Sức mạnh thầm lặng của Đức Lêô
Vào cuối chuyến đi Châu Phi, bị Washington công kích, cuối cùng tiếng nói của Giáo hoàng Lêô đã có được tầm ảnh hưởng quốc tế mà trước đây ngài còn thiếu. Qua đó, ngài cho thấy bài học về sự nhất quán và uy quyền.
lavie.fr, Aymeric Christensen, Tổng biên tập báo La Vie, 2026-04-21
Cám ơn Donald Trump? Câu này đã làm cho Tổng thống Donald Trump không khỏi khó chịu, vì dù không phải nhờ ông mà Giáo hoàng Lêô được bầu lên gần một năm trước, nhưng trớ trêu thay, nhưng điều này lại làm cho ngài có tầm vóc quốc tế lớn hơn.
Khi phát động cuộc tấn công ác ý nhằm vào ngài ngay trước chuyến đi Phi Châu, ông đánh giá ngài bằng chữ in hoa thường thấy “yếu đuối và kém cỏi trong chính sách đối ngoại”, liệu ông có chờ người đồng hương của ông – vững vàng như võ sĩ nhu đạo – sẽ dùng chính sức mạnh tự mãn trong các cuộc tấn công đó để chống lại ông và dạy cho ông trước mắt thế giới, một bài học về phẩm chất và quyền uy không? Điều đó khó xảy ra.
Tầm vóc mà ngài thiếu
Sau khi hiếu kỳ bắt đầu lắng xuống, sự quan tâm đến Tân Giáo hoàng đã dần phai nhạt, đến mức nhường chỗ cho sự nghi ngờ ở một số người. Kín đáo, thận trọng, điềm tĩnh, có vẻ hơi quá biến hóa? Hoàn hảo… hay nhạt nhẽo? Lời nói và cử chỉ của ngài thường được nhận xét – dù là để tiếc nuối hay để tán dương – là kém nổi bật hơn so với người tiền nhiệm. Trên thực tế, Đức Lêô đang phải đối diện với tình thế tiến thoái lưỡng nan muôn thuở của các Giáo hoàng: trở thành người chăn chiên tốt hay một lương tâm đạo đức? Một nhà ngoại giao hay một nhà tiên tri?
Tuy nhiên, tiếng nói của ngài vẫn rõ ràng, và thông điệp Công giáo về công lý và hòa bình được lặp đi lặp lại không ngừng. Có lẽ nó chỉ thiếu sức lan tỏa, thiếu một lượng khán giả chú ý. Nhưng khi xem ngài là kẻ thù (của cái tôi cuồng nhiệt của ông), Donald Trump đã hướng mọi chú ý vào Giám mục Rôma, trao cho ngài vị thế mà có lẽ ngài vẫn còn thiếu.
Và vào thời điểm thích ứng, chuyến đi dài ngày của ngài đến Algeria, Cameroon, Angola và Guinea Xích đạo – cùng với châu Á (là trung tâm mới của Công giáo) – đã trở thành sự kiện đáng chú ý.
Tuy nhiên về bản chất không có gì mới. Về hòa bình, về tôn trọng pháp quyền, về mục đích phổ quát của cải, về việc “lạm dụng danh Chúa cho các mục đích quân sự, kinh tế và chính trị, về các thảm họa xã hội và môi trường” do khai thác tài nguyên gây ra, về “chuỗi tham nhũng làm biến dạng quyền lực”, về “một số ít bạo chúa đang tàn phá hành tinh, về trí tuệ nhân tạo và về biến đổi mối quan hệ của chúng ta với chân lý” – với tất cả những điều này, tiếng nói của ngài vẫn không hề thay đổi.
Kiên định và nhất quán
Mặt khác, thế giới đang lắng nghe và quan sát. Kết quả: những lời lẽ giáo điều và giả tạo mang tính kitô giáo của Washington càng trở nên thô thiển và vô ích. J. D. Vance khuyên Giáo hoàng “nên tập trung vào các vấn đề đạo đức” (như thể tất cả các chủ đề này không phải là một phần trong đó) và thậm chí còn đáng kinh ngạc hơn khi ông nói “ngài cẩn thận khi nói về thần học”. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nghĩ ông đang cầu nguyện với Kinh Thánh nhưng thực ra ông đọc một đoạn độc thoại từ bộ phim Pulp Fiction? Một cầu kỳ lố bịch.
Blandine Chelini-Pont: “Donald Trump phớt lờ tầm ảnh hưởng đạo đức của Giáo hoàng”
Nhưng khi từ chối đối đầu trực tiếp, Đức Lêô đã tước đi vị trí trung tâm mà Donald Trump khao khát: ngài xem Donald Trump là nhà lãnh đạo tầm thường – có lẽ đó là sự xúc phạm ông lớn nhất – vì thế ngài đứng ngoài cuộc tranh chấp. Hơn nữa: trái ngược với sự tàn bạo về mặt cảm xúc, ngài cho thấy một sức mạnh khác, không dựa trên sức mạnh lãnh thổ, kinh tế hay quân sự, nhưng dựa trên sự kiên định và nhất quán.
Ngay cả trước sự kiện ngày 11 tháng 4 năm 2026 tại Rôma, ngài đã nhấn mạnh: “Đủ rồi với sự sùng bái bản thân và tiền bạc! Đủ rồi với việc phô trương sức mạnh! Đủ rồi với chiến tranh! Sức mạnh thực sự thể hiện trong việc phục vụ sự sống.” Những lời ngài đã nói trong những ngày gần đây, trong phong cách khiêm tốn và thanh thản của ngài. Bài học rút ra từ tất cả điều này là gì? Ngài không phải là người chống Trump, ngài là “người chống Trump đích thực” Sự khác biệt nhỏ này thay đổi mọi thứ, và chắc chắn đó là điều mà thời đại chúng ta cần.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Blandine Chelini-Pont: “Donald Trump phớt lờ tầm ảnh hưởng đạo đức của Giáo hoàng”
Sức mạnh thầm lặng của Đức Lêô
