn ngữ con người. Chúng tôi nghiên cứu nhân chủng học, triết học và thần học; chúng tôi nghiên cứu Kinh Thánh và áp dụng Kinh Thánh vào thực tiễn. Chúng tôi học cách đọc, cách lắng nghe, cách tham gia đối thoại và cách nói để giúp nam nữ giáo dân – với đầy đủ quyền lợi – lên tiếng trong Giáo hội và rao giảng theo cách riêng của họ, ở bất cứ nơi nào họ tham gia.
Những kỹ năng cần thiết nào để rao giảng tốt?
Phải có khả năng đọc một đoạn Kinh Thánh, nghiêm túc bình luận, không dùng Kinh Thánh để nói cho vừa lòng. Phát triển kiến thức về Kinh Thánh. Chú ý đến cấu trúc của một bài bình luận. Và chuẩn bị trước về một số điều khó giải thích như: Ba Ngôi, Phục Sinh, sự cứu rỗi, Chúa Giêsu là người thật và là Thiên Chúa thật, sự ác và đau khổ, tội lỗi, mặc cảm và tha thứ.
“Người theo học phải có khả năng đọc một đoạn Kinh Thánh và nghiêm túc bình luận, không dùng Kinh Thánh làm công cụ.”
Làm thế nào để nuôi dưỡng ơn gọi rao giảng?
Chúng ta cần nhiều nhóm học Kinh Thánh hơn, nhiều công việc chuyên sâu hơn để diễn đạt bằng lời nói, chú trọng hơn đến việc hướng dẫn và những phẩm chất cần thiết. Những người yêu mến Chúa Kitô và Tin Mừng của Ngài sẽ muốn hiểu biết về Ngài, sẽ yêu thích nói về Ngài.
Eric de Clermont-Tonnerre sinh ra ở London ngày 7 tháng 7 năm 1953. Sau khi học tại Trường Kinh doanh ESSEC, ông gia nhập Dòng Giảng thuyết năm 1978, giữ chức vụ phụ trách tập sự từ năm 1984 đến năm 1992, Bề trên Tỉnh dòng Đa Minh tại Pháp từ năm 1992 đến năm 2001, Chủ tịch Hội đồng các Bề trên Cao cấp của Pháp từ năm 1995 đến năm 2001. Tổng Giám đốc của Nhà xuất bản Éditions du Cerf từ năm 2002 đến năm 2013.
Hiện linh mục là Bề trên Tu viện Truyền Tin ở Paris, giảng dạy thần học Giáo hội, thần học thiêng liêng và thần bí học trong nhiều chương trình đào tạo tu sĩ. Là người đồng sáng lập Trường Giảng thuyết cho Giáo dân, linh mục dạy các khóa học về nghệ thuật thuyết giảng cho các chủng sinh, linh mục và phó tế.
Trường Đào tạo Giảng đạo
Hội Liên hiệp Thánh Đa Minh quy tụ các tu sĩ, nữ tu và giáo dân dòng Đa Minh, có mục tiêu chính là thúc đẩy việc rao giảng dưới mọi hình thức. Trường có 12 giảng viên thường xuyên, có 40 diễn giả, 300 người đã theo học chương trình đào tạo này. Trường có chương trình đại kết hàng năm về đào tạo lý thuyết và thực hành dành cho giáo dân, giúp họ chia sẻ đức tin trong nhiều bối cảnh khác nhau, giúp họ hiểu ý nghĩa thần học của việc rao giảng trong Giáo hội, cùng với các khía cạnh pháp lý và mục vụ; nền tảng để hiểu biết vững chắc về Lời Chúa; vai trò của Lời Chúa trong việc định hình con người và cấu trúc cộng đồng nhân loại.
Khóa huấn luyện diễn ra trong bốn cuối tuần, với các chủ đề sau: giảng đạo, một trách nhiệm chung trong Giáo hội; Kinh Thánh, nguồn gốc của việc giảng đạo; ý nghĩa của việc nói; và giảng đạo, một hướng dẫn thực tiễn.
Khóa học xen kẽ giữa các bài thuyết trình, nghiên cứu các đoạn Kinh Thánh, bài tập bằng lời nói.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Suy nghĩ về Thông điệp Magnifica humanitas
Linh mục Eric de Clermont-Tonnerre: “Việc đào tạo giáo dân về kỹ năng giảng đạo là vô cùng cấp thiết”
“Công lý trước vấn đề tình dục: Đức Lêô tái đặt câu hỏi về thứ bậc tội lỗi”
