Cuộc gặp của sử gia Stéphane Bern với Đức Lêô
Parismatch, Stéphane Bern. 2026-09-30
Bên cạnh Tổng thống Pháp Emmanuel và bà Brigitte Macron, Đức Lêô gặp sử gia Stéphane Bern, Thị trưởng Pascal Mailhos (bên phải), Điều phối viên Tình báo Quốc gia. Điện Élysée, 25 tháng 9. © DR
Sử gia Stéphane Bern kể trên trang Paris Match các cuộc gặp gỡ của ông với Đức Lêô, ngài cũng quan tâm đến số phận các nhà thờ nhỏ ở vùng nông thôn.
Làm sao có thể nói chuyện với Đức Lêô trong phòng khách của Điện Élysée, nơi quy tụ tất cả các giám mục của Giáo hội Pháp, các nhà lãnh đạo tôn giáo đất nước, các chủ tịch quốc hội, các thành viên chính phủ, một cựu tổng thống và các cựu thủ tướng, nhiều quan chức dân cử và các nhân vật cấp cao từ các cơ quan lập hiến, chưa kể đến đại diện của các hiệp hội? Năm trăm khách mời đã nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa, và rất ít người từ chối. Ngồi bên trái bục phát biểu, nơi Đức Giáo hoàng và Tổng thống Emmanuel Macron đang ngồi, cùng với các thành viên nội các tổng thống và các nhân vật thân cận của Giáo hoàng, tôi hy vọng họ sẽ dành thì giờ chào hỏi báo chí sau các bài phát biểu.
Khi tôi thấy ngài và Tổng thống, theo sau là bà Brigitte Macron, băng qua lối đi giữa để hỏi khách, tôi lặng lẽ lùi về phía sau hội trường với sự đồng ý thân thiện của đội ngũ lễ tân Điện Élysée. Tôi đã đợi họ ở khoảng không gian giữa các chức sắc chính thức và những người cứu Nhà thờ Đức Bà Paris – kiến trúc sư, người phục chế và lính cứu hỏa… Sau đó, Tổng thống giới thiệu tôi với ngài tôi là người “đã làm rất nhiều để cứu vãn di sản nước Pháp”. Sau khi chào Đức Giáo hoàng theo cách trang trọng truyền thống nhất, tôi nhắc lại cuộc gặp ngài ở Nhà thờ Monaco và mối quan tâm của tôi về việc cứu những nhà thờ nhỏ ở vùng nông thôn. Ngài trả lời tôi với một nụ cười: “Tôi hẳn phải có rất nhiều việc phải làm.” Ngài luôn tự hạ thấp mình so với quyền lực đạo đức ngài nắm giữ và biểu tượng ngài đại diện.
Tôi nói với ngài về Saint-Denis và nhà thờ-nghĩa địa của các vua nước Pháp, tôi biết tối hôm đó, khi đến Sân vận động Pháp, ngài sẽ được Giám mục Étienne Guillet của Saint-Denis, Valérie Pécresse, Chủ tịch vùng Ile-de-France, Stéphane Troussel, Chủ tịch hội đồng tỉnh Seine-Saint-Denis, và thị trưởng Saint-Denis, Bally Bagayoko đón tiếp. Tôi nói: “Trọng kính Đức Thánh Cha, tối nay tôi sẽ lên sóng truyền hình trực tiếp để bình luận về buổi canh thức, ông Stéphane Troussel sẽ thay mặt Hiệp hội Theo Ngọn Tháp (Follow the Spire) sẽ tặng ngài viên đá tượng trưng từ công trình tái thiết ngọn tháp, tôi được bầu làm chủ tịch Hiệp hội này” Nhướng mày, với nụ cười nhân từ như mời gọi tôi nói tiếp, ngài hỏi tôi về dự án này, và chỉ trong vài phút ngắn ngủi, tôi giải thích với ngài xưởng chế tác tháp chuông là một dự án tuyệt vời, nơi những người trẻ tuổi từ Saint-Denis và những nơi khác có thể tìm hiểu các nghề thủ công truyền thống này. Ngài gật đầu khi tôi nói với ngài loại đá từ Saint-Denis này tượng trưng cho cả một lịch sử rất cổ xưa và một vùng đất tiếp tục gìn giữ và truyền lại lịch sử đó. Chủ đề về di sản tôn giáo thu hút sự quan tâm của ngài, ngài tiếp tục trò chuyện về Nhà thờ Đức Bà Paris với Philippe Jost, chủ tịch của tổ chức công phụ trách bảo tồn và phục hồi nhà thờ, và Philippe Villeneuve, kiến trúc sư trưởng.
Một khoảnh khắc vượt thời gian
Gặp gỡ Giáo hoàng, người chân thành lắng nghe với lòng tốt không giả tạo, là khoảnh khắc vượt thời gian. Trong suốt chuyến đi bốn ngày đến Pháp này, tôi có nhiều cơ hội để quan sát ngài. Ngài thường được mô tả là người nhút nhát, nhưng ngài có nụ cười chân thành giữa những tiếng reo hò của đám đông ngày càng đông đảo. Ngài, người được định sẵn sẽ lên ngôi Thánh Phêrô vào năm 2025, chắc chắn đã khôi phục lại ý thức về thứ bậc trong Giáo hoàng, nhưng ngài không xem sự tán dương là điều hiển nhiên: ngài luôn khiêm nhường, bám chặt vào uy quyền đạo đức mà ngài nắm giữ và biểu tượng mà ngài đại diện. Tôi đã chứng kiến sự giản dị đáng chú ý của ngài khi cùng ngài đến Metz, nơi ngài thể hiện cam kết của ngài với đối thoại liên tôn cũng như tầm quan trọng của niềm tin vào một châu Âu hòa bình và thống nhất.
Sau bài phát biểu tại Đại hội Robert Schuman ở Metz, ngài đã nán lại với các vị vua chúa và ông bà Tổng thống, cảm ơn họa sĩ biếm họa Jul về album “Thánh Luca May Mắn”, sau đó ngài đến dinh thự giám mục, nơi Giám mục Philippe Ballot mời ngài dùng bữa trưa thịnh soạn do Bérangère Loiseau chuẩn bị. Ở đó, sau một cuộc trò chuyện khác với ngài, ngài tặng tôi tràng hạt đã được làm phép, tôi đã thấy số lượng quà tặng ấn tượng dành cho Giáo hoàng, cây thánh giá bằng đá mạ vàng từ Jaumont, loại đá được sử dụng để xây dựng nhà thờ chính tòa, và nhiều quà tặng khác.
Những chai rượu vang, những tác phẩm nghệ thuật… tất cả đều được mang lên máy bay để về Vatican. Ngài cám ơn mọi người, mỉm cười trước những cử chỉ yêu mến, rồi khiêm tốn xin một điều không ai ngờ tới: mua cho ngài 8 chiếc bánh sừng bò bơ để ngài đem về Rôma thưởng thức.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Cuộc gặp của sử gia Stéphane Bern với Đức Lêô
Đức Lêô tại Pháp: Họ đã có mặt ở đó, xúc động đến tận đáy lòng, họ kể lại cuộc gặp ngài
