Từ Giáo hoàng khỏe mạnh đến Giáo hoàng đau yếu: Vì sao việc nhập viện của Đức Lêô là một bước ngoặt
Luzi Bernet, Rôma, 2026-10-14
Hiện vẫn chưa có nhiều thông tin về tình trạng sức khỏe của Giáo hoàng. Nhưng theo sử gia và thần học gia Massimo Faggioli, một điều chắc chắn: chẩn đoán ung thư sẽ có ảnh hưởng lâu dài.
Đức Lêô: người lắng nghe, một Giáo hoàng tài giỏi: Đức Lêô trong chuyến thăm Pháp gần đây. Ảnh Tom Nicholson / Getty
Ngài ở tuổi sung sức: Đó là cách Robert Francis Prevost cho thấy khi ngài được bầu ngày 8 tháng 5 năm 2025 khi ngài 69 tuổi. Ngài thuộc dòng Augustinô đã tạo ấn tượng tươi mới, đến với giáo dân với bước chân nhẹ nhàng, thể hiện sức bền bỉ, không ngại leo lên cầu thang hay những con dốc dựng đứng nhất. Một tương phản với Đức Phanxicô, ngài cần được chăm sóc trong những năm cuối đời!
Sau đó, các thông tin truyền thông cho biết, ngài làm một phòng tập thể dục trong Dinh Tông tòa và dành những giờ rảnh rỗi hiếm hoi của ngài ở dinh mùa hè Castel Gandolfo để bơi lội, chơi tennis hoặc cưỡi ngựa. Ngài không hạ thấp tầm quan trọng của việc tập luyện thể thao, nhưng ngài dùng chúng như một tín hiệu gởi đến thế giới: Các bạn tin tưởng vào tôi; tôi có sức mạnh và năng lượng! Ngài gởi thông điệp như một tín hiệu cho các nguyên thủ quốc gia và chính phủ: Tôi có nhiều thời gian hơn quý vị. Nhiệm kỳ của quý vị chỉ là những giai đoạn ngắn ngủi đối với tôi. Đây cũng là cách ngài tiếp cận công việc của ngài: Ngài cho phép, và vẫn cho phép thời gian để đưa ra quyết định, ngài không ngại nói thẳng thắn khi cần thiết.
Hình ảnh đang thay đổi
Kể từ chúa nhật tuần trước, mọi thứ đã thay đổi. Khi Đức Lêô thông báo với giáo dân tập trung tại Quảng trường Thánh Phêrô để đọc Kinh Truyền Tin, ngài tuyên bố cần phải mổ để cắt bỏ một khối u trong phổi, hình ảnh một Giáo hoàng khỏe mạnh đã bị hoen ố. Giống như vô số người khác, ngài bị ung thư phổi, căn bệnh hiện đại của nền văn minh.
Liệu ca mổ ngày thứ ba tại bệnh viện Gemelli có phải là bước cần thiết để hồi phục hay không, liệu có cần thêm các liệu pháp đặc biệt khác không, chúng ta vẫn chưa được biết. Theo các bác sĩ của ngài, ngài đã thử máu và chụp X-quang theo lịch trình sau ca phẫu thuật.
Kết quả xác nhận quá trình hậu phẫu diễn ra bình thường, với các chỉ số nằm trong khuôn khổ bình thường. Dự kiến sẽ có thêm thông tin rõ ràng hơn về sức khỏe của Giáo hoàng trong những ngày tới.
Sử gia Massamo Faggioli giải thích: “Dù diễn biến căn bệnh được đánh giá như thế nào, rõ ràng đây là bước ngoặt quan trọng trong triều của ngài.” Ông là sử gia, thần học gia người Ý, giảng dạy tại Đại học Villanova ở Philadelphia, trường đại học do Dòng Augustinô điều hành ở Hoa Kỳ, nơi ngài hoàn thành chương trình toán học năm 1977.
Sử gia tin rằng căn bệnh này cho thấy khía cạnh mong manh của Giáo hoàng tương đối trẻ tuổi này. Chắc chắn nó sẽ thay đổi hình ảnh của một giáo hoàng năng động, tập trung vào tầm nhìn dài hạn.
Liệu điều này có dẫn đến sự thay đổi ưu tiên trong ngắn hạn hay không, và liệu các quyết định về nhân sự tại Vatican giờ đây sẽ được đưa ra nhanh hơn hay không, chúng ta còn phải chờ xem.
Ngay trước khi nhập viện, ngài đã bổ nhiệm Hồng y người Phi Luật Tân Antonio Tagle làm Niên trưởng Hồng y đoàn, Hồng y sẽ chủ trì mật nghị bầu Giáo hoàng tiếp theo trong trường hợp Giáo hoàng qua đời hoặc từ chức.
Tuy nhiên, dư luận ở Rôma chia rẽ về việc bổ nhiệm này có liên quan đến bệnh tật hay không. Việc niên trưởng Hồng y đoàn hiện tại, hồng y Giovanni Battista Re sẽ sớm được thay thế ở tuổi 92 là điều có thể dự đoán được.
Thực tế, điềm đạm, huynh đệ
Sử gia Faggioli nhận thấy cách Đức Lêô thông báo về bệnh tình của ngài rất đáng chú ý: Ngài nói một cách thực tế, giống như một CEO ở Mỹ, nơi những vấn đề như vậy được thảo luận cởi mở; điềm đạm, như người cha gia đình báo cho gia đình vào ngày chúa nhật khi gia đình quây quần bên nhau; và trong tinh thần huynh đệ, như một thành viên của Dòng Augustinô, các tu sĩ sống đời sống cộng đồng rõ rệt và cùng nhau chia sẻ các khó khăn về sức khỏe.
Sử gia giải thích: “Việc thân thể và tình trạng sức khỏe của ngài trở thành chủ đề tranh luận công khai có liên quan đến vai trò đặc biệt của ngài. Ngài không chỉ là Giám mục Rôma và người cai trị Thành phố Vatican, ngài còn là nhân vật có thẩm quyền đạo đức được toàn thế giới tôn trọng, với cả những người không theo Công giáo. Vì thế thân thể và sức khỏe của ngài về bản chất là vấn đề công cộng, đặc biệt trong thời kỳ biến động lịch sử như hiện nay, khi nhiều người mong đợi sự hướng dẫn từ Giáo hội.”
Tuy nhiên, cuộc thảo luận chỉ mới đạt đến tầm vóc hiện tại gần đây. Trong nhiều thế kỷ, Vatican đã có thể che giấu sự yếu đuối của các giáo hoàng. Bên ngoài Giáo triều và trong một số ít người được chọn, hầu như không ai biết về tình trạng sức khỏe của các Giáo hoàng. Điều này chỉ thay đổi với các phương tiện truyền thông hiện đại. Các giáo hoàng hiện diện ở khắp mọi nơi và mọi lúc. Các Giáo hoàng gần đây đều phát triển ngôn ngữ và phương pháp riêng của mình để giải quyết các vấn đề này. Sử gia Faggioli nói: “Sự mờ ám của thời kỳ trước đã biến mất.”
Điều này không gây hại cho Giáo hoàng. Ngược lại, sự minh bạch tạo ra sự gần gũi và thấu cảm, được áp dụng cho giáo hoàng hiện tại. Nói cách khác: Ngài vẫn là Lêô XIV, nhưng ngài yếu hơn so với những gì chúng ta nghĩ – yếu đuối như mọi người.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Sự hiệp nhất của Giáo hội được củng cố nhờ thử thách của Giáo hoàng
Đức Lêô đã bắt đầu đi lại được, tình trạng hậu giải phẫu của ngài bình thường
Sức khỏe của Đức Lêô sẽ được điều trị như thế nào sau khi mổ
Từ Giáo hoàng khỏe mạnh đến Giáo hoàng đau yếu: Vì sao việc nhập viện của Đức Lêô là một bước ngoặt
