Tầm quan trọng chuyến đi Châu Phi của Đức Lêô
lavie.fr, Marie-Lucile Kubacki, 2026-04-10
Từ Algeria đến Guinea Xích đạo, từ ngày 13 đến 23 tháng 4 Đức Lêô sẽ đến lục địa nơi Công giáo vô cùng năng động. Một chuyến đi để khích lệ các cộng đồng Kitô giáo.
Đây không phải chuyến đi đầu tiên của Đức Lêô nhưng là chuyến đi dài nhất của ngài. Mười ngày qua bốn quốc gia: Algeria (13-15 tháng 4), Cameroon (15-18 tháng 4), Angola (18-21 tháng 4) và Guinea Xích đạo (21-23 tháng 4). Một quốc gia Hồi giáo nói tiếng Ả Rập và ba quốc gia chủ yếu Công giáo, nói tiếng Pháp, Anh, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Mục đích đi thăm Châu Phi là rõ ràng sau triều Đức Phanxicô tập trung nhiều vào Châu Á.
Một thông điệp hòa bình và đoàn kết
Tại Châu Phi, trước hết Đức Lêô thừa nhận một động lực đáng kinh ngạc: sự phát triển toàn cầu của Công giáo phần lớn được Châu Phi thúc đẩy. Trước hết là tăng về số lượng: theo số liệu thống kê chính thức của Giáo hội Công giáo, từ năm 2023 đến năm 2024 có khoảng 8 triệu giáo dân gia nhập Giáo hội (khoảng 288 triệu người), tương ứng với sự gia tăng 1.500 linh mục, khoảng 100 tu sĩ không phải linh mục và 1.800 nữ tu, trong khi số lượng nam nữ tu sĩ giảm khắp nơi trên thế giới. Cùng với Châu Á, đây là lục địa duy nhất có số lượng linh mục gia tăng, nhưng đây là lục địa duy nhất trên thế giới có số lượng chủng sinh tiếp tục tăng trưởng.
Đức Giáo hoàng đến để truyền tải thông điệp hòa bình và đoàn kết, trọng tâm bài phát biểu của ngài trong những phút đầu tiên triều của ngài, đến một lục địa vừa mang các vết thương sâu đậm về ký ức gắn liền với quá khứ thuộc địa, vừa bị ảnh hưởng bởi các cuộc xung đột vũ trang – khoảng mười lăm cuộc xung đột hiện đang diễn ra – sự trỗi dậy của chủ nghĩa thánh chiến, các vấn đề tham nhũng và sự cạnh tranh giữa các cường quốc nước ngoài bị tài nguyên của lục địa này thu hút.
Năm 2023, Đức Phanxicô đã tạo ấn tượng mạnh khi ngài lên án “chủ nghĩa thực dân kinh tế”, được khởi xướng từ Cộng hòa Dân chủ Congo: “Xin quý vị rút tay khỏi Cộng hòa Dân chủ Congo, khỏi châu Phi! Xin ngừng bóp nghẹt Châu Phi: đây không phải là mỏ để khai thác cũng không phải là vùng để cướp bóc. Xin để Châu Phi là nhân vật chính trong vận mệnh của họ!” Trong bối cảnh này, lời của Đức Lêô XIV, người đã chọn tên hiệu của ngài để tưởng nhớ Đức Lêô XIII, tác giả của Thông điệp xã hội Tân sự Rerum Novarum (1891) là rất quan trọng.
Các Cộng đồng Dòng Augustinô
Đức Lêô bắt đầu chuyến đi ở Algeria, quê hương của Thánh Augustinô. Ngài đã đến thăm đây hai lần khi ngài còn là Bề trên Tổng quyền của Dòng. Với chuyến thăm lịch sử này, chuyến thăm đầu tiên của một Giáo hoàng, ngài sẽ đến Algeria đầu tiên.
Theo lịch trình, ngài sẽ đến thăm Tượng đài các Thánh tử đạo trong Chiến tranh giành độc lập Algeria (1954–1962), Nhà thờ Hồi giáo, gặp Cộng đồng Công giáo tại Vương cung thánh đường Đức Mẹ Châu Phi. Sau đó, ngài sẽ bay đến khu di tích khảo cổ Hippo Regius, thăm một số Cộng đồng Dòng Augustinô.
Tại Cameroon, quốc gia đang trải qua cuộc khủng hoảng chính trị xã hội ảnh hưởng đến các vùng nói tiếng Anh, ngài sẽ gặp Cộng đồng Bamenda tại Nhà thờ Thánh Giuse. Tại Angola và Guinea Xích đạo, những quốc gia giàu tài nguyên (dầu mỏ và kim cương) nhưng lại bị bất bình đẳng sâu sắc, ngài sẽ có các cuộc gặp riêng với các giám mục.
Tại mỗi điểm dừng chân, ngài sẽ thăm các cơ sở xã hội do Giáo hội điều hành (trường học, bệnh viện, viện dưỡng lão), gặp các học giả và tiếp xúc với các nhà lãnh đạo chính trị. Vì thế chuyến đi Châu Phi chủ yếu mang tính mục vụ, để khích lệ các cộng đồng địa phương đang đối diện với những thách thức đáng kể về chính trị, ngoại giao và liên tôn giáo.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Khi Chúa không đứng về bất kỳ quân đội nào
Những điểm chính cần lưu ý trong cuộc gặp đầu tiên của Đức Lêô và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron
Năm xu hướng chính trong dữ liệu mới về Giáo hội toàn cầu
Khi Châu Phi trỗi dậy một lần nữa
