Người viết diễn văn cho Giáo hoàng là ai?
fr.aleteia.org, Anna Kurian, 2026-05-06
Giáo hoàng là một trong các nguyên thủ quốc gia có tiếng nói được lắng nghe nhiều nhất thế giới. Có rất nhiều người kín đáo làm việc ở Vatican để soạn, điều chỉnh cho phù hợp với phong cách và những điều quan trọng của ngài. Không dưới mười lăm: đó là số lượng trung bình các bài suy niệm, diễn văn, thông điệp hàng tuần của Đức Lêô gởi các khách đến thăm ngài hoặc gởi đến khắp bốn phương trời. Ngoài ra, còn có các văn kiện giáo huấn, các tông huấn và thông điệp. Nhưng ai là người chuẩn bị hàng loạt văn bản này cho ngài?
Một nguồn tin am tường các sinh hoạt ở Vatican cho biết: “Tại Phủ Quốc vụ khanh, có một đội ngũ nhân viên lớn, nhưng những người làm việc ở đây vẫn còn bí ẩn: tên của họ không được biết đến và họ thay đổi thường xuyên.” Đó là cơ quan hành chính trung ương của Vatican ở tầng ba Dinh Tông tòa giữ nhiệm vụ soạn các bài phát biểu của Giáo hoàng. Tùy thuộc vào chủ đề, Phủ Quốc vụ khanh sẽ liên hệ với nhóm cụ thể và giao nhiệm vụ soạn thảo văn bản – sau đó văn bản này sẽ được nhiều cấp bậc trong hệ thống phẩm trật xem xét. Không hiếm khi một nhân viên văn phòng bình thường (thư ký ghi biên bản) được yêu cầu soạn thảo lại bài phát biểu sẽ được đọc ở cấp cao nhất của quốc gia nhỏ bé này. Nguồn tin giải thích: “Nếu đó là nói chuyện với các Giáo hội Đông phương, các linh mục hoặc giám mục, các bộ phận chịu trách nhiệm về các vấn đề này sẽ soạn; nếu ngài cần nói về sinh thái hoặc công ăn việc làm, bộ Phát triển Nhân bản Toàn diện sẽ phụ trách.”
Người viết phải viết theo phong cách, vốn từ vựng và cách phát biểu thường thấy của Giáo hoàng
Đôi khi, phong cách đặc trưng của một thần học gia cụ thể có thể nhận ra qua văn bản. Chẳng hạn Hồng y Argentina Victor Fernandez thường được cho là một trong những người viết chính cho thông điệp Laudato si’ và tông huấn Amoris Laetitia về gia đình của Đức Phanxicô. Tên của những người viết khác đã được tiết lộ qua nhiều triều giáo hoàng. Ví dụ, vào năm 2023, Đức Phanxicô đã công khai ca ngợi công việc của Đức ông Paolo Braida, người đứng đầu nhóm soạn thảo các bài giáo lý cho ngài. Một nhân viên của bộ đã đảm nhiệm công việc này cho biết: “Người viết phải viết theo phong cách, vốn từ vựng và cách phát biểu thường thấy của Giáo Hoàng. Với Đức Lêô mọi chuyện khá tế nhị; chúng tôi chưa hiểu rõ ngài lắm. Chúng tôi thường thêm một câu trích dẫn từ Thánh Augustinô, người thầy thiêng liêng của ngài, nhưng lại có nguy cơ làm ngài nhàm chán”. Đức Lêô nổi tiếng là người chú ý đến việc sửa chữa, ngài có thể sửa chữa một văn bản cho đến phút chót. Một luật sư giáo luật từng thấy ngài sửa chữa thì thầm: “Ngài có thể sửa chữa vào giờ chót.”
Đằng sau các bức tường uy nghiêm của một văn hóa bí mật, danh tính của người viết văn bản cho giáo hoàng không bao giờ được tiết lộ, và ở Vatican người ta vẫn nói đùa với nhau: “Đoạn văn trong bài phát biểu của anh/chị rất hay,” các tác giả thường chúc nhau bằng cái nháy mắt.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Hồng y Jean-Paul Vesco: “Đức Lêô nói gì, ngài làm đó”
Đức Lêô XIV thể hiện sự tiếp nối trong gián đoạn
Người viết diễn văn cho Giáo hoàng là ai?
Đức Lêô với nhân viên ngân hàng sau khi được bầu làm Giáo hoàng
