Guồng máy quản trị của Đức Lêô dần hình thành với Công nghị đặc biệt lần thứ hai

27
Guồng máy quản trị của Đức Lêô dần hình thành với Công nghị đặc biệt lần thứ hai
fr.aleteia.org, Camille Dalmas, 2026-06-25
Đức Lêô chủ trì Công nghị đặc biệt đầu tiên triều của ngài tại Vatican ngày thứ tư 7 tháng 1 năm 2026.
Ngày 26 và 27 tháng 6, Đức Lêô triệu tập toàn thể Hồng y đoàn lần thứ hai để họp một Công nghị đặc biệt. Đây là một cuộc họp quan trọng với Đức Lêô, ngài xem đây là công cụ quản trị nhưng cũng là công việc của hiệp nhất.
Ngày thứ sáu 26 tháng 6, Hồng y đoàn được Đức Lêô mời về Vatican để dự Công nghị đặc biệt. Theo luật giáo hội, Giáo hoàng triệu tập Công nghị “khi có nhu cầu đặc biệt của Giáo hội hoặc có những vấn đề đặc biệt ngày cần giải quyết” để các Hồng y có thể giúp ngài. Công nghị triệu tập được gọi là “công nghị bất thường”, khác với công nghị thông thường, có thể được tổ chức riêng hoặc công khai và chỉ liên quan đến các hồng y có mặt tại Rôma. Mặt khác, công nghị công khai thường được tổ chức để bầu các hồng y mới.
Như tên gọi cho thấy, công nghị bất thường về mặt lý thuyết là đặc biệt. Đức Bênêđíctô XVI không triệu tập công nghị bất thường nào, ngài tổ chức các công nghị kín (tổng cộng năm công nghị). Đức Phanxicô chỉ triệu tập hai công nghị bất thường: một vào năm 2014 liên quan đến Thượng Hội đồng về Gia đình, và một vào năm 2022, về Cải cách Giáo triều La-mã. Dù Đức Phanxicô không dùng các công nghị thường kỳ để điều hành, nhưng sau khi ngài qua đời, các hồng y cư trú bên ngoài Rôma đã bày tỏ mong muốn về việc điều hành nên chú trọng nhiều đến khía cạnh tập thể, để chức vụ hồng y không chỉ giới hạn ở bầu cử.
Vì thế, Đức Lêô trung thành với yêu cầu đã nêu ra trong Mật nghị, ngài quyết định biến công nghị bất thường thành một trong những công cụ quan trọng trong việc điều hành của ngài. Dù ngài chưa triệu tập công nghị thường kỳ nào, nhưng ngài đang chuẩn bị tổ chức công nghị bất thường lần thứ hai vào tháng 6, sau công nghị tháng 1, theo đó ngài tuyên bố ý định tổ chức sự kiện này hàng năm kể từ năm 2027 trở đi.
Một chương trình dày đặc
Với Đức Lêô, công nghị này nhằm mục đích tập hợp các định hướng và quan điểm của các hồng y ở Rôma, đặc biệt là các Hồng y từ khắp nơi trên thế giới để bàn về các chủ đề quan trọng. Tháng 1, ngài đề xuất các Hồng y chọn hai chủ đề trong số bốn chủ đề, cuối cùng các ngài tập trung vào hai chủ đề chính của triều Đức Phanxicô: tính hiệp thông (chiều kích tham gia và bao dung của Giáo hội) và truyền giáo. Hai chủ đề này vẫn ở trong chương trình nghị sự của cuộc họp tháng 6, vì thế sẽ được thảo luận sâu hơn: chủ đề thứ nhất sẽ tập trung vào cách thức Giáo hội Công giáo nên rao giảng Tin Mừng như thế nào; chủ đề thứ hai, về việc thực hiện Thượng Hội đồng về Tương lai của Giáo hội – một công việc quan trọng do Đức Phanxicô khởi xướng để làm cho Giáo hội cởi mở hơn.
Đức Lêô 14 tại Công đồng Ngoại thường tháng 1 năm 2026. © Vatican Media
Hai cơ hội đối thoại khác cũng được lên kế hoạch. Chủ đề đầu tiên là các câu hỏi được nêu ra trong Thông điệp Magnifica Humanitas liên quan đến giáo lý xã hội của Bí tích Thánh Thể, đặc biệt là khái niệm “chiến tranh chính nghĩa”, đã dấy lên những lo ngại về tính phù hợp của nó trong bối cảnh hiện nay. Chủ đề thứ hai tập trung vào những chia rẽ hiện nay trong xã hội, cũng như những yêu cầu của những người chưa lắng nghe đầy đủ Bí tích Thánh Thể, với suy tư bắt đầu từ khái niệm “lợi ích chung”.
Các cuộc thảo luận này sẽ theo lịch trình nghiêm ngặt, chủ yếu diễn ra trong các nhóm nhỏ, một khoảng thời gian ngắn sẽ được dành cho các ý kiến đóng góp tự do. Và như tại cuộc họp trước, các hồng y cư trú ngoài Rôma và hiện đang tại chức sẽ được ưu tiên hơn các hồng y thuộc Giáo triều La-mã hoặc các Hồng y đã nghỉ hưu.
Phương pháp của Đức Lêô
Một số xu hướng nổi lên từ phương thức quản trị mới: thứ nhất, ý tưởng về các chủ đề chính trong triều của ngài, bao gồm cả những chủ đề ngài đã nêu trong thông điệp, nên được thảo luận và phát triển với các hồng y trong khuôn khổ “tập thể”. Một phong cách được đánh giá cao: trong cuộc họp tháng 1, tất cả các hồng y được phỏng vấn đều ca ngợi sự chu đáo của ngài. Ngài dành nhiều thời gian để suy ngẫm về các vấn đề chính, lắng nghe công việc của các hồng y để hướng dẫn việc ra quyết định của ngài.
 Đức Lêô và các hồng y trong công nghị bất thường đầu tiên của ngài.
Điều này đặc biệt đúng với các hồng y làm việc bên ngoài Rôma, vì mục tiêu của ngài là để tiếng nói của các tín hữu kitô trên toàn thế giới được lắng nghe thông qua họ. Ngài đặc biệt chú trọng đến kinh nghiệm thực tế, khuyến khích lắng nghe những tiếng nói ít được biết đến hơn so với các quan chức Giáo triều. Ngài ưu tiên một số khu vực nghèo khó, đặc biệt là những khu vực nghèo nhất, ngài đã công bố một hình thức đoàn kết tài chính để giúp các giáo sĩ có thể tham gia vào công nghị. Thời lượng phát biểu được giới hạn nghiêm ngặt trong ba phút, thể hiện mong muốn của ngài: tiếp cận ngắn gọn và hiệu quả. Từ quan điểm này, ngài khuyến khích làm việc nhóm để tìm hiểu các xu hướng chung. Cả về hình thức và nội dung, ngài có ý định tham gia vào vấn đề hiệp thông, kể cả trong các cuộc họp cấp cao. Theo ngài, đó không chỉ đơn thuần là vấn đề tôn trọng thời gian biểu do Đức Phanxicô đặt ra, quy định giai đoạn thực hiện cho đến năm 2028, khi một đại hội lớn hơn sẽ được tổ chức. Theo Đức Phanxicô, một hình thức hiệp thông nhất định có thể phục vụ cho sự hiệp nhất của Giáo hội. Một hồng y đã tuyên bố vào tháng 1 vừa qua: “Khi rời đi, chúng tôi cảm thấy mọi người đều bình an.”
Đức Lêô khẳng định với các hồng y: “Tôi cảm thấy cần phải trông cậy vào các bạn!” Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng vẫn còn: ngài dự định sẽ làm việc với các hồng y nào trong những năm tới? Để tìm ra câu trả lời, ngài sẽ phải triệu tập một công nghị thường kỳ công khai. Khi được hỏi về điểm này, dường như ngài không cho đây là vấn đề ưu tiên.
Marta An Nguyễn dịch
Thông điệp “Magnifica Humanitas” nhắc chúng ta: lao động không chỉ là sản xuất
Công cuộc quản trị của Đức Lêô dần hình thành với Công nghị đặc biệt lần thứ hai
Guồng máy quản trị của Đức Lêô dần hình thành với Công nghị đặc biệt lần thứ hai