Andrea Riccardi, nhà sáng lập Cộng đồng Sant’Egidio
lemonde.fr, Virginie Larousse, 2026-04-11
Ngày thứ sáu 10 tháng 4, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đến Vatican gặp Đức Lêô, ông Andrea Riccardi, nhà sáng lập Cộng đồng Sant’Egidio trả lời phỏng vấn trên báo Le Monde, ông nêu bật các điểm chính của chuyến đi này.
Andrea Riccardi, cựu Bộ trưởng Hợp tác và Hội nhập Quốc tế của Ý (từ năm 2011 đến năm 2013), năm 1968, cùng với một nhóm bạn bè, ông thành lập Cơ quan Từ thiện Sant’Egidio. Cơ quan Công giáo với sự hỗ trợ của các giáo hoàng, đã hoạt động để thúc đẩy đối thoại liên tôn và hòa bình trên thế giới – đến mức các thành viên của họ đôi khi được gọi là “người gìn giữ hòa bình cho Giáo hội”.
Gần gũi với cả Vatican và Tổng thống Emmanuel Macron, người mà ông đã gặp nhiều lần – đặc biệt là trước chuyến đi Vatican của Tổng thống ngày thứ sáu 10 tháng 4, Andrea Riccardi là nhân vật hàng đầu trong tư tưởng hòa bình ở châu Âu, ông phân tích các hàm ý của cuộc gặp mà ông cho là “rất quan trọng”.
Động cơ đằng sau cuộc gặp giữa Giáo hoàng và Tổng thống Pháp là gì?
Andrea Riccardi: Tôi nghĩ chuyến đi này được thúc đẩy do sự tôn trọng lẫn nhau giữa Tổng thống Macron và Giáo hoàng Lêô. Trên hết, họ muốn trao đổi ý tưởng với tư cách là người bạn của hòa bình, điều mà cả hai đều muốn đặt làm trọng tâm cho đời sống quốc tế, nhân loại và xã hội.
Trong các cuộc gặp tại Cộng đồng Sant’Egidio năm 2022, Tổng thống Emmanuel Macron đã nói về “hòa bình không thuần khiết”, với ý tưởng cho rằng hòa bình nhất thiết phải có quá trình thương thuyết và thỏa hiệp. Đối diện với sự hỗn loạn toàn cầu, Tổng thống Pháp không thụ động, ông là một người lo lắng, ông đi tìm các giải pháp khả thi trong bối cảnh ngày càng trở nên bất khả thi.
Mặc dù là người đứng đầu một nước Cộng hòa thế tục, ông tin tưởng ở vai trò của tôn giáo và của Giáo hội Công giáo, ông đã lên tiếng trong bài phát biểu tại Viện Bernardins (Collège des Bernardins Paris) ngày 9 tháng 4 năm 2018. Với ông, Tòa Thánh là điểm tham chiếu quan trọng, là thẩm quyền đạo đức, trong một thế giới mà nhiều điểm tham chiếu đã bị phá vỡ. Ngay cả ở cấp cao nhất của chính phủ, một số nhân vật chính trị không còn được xem là nhân vật có thẩm quyền. Tôi nghĩ Đức Lêô là hiện thân của nhân vật có thẩm quyền dưới mắt Emmanuel Macron, người tôn trọng Giáo hội và không có ý định tự xem mình là vua xứ Gallican.
Tòa Thánh đã đặt hòa bình làm trọng tâm trong tầm nhìn của mình kể từ Chiến tranh Thế giới thứ nhất, khi Đức Bênêđíctô XV (1914-1922) mô tả chiến tranh là “cuộc tàn sát vô nghĩa”. Từ thời Giáo hoàng này sang thời Giáo hoàng khác, phản đối chiến tranh luôn là nền tảng của Giáo hội Công giáo. Hiện diện trên mọi lục địa, Giáo hội tạo thành một cộng đồng quốc tế của những người tin Chúa, mang trong mình mầm mống hòa bình. Vì thế Giáo hoàng đại diện cho một trục thống nhất trong thế giới phức tạp này.
Tuy nhiên, hiện nay, Vatican đang ở trong tình trạng khá cô lập, khi các tôn giáo ngày càng bị quốc hữu hóa. Chẳng hạn các Giáo hội Chính thống giáo hoặc Do Thái giáo, ngày càng đồng nhất với Israel. Phong trào đại kết đang đối diện với những thách thức đáng kể. Liệu hai nguyên thủ quốc gia có thảo luận về các chủ đề khác ngoài quan hệ quốc tế, đặc biệt các vấn đề làm Đức Phanxicô đã không hài lòng về Pháp: lạm dụng tình dục trong Giáo hội hoặc dự luật về trợ tử, chẳng hạn?
Tôi không biết, nhưng tôi nghĩ với Đức Lêô, đây là cuộc gặp quan trọng, chứ không phải buổi tiếp kiến thông thường. Cuộc gặp kéo dài một giờ – dài đáng kể so với các buổi tiếp kiến thông thường – và được đón tiếp nồng nhiệt. Ngài là người thực dụng, chăm chú lắng nghe, đặt câu hỏi và vô cùng quan tâm đến các bi kịch phân cực trên thế giới – cũng như trong Giáo hội. Ngài là người thống nhất, đánh giá cao hoạt động tích cực của Pháp vì hòa bình.
Cả Tổng thống Macron và Đức Lêô đều tin chắc không ai có đôi đũa thần có khả năng mang lại trật tự cho thế giới. Hơn nữa, họ tin chiến thắng là điều không thể trong chiến tranh công khai, bất chấp việc sử dụng vũ khí với quy mô lớn. Chúng ta thấy ở Ukraine, nơi quân đội Nga đã bị sa lầy, và ở Iran, nơi liên minh Israel-Mỹ dường như không thể khuất phục chế độ này, giống như Hoa Kỳ đã thất bại ở Afghanistan.
Đức Phanxicô đã nói: “Chiến tranh là điên rồ.” Nhưng một lần nữa, chiến tranh lại là vấn đề hàng đầu, như thể những người nắm quyền đã quên đi các bài học lịch sử. Khi thế hệ của Thế chiến thứ hai qua đi, một kiêu ngạo nào đó đã trỗi dậy, được thúc đẩy bởi sự thiếu hiểu biết về lịch sử. Một số nhà lãnh đạo đang say sưa với quyền lực của mình.
Kết quả của cuộc gặp này có thể là gì?
Đây là chuyến đi của Đức Lêô đến đây, rất quan trọng với Giáo hội Công giáo. Tôi nghĩ ngài có ảnh hưởng sâu sắc đến Giáo hội Pháp, và ngài biết rõ vấn đề nghiêm túc này.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Đức Lêô lên án những kẻ hiếu chiến: “Đủ rồi những màn phô trương sức mạnh!”
Cuộc chiến này củng cố vị thế Đức Lêô: tiếng nói phản đối Tổng thống Trump mạnh nhất ở Mỹ
Anh của Đức Lêô tâm sự trên báo La Croix: “Tôi cầu nguyện để em tôi không kiệt sức”
