lefigaro.fr, Matthieu Rougé, 2026-10-04
Nhà văn, thần học gia Matthieu Rougé trực tiếp trải nghiệm hành trình lịch sử của Đức Lêô. Nhà văn chia sẻ bài học quan trọng ông đã học được.
Nước Pháp vừa trải qua bốn ngày đáng kinh ngạc của ánh sáng và hòa bình, của chiều sâu và niềm vui. Chuyến tông du đầu tiên của Đức Lêô đến Pháp chắc chắn sẽ được ghi nhớ, cũng như chuyến đi của Đức Gioan-Phaolô II năm 1980 và Ngày Thế Giới Trẻ năm 1997. Xuất phát từ nghi vấn và phá vỡ cấu trúc của những năm 1960 và 70, Đức Gioan-Phaolô II đã thức tỉnh giáo dân Pháp với câu hỏi nổi tiếng của ngài, được nói dưới chiếc ô nhỏ giữa vũng bùn ở Le Bourget: “Nước Pháp, trưởng nữ của Giáo hội, con có trung thành với lời hứa khi con được rửa tội không?” Gần 20 năm sau, hàng trăm ngàn các bạn trẻ từ khắp nơi trên thế giới đã đổi mới lời hứa này trong đêm thiêng liêng, đầy sao ở Longchamp, chung quanh họ là các dự tòng trẻ tuổi được Đức Gioan-Phaolô II rửa tội, họ là những người tiên phong của chúng ta. Ba mươi năm trôi qua, Đức Lêô vừa quy tụ những đám đông lớn lao, đa dạng, sốt sắng, vui vẻ và hòa bình ở Paris, Saint-Denis, Lộ Đức và Metz – các đám đông này cho toàn thời gian của họ, họ khao khát hy vọng.
Thông điệp đầu tiên của Giáo hoàng người Mỹ gốc Peru chính là phong thái, ánh nhìn và lời nói của ngài. Ngài kết hợp nổi bật giữa sức mạnh và dịu dàng, giải thoát khỏi sự tầm thường và bạo lực thường xuyên hoành hành trong đời sống công cộng đương đại. Khi ngài muốn nhấn mạnh một điểm nào đó, giọng nói ấm áp của ngài mạnh mẽ hơn, nhưng không tạo cảm giác cứng rắn hay áp đặt lập trường. Tỏa sáng từ chiếc xe Giáo hoàng giữa đám đông, cũng như trên đại lộ Champs-Élysées, được biến thành bàn thờ khổng lồ, ngài giản dị, thân thiện, thấm tình huynh đệ với các dự tòng, các giám mục anh em, đặc biệt với các nạn nhân bị lạm dụng.
Sự dịu dàng không loại trừ tự do
Điều này nhấn mạnh phẩm chất tái sinh trong sự đón tiếp của ngài. Một dự tòng làm chứng: “Chưa bao giờ có ai lắng nghe tôi như ngài,” câu nói mang hương vị Tin Mừng. Sức mạnh của lòng hiền lành, một biểu hiện rõ ràng của đời sống tâm linh sâu sắc và thống nhất, tạo nên chương trình sống cho tất cả giáo dân Pháp ngày nay.
Lòng hiền lành không loại trừ tự do. Trước giới trẻ tại Sân vận Pháp, ngài tuyên bố: “Ai sống với Chúa thì được tự do: tự do khỏi mọi điều che khuất cuộc sống làm cho cuộc sống thành trống rỗng và vô nghĩa. Xin các con mang trong trái tim mình một khát vọng tự do vô bờ bến, một từ ngữ vang vọng mạnh mẽ trong văn hóa của các con.” Đó là lời của một công dân Mỹ không quên ơn huệ của nền độc lập của Hoa Kỳ mang lại cho Lafayette và cho cam kết của người Pháp với tự do.
Trên hết, đây là lời của người con của Thánh Augustinô, một trong các dự tòng nổi tiếng nhất lịch sử,’ người đã khám phá ra tự do của con người cần được mặc khải của Chúa Kitô giải phóng, Đấng duy nhất làm chúng ta có khả năng yêu thương trong chân lý. Đức Lêô đơn giản nói trong bài giảng của ngài ở Lộ Đức: “Chúa Giêsu không nói vòng vo, Ngài thách thức tư duy đương thời của chúng ta.” Là một môn đệ của Chúa Kitô, Đức Lêô không nói vòng vo, ngài khuyến khích các giám mục anh em của ngài đừng thiếu tự do lành mạnh: ‘Lời của Giáo hội có vị trí xứng đáng trong cuộc tranh luận công khai ở Pháp; bản chất của lời là thẩm quyền tiên tri. Dù không phải lúc nào lời cũng được lắng nghe, nhưng lời luôn được mong chờ.’”
Bốn ngày với cường độ, vẻ đẹp và phạm vi đặc biệt
Chúng ta rút ra được gì từ bốn ngày với cường độ, vẻ đẹp và phạm vi đặc biệt này?
Chúng ta rút ra được nhiều điều: hình ảnh đám đông người tin và không tin hân hoan gặp gỡ trong những lần ngài đi bộ, các em bé khỏe mạnh, các em bé khuyết tật được ngài ôm, vô số ngọn nến lung linh trong đêm Lộ Đức, “thành phố của người bệnh và của hy vọng”, sự huy hoàng của các nghi lễ, sự nhiệt thành tại Sân vận động Pháp, các chương trình phát sóng trên các phương tiện truyền thông với khán giả quy mô của các đài.
Đức Lêô nói về niềm hy vọng kitô giáo: Không có thất bại nào mà Chúa không thể nâng đỡ chúng ta: lòng thương xót của Ngài là niềm vui của chúng ta. Phục vụ công lý và hòa bình, phẩm giá của người bệnh, trách nhiệm giáo dục – một nền giáo dục hoàn chỉnh phải đề cập đến các vấn đề này.
“Ý nghĩa của Giáo hội” – sự cần thiết của hiệp thông: “Giáo hội Pháp là một đàn chiên nhỏ phải tập hợp sức mạnh của mình cho sứ mạng”. Để mang lại hoa trái lâu dài, các hình ảnh và lời nói nhằm đổi mới nơi mỗi người, dù họ là ai, họ đều mang trong lòng một câu hỏi thiêng liêng đích thực: “Chúng ta tìm nguồn nào để làm dịu cơn khát của mình?” Sau niềm vui và các bài hát, một khoảng thời gian im lặng mở ra, “rất hiếm và rất cần thiết để Giáo hội hy vọng và không sợ hãi về tương lai”, cùng với tất cả những ai sẵn lòng, có thể khơi dậy trong thời chúng ta một thế hệ “các nhà truyền giáo của niềm hy vọng mới.”
Có tinh thần đạo đức của người dâng hiến mạng sống trong một khoảnh khắc và tinh thần đạo đức âm thầm của người dâng hiến nó từng ngày. Đúng, đó chính là điều tất cả tín hữu được mời gọi: trao hiến mạng sống mình với tình yêu mỗi ngày.
Thời chúng ta cần những người có lòng dũng cảm để làm điều thiện, dù nhiều lúc phải trả giá cho điều thiện này. Hãy đến gần những người cô đơn, nâng đỡ những người đang mệt mỏi, xin tìm đến những người đã lạc lối. Xin dũng cảm tha thứ, để bắt đầu lại từ đầu, để đối thoại, đó là bác ái. Sức mạnh để sống như vậy đến từ tình bạn với Chúa Kitô.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Chuyến đi Pháp của Đức Lêô: Xây dựng trên nền tảng yếu đuối của con người
Đức Lêô: Phụ nữ tại Vatican là kho báu cần được công nhận và trân trọng
