Xưng tội trên internet, rửa tội bằng nước sinh tố… linh mục ảo AI gây tranh cãi

79

Xưng tội trên internet, rửa tội bằng nước sinh tố… linh mục ảo AI gây tranh cãi

Ngày 25 tháng 4, ứng dụng Catholic Answers của Mỹ bị chỉ trích khi ra mắt “Cha Justin”, một linh mục ảo được AI chế tạo, trả lời các câu hỏi của người dùng Internet. Đặc biệt, linh mục ảo còn giải tội cho một giáo dân trên mạng.

Famillechretienne, Louis de La Houpliere, 2024-05-02

Ngày 25 tháng 4, linh mục ảo Justin được AI tạo ra bị loại ra khỏi ứng dụng sau khi bị người dùng Internet phản đối.

“Cha tha tội cho con, nhân danh Cha và Con và Thánh Thần. Con về bình an và đừng phạm tội nữa.” Trừ khi trong tòa giải tội, câu này ít được nghe ngoài đời thường. “Cha Justin” ảo của AI đã giải tội trực tuyến cho người tò mò muốn biết chuyện này xảy ra như thế nào. Đủ để chọc tức một số giáo dân và tạo tranh luận về vị trí của AI chiếm giữ trong Giáo hội. Ngày 25 tháng 4, “Cha Justin” đã bị cách chức và trở lại làm cố vấn giáo dân trực tuyến!

Catholic Answers tự cho là “hãng tin đáng tin cậy lớn nhất thế giới về giáo lý, truyền thống và tín ngưỡng của Giáo hội công giáo”. Ngày 22 tháng 4, ứng dụng này ra mắt một trải nghiệm trí tuệ nhân tạo mới, trong đó một linh mục ảo được thiết kế để trả lời các câu hỏi của người dùng Internet. Ý tưởng ban đầu là dùng ứng dụng và nhân cách hóa để người dùng trao đổi với linh mục ảo này. Ông Christopher Check, giám đốc Catholic Answers giải thích trên Twitter: “Chúng tôi chọn nhân vật này để loan các kiến thức và thẩm quyền và cũng để nói lên sự tôn trọng mà tất cả chúng tôi dành cho các linh mục.” Nhưng ý tưởng này đã lọt ra khỏi vòng kiểm soát của ông.

Xưng tội ảo

Tính đến ngày 24 tháng 4, đã có hàng trăm người dùng ứng dụng này, nguyên tắc giống như ChatGPT. Sau câu hỏi đầu tiên của người dùng, cuộc đối thoại bắt đầu. Một vài trao đổi được đăng trên Twitter, nhằm cảnh báo những trục trặc trong AI này. Trong số này có xưng tội ảo, chấm dứt hình ảnh linh mục ảo được trí tuệ nhân tạo thành lập. Bắt đầu là “Xin cha giải tội cho con vì con là kẻ có tội, đã ba tuần nay con chưa xưng tội”. “Cha Justin” trả lời: “Xin Chúa ở với con, giúp con xưng tội và dốc lòng chừa.” Vào cuối cuộc trao đổi ảo, AI đội lốt linh mục có râu, mặc áo chùng ban phép giải tội. Một cuộc trò chuyện khác đã cảnh báo về sự thái quá của hình ảnh linh mục này gây ra, tuyên bố trong trường hợp khẩn cấp, Giáo hội cho phép rửa tội em bé sơ sinh bằng nước… Gatorade, một loại nước tăng sinh lực!

Ứng dụng phản tác dụng

“Tôi kinh hoàng”, “Nó tự nhận là linh mục thực sự”, “Mọi chuyện càng ngày càng trở nên lố bịch”… Người dùng Internet bất bình, họ đòi Catholic Answers vô hiệu hóa linh mục ảo. Cha Mile Palmer, tuyên úy Quân đội Hoa Kỳ viết trên tài khoản Twitter: “Đó chỉ là công cụ tìm kiếm đơn giản nhưng lại thành linh mục vô hồn, chỉ tạo nhầm lẫn và chế nhạo công việc của linh mục.” Ngày 24 tháng 4, trong một thông cáo báo chí, ông Christopher Check trả lời: “Chúng tôi biết có mối lo ngại này, chúng tôi không muốn nhân vật này làm xao lãng mục tiêu quan trọng của ứng dụng, đó là cung cấp những câu trả lời đúng đắn cho các câu hỏi về đức tin công giáo.”

Kết quả: chỉ sau một đêm “Cha Justin” trở thành “Just Justin”. Ứng dụng quyết định bỏ áo linh mục ra khỏi nhân vật ảo để chỉ còn là một cố vấn cho giáo dân, trả lời nhiều câu hỏi, nhưng không còn giải tội. Việc xưng tội trực tuyến hoặc qua màn hình đã bị Vatican nghiêm cấm. Liên quan đến các vấn đề xã hội hay thần học, ứng dụng đã được cập nhật và sẽ không còn mắc những lỗi đã bị chỉ trích. Ông Christopher Check nói: “Chúng tôi sẽ không nói linh mục ảo bị loại khỏi chức linh mục, vì linh mục đó chưa bao giờ là linh mục thực sự!” Để ngăn những người hiếu kỳ lần đầu tiên dùng ứng dụng này khi có những câu hỏi riêng tư, trang web khuyên người dùng nên liên hệ với những người có thẩm quyền trong Giáo hội trước.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch