Đức Lêô đến Pháp: Các chính trị gia nào sẽ đến gặp ngài?
la-croix.com, Loup Besmond de Senneville, Phó Tổng Biên tập báo La Croix, 2026-09-21
Vài ngày trước khi Đức Lêô đến Pháp, từ ngày 25 đến 28 tháng 9, các nhà lãnh đạo chính trị đang lưỡng lự về lập trường cần có, nhà báo Loup Besmond de Senneville giải thích trong chuyên mục Vương quốc và Thành phố của ông.
Chuyến đi Pháp của Đức Lêô vẫn còn là một bí ẩn chính trị với họ. Chúng ta cần tìm hiểu thêm về Đức Lêô, ngài vẫn còn xa lạ với những người ở ngoài Công giáo. Truyền thông Vatican nhiều lần nhấn mạnh đây là chuyến đi mục vụ chứ không phải chuyến đi cấp nhà nước. Chúng ta nên hiểu thế nào về ngài, người vừa đứng đầu Thành quốc Vatican, vừa là lãnh đạo tôn giáo của 1,4 tỷ giáo dân Công giáo, có ảnh hưởng trên họ. Làm sao để đứng vững trước người mặc áo trắng này, người từ chối những vinh dự dành cho một Tổng thống truyền thống, người được Tổng thống Emmanuel Macron hướng dẫn tại Nhà thờ Đức Bà Paris, bất chấp việc nhà thờ được trùng tu lớn lao nhờ huy động ngân sách nhà nước?
Có một thách thức cho những người chỉ giới hạn mình trong cách giải thích thuần túy mang tính mục vụ về chuyến đi này. Một thành viên Chính phủ cho biết: “Đây là khoảnh khắc được nhiều tín hữu mong chờ. Các thông điệp của ngài mang ý nghĩa “tình huynh đệ và hy vọng” trong cam kết của ngài với chủ nghĩa thế tục”.
Các người khác trong Quốc hội, đã do dự rất lâu về việc có nên chấp nhận lời mời tham dự Thánh lễ tại Quảng trường Concorde ngày thứ bảy 26 tháng 9 hay không. Liệu có nên nói lên đức tin của mình trước công chúng không? Tôn giáo có phải là vấn đề riêng tư không? Những người khác, như ông Alexis Corbière (trước đây thuộc phong trào Nước Pháp bất tuân-La France Insoumise), trong một bài bình luận đăng trên tờ Libération ngày thứ hai 21 tháng 9, ông không đồng ý với việc chọn Quảng trường Concorde: “Một sai lầm mang tính biểu tượng và chính trị do Tổng thống Emmanuel Macron gây ra. Ngài được chào đón ở Pháp.” Tất cả những suy nghĩ này dẫn đến việc thu hẹp một cách vội vàng tầm ảnh hưởng của ngài và những gì ngài nói sẽ chỉ trong phạm vi giáo dân… và thành một vấn đề riêng tư. Rõ ràng chuyến đi của ngài là chuyến đi mục vụ, và các thông điệp ngài gởi giáo dân sẽ vô cùng quan trọng. Điều này sẽ đúng tại nhà thờ Notre-Dame và sân vận động Stade de France ngày thứ sáu ngày 25, và tại Thánh lễ ở Quảng trường Concorde ngày 26, nhưng cũng trong suốt thời gian đến Lộ Đức, khi ngài phát biểu trước các giám mục Pháp tập trung tại hội trường Thành phố Đức Mẹ. Nhưng việc giới hạn các bài phát biểu của ngài trước đó vào phạm vi riêng tư sẽ là một sai lầm nghiêm trọng. Vì bài phát biểu của ngài tại Điện Élysée – bài phát biểu công khai đầu tiên, chỉ vài phút sau khi đặt chân lên đất Pháp – ở Metz, và thậm chí có thể cả trong các nghi lễ tôn giáo thuần túy, sẽ có những tác động chính trị đáng kể. Đức Lêô biết rất rõ ngài đang làm gì: trong một đất nước mà các cuộc tranh luận đã phần lớn chi phối cuộc bầu cử Tổng thống, trong một xã hội ngày càng chia rẽ và dễ bị cám dỗ bởi chủ nghĩa biệt lập. Đức Lêô hoàn toàn có thể nói, ít nhiều một cách rõ ràng, về việc chào đón người di cư, hội nhập châu Âu, hòa bình, vũ khí hạt nhân, chăm sóc cuối đời, hoặc việc ghi nhận quyền phá thai trong Hiến pháp. Tháng 6 tại Tây Ban Nha, trước các nghị sĩ, ngài nhấn mạnh hòa bình và phẩm giá con người phải ở trọng tâm của mọi quyết định chính trị.
Chống lại cám dỗ tách rời các vấn đề
Vì thế việc cố gắng tách rời các vấn đề, hạ thấp vai trò của Giáo hoàng xuống lãnh vực tôn giáo, bỏ qua bất kỳ ý nghĩa chính trị nào trong các bài phát biểu của ngài sẽ dẫn đến sự tê liệt. Một số người chắc chắn sẽ viện dẫn chủ nghĩa thế tục, nhưng đó là cách hiểu rất hẹp về nguyên tắc cốt lõi này của nền Cộng hòa nước Pháp.
Vậy, chúng ta nên làm gì? Có lẽ chúng ta nên lắng nghe và xem xét nghiêm túc, không định kiến hay thành kiến, bất cứ ai lên tiếng. Giám mục Olivier Leborgne đã đưa ra câu trả lời hay nhất cho câu hỏi này vài tháng trước. Trong một phỏng vấn với đài France Inter tháng 4, Giám mục một lần nữa đề cập đến hoàn cảnh khó khăn của những người di cư tập trung ở Calais. Không hề nao núng, ngài nhắc lại tầm quan trọng của lòng hiếu khách của tín hữu kitô và nguồn gốc Tin Mừng của nó, ngài được hỏi: “Liệu đó có phải là sự diễn giải quá mức Phúc Âm không?” Ngài trả lời: “Hãy yêu thương nhau; đó không phải là lãng mạn. Đó là chính trị.”
Một câu nói không nên quên trong những ngày này.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Anh Jacob dự thánh lễ Đức Lêô cử hành … khi đang đi bộ vòng quanh thế giới
Những nỗ lực sáng tạo trong thương thuyết và ảo tưởng về tái vũ trang
