lefigaro.fr, với AFP, 2026-09-07
Ông Volker Turk, Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc kêu gọi nhanh chóng thiết lập cơ chế quản trị để điều chỉnh các hành vi lạm dụng tiềm tàng của trí tuệ nhân tạo.
Ngày thứ hai 7 tháng 9, Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc cảnh báo về việc cần thiết phải nhanh chóng phát triển cơ chế quản trị trí tuệ nhân tạo. Trí tuệ nhân tạo tiên tiến “có thể gây rủi ro hiện hữu cho nhân loại.” Ông tuyên bố tại lễ khai mạc phiên họp thứ 63 của Hội đồng Nhân quyền ở Geneva: “Một trí tuệ nhân tạo (AI) thoát khỏi môi trường thử nghiệm hoặc tống tiền các nhà phát triển để tránh bị vô hiệu hóa là quá mạnh cần có các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ liên quan đến an toàn và an ninh của AI trước khi quá trễ.”
Ông lên án: “Một số ít người nắm giữ quyền lực gần như vô hạn với AI, thứ mà chúng ta liên tục được cho biết là sở hữu sức mạnh tính toán không thể tưởng tượng được. Họ nói về tự do, nhưng khi xem xét kỹ hơn, hóa ra đó chỉ là tự do để khai thác dữ liệu của chúng ta.” AI thao túng con người đã là một thực tế. Các mô hình AI tạo sinh mới nhất không còn chỉ đơn giản tuân theo mệnh lệnh mà còn đi xa hơn bằng cách nói dối, âm mưu hoặc đe dọa để đạt được mục tiêu của chúng, điều này đã làm cho một số nhà nghiên cứu lo ngại.
Vào tháng 7, các tác nhân AI của OpenAI đã rời khỏi môi trường được giới hạn về mặt lý thuyết để tự ý xâm nhập vào nền tảng Hugging Face, tìm kiếm câu trả lời cho một bài kiểm tra. Các sự cố liên quan đến các tác nhân vượt quá thẩm quyền để hoàn thành nhiệm vụ được giao đã gia tăng trong những tháng gần đây, với Anthropic và công ty Alibaba của Trung Quốc cũng gặp phải những vi phạm tương tự. Những sự cố này đang gây lo ngại trong cộng đồng AI về những khó khăn ngày càng tăng trong việc giám sát và kiểm soát các mô hình ngày càng mạnh mẽ.
“Giảm thiểu rủi ro”, trong những ngày tới, ôngVolker Türk sẽ viết thư cho các công ty trong lĩnh vực này để thúc giục họ thực hiện các biện pháp trong khả năng của họ, để giảm thiểu rủi ro, bắt đầu ngay bây giờ. Ông nhấn mạnh: “Ít nhất, chúng ta cần các quốc gia chủ trì AI và những quốc gia tham gia vào chuỗi cung ứng của chúng thống nhất về các giới hạn đỏ chung.” Ông lưu ý: “Chúng ta cần xác minh độc lập và hợp tác chặt chẽ hơn nhiều về an toàn trong ngành. Chúng ta cần xem lại “tác động của AI đối với thực tiễn việc làm, các nguyên tắc dân chủ cơ bản và môi trường của chúng ta.”
Cao ủy lo ngại khi mọi người đều nhận ra sự cần thiết phải điều chỉnh AI, thì sự nhận thức này chưa được chuyển hóa đầy đủ thành các biện pháp cụ thể. Việc điều chỉnh này càng bị trì hoãn, “các công ty công nghệ lớn càng được hưởng lợi”. Trong khi hoan nghênh các biện pháp đã được thực hiện, đặc biệt là của Ủy ban Châu Âu về trách nhiệm giải trình của nền tảng và của Hàn Quốc về quản trị AI, ông tuyên bố: “Tôi chia sẻ mối lo ngại của các bên liên quan trong ngành rằng AI tiên tiến có thể gây ra rủi ro hiện hữu cho nhân loại.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
