Coronavirus: Thông điệp hy vọng của bác sĩ Jules Hoffmann, Nobel y học năm 2011

401

Coronavirus: Thông điệp hy vọng của bác sĩ Jules Hoffmann, Nobel y học năm 2011

parismatch.com, Nicolas Delesalle, 2020-03-10

Báo Paris Match đã gặp bác sĩ người pháp-luxembourg Jules Hoffmann, giải Nobel sinh học và y học năm 2011. 

Paris Match: Kể từ bắt đầu cuộc khủng hoảng sức khỏe này, chúng tôi nghe đủ tin trái ngược nhau. Người này nói “không sao, chỉ cảm cúm thường”, người kia nói “đúng là tai ương.”  Xin bác sĩ cho biết quan điểm của bác sĩ.

Bác sĩ Jules Hoffmann. Thông tin của chúng tôi trong tình trạng hiện nay thì có lẽ SARS-CoV-2 nặng hơn bệnh cúm (giết chết mỗi năm hơn 5,000 người ở Pháp dù đã có thuốc chủng). Cách phân bố hai con vi-rút (cúm, SARS-CoV-2) tương đối gần nhau và các triệu chứng đầu tiên cũng gần giống nhau. Trong cả hai trường hợp, người có nguy cơ mắc bệnh đầu tiên là người lớn tuổi có hệ thống miễn nhiễm kém hoặc mắc thêm các bệnh như tiểu đường, tim mạch, hô hấp. Về khía cạnh nghiêm ngặt y tế thì phải thêm các tác động xã hội-kinh tế nguy hiểm có tiềm năng do việc cách ly, vượt xa những gì đã được quan sát về các nạn dịch cúm gần đây.

Xin bác sĩ tha thứ cho sự thiếu tôn trọng này, với tuổi tác của bác sĩ, bác sĩ thuộc vào thành phần “có nguy cơ.” Từ đầu nạn dịch, bản thân bác sĩ có thay đổi thói quen của mình không?

Ông được tha thứ vì cha tôi hay nhắc “tuổi trẻ thì chẳng có công trạng gì, tuổi già cũng không phải là khuyết điểm.” Tôi theo các lời khuyên chính thức, rửa tay thường xuyên và tôi bớt di chuyển, nhất là tôi bỏ các chương trình hội thảo ở nước ngoài và các bữa ăn có trên mười người. Tôi đã thỏa thuận với các bạn Trung quốc, chúng tôi hoãn chuyến đi Quảng Châu (Canton) sắp tới cho đến cuối tháng 5. Trong hai tuần qua, không có thêm trường hợp nhiễm mới nào ở bang Quảng Châu, một bang có 100 triệu dân. 

Bệnh viện công ở Pháp đang lo lắng vì trong nhiều năm đã thiếu đầu tư, có sẵn sàng để đương đầu với cơn sốc như vậy không?

Các khoa bị ảnh hưởng nặng nhất hiện nay là khoa bệnh nhiễm trùng và khoa hồi sức. Chung chung phải hiểu các nghề trợ tá/y tá không được hưởng lương cao và người ta nói với tôi nhiều vị trí không tìm được ứng viên vì nghề này không thu hút. Một vấn đề mà xã hội chúng ta rồi đây sẽ phải giải quyết.

Mối nguy hiểm lớn nhất là về mặt kinh tế-xã hội

Về nguy hiểm thuần túy y học, tôi có cảm nhận vấn đề này sẽ được giải quyết trong một tương lai gần trên toàn thế giới (có thể là một năm), đó là trường hợp mà sự tiến hóa của SARS-CoV-2 ở Trung quốc cho phép chúng ta hy vọng. Nhưng không chắc các biện pháp khắc nghiệt của chính quyền Trung quốc có thể áp dụng cho tất cả mọi xã hội. Nguy hiểm nhất của nạn dịch không phải là cách ly và kéo dài lâu (hơn một năm) mà nguy cơ trên bình diện kinh tế-xã hội với việc đóng cửa các trường học, công việc buôn bán, xuất nhập khẩu chậm lại, thị trường chứng khoán sập, suy thoái kinh tế đáng kể, thất nghiệp gia tăng…

Khủng hoảng này là dịp để nhắc các chính quyền nhớ, y học và nghiên cứu là cột trụ cơ bản của xã hội chúng ta.

Hiển nhiên! Điều đó nói lên bây giờ khoa học ở tầm mức quốc tế, và tất cả các chính quyền phải phát triển lãnh vực nghiên cứu để chế ngự coronavirus, cũng như các công ty dược phẩm lớn. Chúng ta phải tận dụng tình trạng hiện tại để thúc đẩy việc sản xuất thuốc chủng ngừa không những chống coronavirus mà còn chống lại nhiều lỗ hổng khác như chưa có thuốc nhiễm trùng cho các vi trùng như streptocoque, staphylocoque, siêu vi Epstein-Bar và đa số các bệnh ký sinh khác. Chắc chắn nước Pháp sẽ đóng vai trò chủ lực trong lãnh vực này ở Âu châu.

Sự xuất hiện thường xuyên các siêu vi mới có là chuyện tự nhiên hay do lối sống của con người, mà con người càng ngày càng đông không?

Việc truyền các tác nhân truyền nhiễm rõ ràng có liên quan đến khả năng di chuyển rất lớn của con người, chỉ thua các động vật trung gian (ngoài loài chim). Sự phát triển về khả năng di chuyển của con người là một hiện tượng trong thế kỷ vừa qua: bốn năm thế hệ trước ít người rời khỏi làng của mình, một, hai thế hệ sau thì ít người đi quá thành phố gần nhất làng mình và bây giờ thì hàng triệu người đi khắp nơi trên thế giới và cùng với họ, họ mang theo mầm bệnh mà khổ thay họ thường không biết.

Đâu là thông điệp bác sĩ muốn nói với người dân đang lo âu hiện nay?

Thông điệp cấp bách của tôi là: từ nay TẤT CẢ quý vị phải chích ngừa để bảo vệ chính mình, bảo vệ người thân và đồng loại. Chắc chắn thuốc chủng coronavirus không có ngay trong nhiều tháng, nhưng khi có, quý vị phải dùng ngay.

Một thông điệp thứ nhì là thông điệp hy vọng: sự tấn công của coronavirus lúc này là dịp để xem lại vấn đề chính yếu của xã hội chúng ta hiện nay. Và nhờ các tiến bộ vượt bực của các nguyên tắc thử nghiệm sinh học trong 20 năm gần đây, nạn dịch này sẽ giúp cộng đồng khoa học sinh học biết nhiều thông số vẫn còn chưa được biết đến giờ này về nguồn gốc con vi-rút này, sự tiến hóa và nhất là sự ngẫu biến của nó, tác động khởi phát của nó trong cơ chế phòng vệ của chúng ta, thời gian bảo vệ cảm ứng và các lỗ hổng có thể xảy ra, khả năng tái nhiễm trùng… và từ đó chuẩn bị cho chúng ta tốt hơn và căn bản hơn cho các cuộc tấn công khác của tác nhân gây nhiễm khác mà sẽ xuất hiện một ngày nào đó.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Xin đọc thêm: Covid-19. Lời kêu gọi từ Trung quốc: “Quý vị hãy ở nhà!”

Coronavirus, bác sĩ gây mê ở Bergame, Ý: “Như trong thời chiến tranh, chúng tôi phải chọn ai được chữa ai không. Xin quý vị ở nhà.”