15 tuổi là quá trễ!: Giới trẻ nghĩ gì về đề nghị cấm mạng xã hội cho thiếu niên dưới 15 tuổi
la-croix.com, Colombe Delabrousse Mayoux, Valentin Baudin, 2026-01-12
67% thanh niên Pháp ủng hộ lệnh cấm mạng xã hội với các thiếu niên dưới 15 tuổi. (Ảnh minh họa) Cyril Entzmann / Divergence
Theo chân châu Úc, quốc gia đi tiên phong trong việc cấm sử dụng Facebook, TikTok và Instagram cho thiếu niên dưới 16 tuổi tháng 12 năm 2025 – một dự luật đề xuất biện pháp này với các thiếu niên dưới 15 tuổi. Được xem lại tại ủy ban ngày 13 tháng 1, đề xuất này làm giới trẻ nghi ngờ, họ ủng hộ việc sử dụng có giới hạn hơn là cấm hoàn toàn. Ngay khi chuông reo, học sinh ùa ra cổng. Imani, 12 tuổi, lập tức rút điện thoại di động ra. Mới tham gia TikTok hơn một năm, cô bé không hình dung mình sống thiếu nó, em giải thích: “Con xem TikTok để không bị nhàm chán. Đó là thú vui yêu thích của con, giúp con giải trí. Con chỉ cần lướt qua các video ngắn, rất tiện lợi, không như truyền hình, mọi thứ đều quá dài.” Nghe cuộc trò chuyện, Naila muốn xen vào. Trên bản tin, thỉnh thoảng Naila xem với cha mẹ, tháng 12 năm 2025, em nghe nói Úc cấm mạng xã hội – Snapchat, TikTok và Instagram – với thiếu niên dưới 16 tuổi. Em khó hiểu khi biết Pháp đang xem xét để áp dụng lệnh cấm này cho thiếu niên dưới 15 tuổi. Em hỏi: “Chúng ta sẽ làm gì nếu không còn mạng xã hội? Nhìn chằm chằm lên trần nhà à?” Cảnh báo về “cú sốc” làm mọi người thắc mắc, các em đã vào mạng xã hội khi còn học tiểu học. Em kể các kênh em theo dõi sát sao. Em nói Snapchat và TikTok – hai ứng dụng em dùng khoảng hai tiếng mỗi ngày – mang lại cho em “niềm vui và tự tin, dù em đã biết có các trang quấy rối trên bản tin.
Nhận thức rõ về rủi ro
Khi được hỏi về việc sử dụng Instagram, TikTok và Snapchat, Elyaa và Leila đều trả lời: “Để trò chuyện và gửi video cho nhau, các video này sẽ xuất hiện trên bảng tin.” Leila, 12 tuổi, cho biết em đã từng đăng một video bày tỏ “mong muốn tự tử.” Kể từ đó, mẹ của em cấm em tự quay phim và đăng video, nhưng không cấm em truy cập mạng xã hội.”
Elyana nói thêm: “Chúng con không đăng video nữa vì các bạn nam sẽ cắt ghép khuôn mặt chúng con để làm sticker.” Đó là cắt bỏ khuôn mặt và ghép vào các bức hình khác không đẹp mắt hoặc tục tĩu. Gần đây, mẹ của em cấm em gặp các bạn nam theo dõi trên mạng xã hội, dù em có quen biết họ.
Nhận thức được các cạm bẫy tiềm tàng của mạng xã hội, Nour, 14 tuổi, ủng hộ việc quản lý chặt chẽ hơn: “Chúng con thấy ngày càng nhiều học sinh tiểu học đăng tải video. Con nghĩ chúng đã 16 tuổi nhưng thật ra chúng chỉ gần 12 tuổi. Chúng muốn bắt chước viện bảo tàng lớn hơn, chúng thạy theo xu hướng!” Theo Cơ quan Bảo vệ Dữ liệu Pháp (CNIL), trung bình trẻ em ở Pháp có điện thoại thông minh khi 11 tuổi, có em mở tài khoản trên mạng xã hội lúc 8 tuổi qua máy tính hoặc qua máy tính bảng. Nour đăng ký Snapchat và TikTok từ lớp 4, em nhớ em đã nhận một số hình ảnh khiêu dâm.
Hạn chế hay cấm?
Trong cuộc phỏng vấn với báo La Croix ở Marseille (Bouches-du-Rhône), Nolhan, Ali và Tonio thừa nhận dành từ ba, sáu, thậm chí tám giờ mỗi ngày dán mắt vào điện thoại – có khi đến 2 giờ sáng – phần lớn thời gian dành cho mạng xã hội. Ba chàng trai trẻ này thích Snapchat để trò chuyện với bạn bè, TikTok để theo dõi các xu hướng mới nhất và các video hài hước, cũng như tin tức thông qua người sáng tạo nội dung HugoDécrypte và tờ báo địa phương La Provence. Tuy nhiên, họ nhận thức được những rủi ro liên quan đến các nền tảng kỹ thuật số. Tonio hiểu: “Mạng xã hội rất nguy hiểm; nên cấm trẻ em dưới 13 tuổi.”
Cách chặn truy cập mạng xã hội với các em dưới 15 tuổi
Theo nghiên cứu của Odoxa thực hiện cho Acadomia vào tháng 7 năm 2025, 67% thanh thiếu niên từ 11-17 tuổi ở Pháp ủng hộ lệnh cấm đối với các em dưới 15 tuổi. Nissrine, một học sinh trung học ở Paris, 13 tuổi ủng hộ biện pháp này, em nhấn mạnh đến sự kiểm soát của cha mẹ. Em cho biết: “Phải nghe cha mẹ để ngăn chặn những điều không lành mạnh và nguy hiểm.”
Một không gian để khám phá và sáng tạo
Với Samuel, lớp 9, 14 tuổi, mạng xã hội mang đến một lĩnh vực khám phá vô tận. Sau khi bắt đầu leo núi được vài tháng, em xem rất nhiều nội dung liên quan đến môn thể thao của mình, em giải thích: “Tất cả là phải biết điều độ: Con tự buộc không dành quá một giờ mỗi ngày cho nó. Con luôn nói với em trai con, có những trải nghiệm thực tế bên ngoài trước khi nhìn vào điện thoại.” Em trai của em là Johan, 11 tuổi, bổ sung thêm ý kiến: “13 tuổi là giới hạn độ tuổi tốt; 15 tuổi thì quá muộn!” Mười ba tuổi là tuổi Félicie chờ để được sử dụng Snapchat và Instagram. Chỉ được sử dụng mạng xã hội một tiếng mỗi ngày, qua mã số mà chỉ cha me mới có thể truy cập, cô bé dùng Instagram để bán những chiếc dây buộc tóc tự may và Snapchat để trò chuyện với bạn bè và tham gia cuộc đua “chạy liên tục” – một thử thách gồm việc gửi ảnh mỗi ngày vào cùng một thời điểm, bất kể cô bé đang làm gì. Em giải thích: “Nó cho phép con nói chuyện với những người con không thân thiết lắm ở trường; giúp con bắt đầu các cuộc trò chuyện.” Theo em, 15 tuổi quá muộn, 13 tuổi hợp lý hơn.
Nỗi sợ bị loại trừ
Là người hâm mộ thể thao, Malei chủ yếu sử dụng mạng xã hội để “tìm lời khuyên và hướng dẫn thể thao”. Em tin rằng các nền tảng kỹ thuật số vẫn cho phép chúng ta khám phá tài năng và đam mê của mình. Em kết luận: “Việc cấm nó có vẻ phức tạp vì sẽ luôn có người tìm cách tham gia. Chúng ta cần học cách tự kiểm soát mình.”
Trí tuệ nhân tạo – Công cụ đầy hấp dẫn và đáng sợ
Florine Didier, người phụ trách chi nhánh Ile-de-France của hiệp hội Hãy nhìn lên (Lève les yeux), đã thực hiện các chương trình phòng ngừa cho thanh thiếu niên ở các trường trung học và gần đây là trường mẫu giáo từ năm 2018, nhấn mạnh đến tầm quan trọng áp lực của bạn bè trong việc dùng mạng xã hội: “Vấn đề chính là nỗi sợ bị cô lập. Thường thì, thanh thiếu niên nhận thức được việc sử dụng mạng xã hội một cách không lành mạnh nhưng vẫn đăng ký vì sợ bị bạn bè bỏ rơi.” Khi được báo La Croix hỏi: “Bạn có bỏ mạng xã hội nếu bạn bè của bạn làm vậy không?”, Tất cả bạn trẻ đề cập trong bài này đều gật đầu không chút do dự.
Hai bản văn tương tự
Việc cấm dùng mạng xã hội với trẻ em dưới 15 tuổi là chủ đề của các sáng kiến lập pháp tương tự và… cạnh tranh. Đảng Phục Hưng, do ông Gabriel Attal lãnh đạo, đang bảo trợ dự luật đưa ra vào ngày 18 tháng 11 năm 2025 có 121 thành viên quốc hội, bao gồm 90 phụ nữ của Đảng Macron ký. Việc xem xét dự luật dự kiến sẽ bắt đầu tại ủy ban vào ngày thứ ba 13 tháng 1. Tổng thống Emmanuel Macron đã công bố một dự luật của chính phủ gồm hai điều khoản: một điều khoản cấm truy cập mạng xã hội với các thiếu niên dưới 15 tuổi, một điều khoản cấm dùng điện thoại di động trong các trường trung học. Ngày trình dự luật lên Hội đồng Bộ trưởng vẫn chưa được ấn định. Cả hai văn bản đã được trình lên Hội đồng Nhà nước để lấy ý kiến vào cuối tuần trước.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Anh John, bây giờ em là Giáo hoàng rồi
Thông điệp Magnifica Humanitas, tiếng vọng đối thoại giữa người công giáo và người cộng sản năm 1936
15 tuổi là quá trễ!: Giới trẻ nghĩ gì về đề nghị cấm mạng xã hội cho thiếu niên dưới 15 tuổi
Giám mục Guillet của Saint-Denis: “Lời của Đức Lêô vừa dịu dàng, vừa kiên định, lại vừa can đảm”
