Một khuôn mặt, không phải một hình tượng
Đây không phải là dấu hiệu của thiếu đức tin, nhưng là cách nhìn nghiêm túc của ơn gọi nhập thể trong Giáo hội.
Thần học có được uy tín khi có thể đối diện với đau khổ mà không trở nên quá phòng thủ. Một Giáo hội thừa nhận sai lầm, tìm kiếm tha thứ, sửa chữa lỗi lầm, thay đổi các thực hành của mình để bày tỏ nhiều hơn về Chúa Kitô, chứ không bảo vệ danh tiếng của mình bằng mọi giá.
Sự hiện diện của Giáo hội trong Thời đại Phân mảnh
Lời của Giáo hoàng Lêô đề cập đến một xã hội ngày càng bị định hình bởi màn hình và sự trừu tượng. Giao tiếp kỹ thuật số đã đưa mọi người đến gần nhau hơn một cách đáng kể, nhưng nó lại tạo ra ảo tưởng về một mối quan hệ không có trách nhiệm của sự hiện diện vật lý. Chúng ta có thể phản ứng ngay lập tức với các sự kiện ở xa nhưng lại không chú ý đến người đang ở bên cạnh mình.
Trong bối cảnh này, bản chất vật lý và quan hệ của Giáo hội là thiết yếu. Đời sống kitô giáo là đời sống cầu nguyện trong cộng đồng, với bữa ăn chung, lắng nghe, tiếp xúc vật lý, phục vụ, thương tiếc, mừng lễ và hiện diện chu đáo. Nó không thể bị thu hẹp thành nội dung của một thiết bị được phát sóng.
Nhưng không có nghĩa là từ chối không gian kỹ thuật số. Giao tiếp trực tuyến có thể hỗ trợ cầu nguyện, học tập, tình đoàn kết và chăm sóc mục vụ. Nhưng phải dẫn đến sự hiện diện sâu sắc hơn của con người chứ không để thay thế chúng. Giáo hội phải dùng công nghệ nhưng không để nó định nghĩa sự hiệp thông.
Một khuôn mặt cần nhiều hơn là sự nhận biết đơn thuần; khuôn mặt này cần được đáp lại. Người lạ, người di cư, tù nhân, người già, trẻ em, người khuyết tật và những người đã mất đức tin không phải là những đối tượng mà Giáo hội có thể tiếp cận từ xa. Họ là những người mà Giáo hội phải hiện diện trước mặt họ.
Điều này đòi hỏi gì ở các tín hữu
Tầm nhìn này trao quyền cho các tín hữu kitô bình thường. Thật dễ dàng khi nói về “Giáo hội” như thể đó là một thực thể khác – một hệ thống phẩm trật, một văn phòng giáo xứ, hoặc một tổ chức ở xa. Nhưng bộ mặt của Giáo hội cũng được hình thành trong hành vi hàng ngày của các thành viên.
Một tín hữu kitô là một biểu hiện khiêm tốn nhưng chân thực của Giáo hội, nhưng không có nghĩa các cá nhân đại diện hoàn hảo cho toàn thể Giáo hội, thường kitô giáo được khám phá qua các tín hữu ngay cả trước khi được khám phá qua văn bản hay qua bài giảng.
Một giáo xứ chào đón những người cô đơn, bảo vệ trẻ em, hỗ trợ các gia đình gặp khó khăn, đồng hành cùng người di cư và khuyến khích các câu hỏi chân thành trở thành một biểu hiện thần học sống động. Một tín hữu kitô lắng nghe không khinh miệt, phục vụ không tìm kiếm vinh quang và bác bỏ định kiến, họ sẽ cho thấy dung mạo của Chúa Kitô.
Điều này đòi hỏi nhiều hơn là chỉ thuộc về một tổ chức thành công. Cho đi cho “Giáo hội” dễ hơn là kiên nhẫn với một người khó tính. Bảo vệ hình ảnh công chúng của Giáo hội dễ hơn là thừa nhận ai đó đã bị đối xử bất công. Ngưỡng mộ một đám đông rộng lớn dễ hơn là chú ý đến cá nhân đứng ở bên rìa.
Tuy nhiên, Tin Mừng luôn quan tâm đến người có thể bị lạc lõng trong đám đông
Cuộc tụ họp lớn ở Paris không nên được hiểu là bằng chứng về sự chiến thắng của thể chế hay một màn trình diễn phù phiếm. Đó là dấu hiệu của khả năng tâm linh. Hàng trăm ngàn người đã tụ họp ở đó, nhưng mục đích của tụ họp không phải là để đoàn kết xung quanh một nhân vật công chúng. Đức tin phải được thể hiện qua các mối quan hệ, phục vụ, công lý và hy vọng.
Giáo hội là xác thịt sống động khi lòng thương xót của Chúa Kitô trở nên hữu hình qua các thành viên của mình. Giáo hội là hiện thân sống động khi thờ phượng dẫn đến tình đoàn kết, giáo lý dẫn đến chân lý, và cầu nguyện dẫn đến trách nhiệm. Giáo hội là hiện thân sống động khi người bị tổn thương không bị che giấu để giữ thể diện, mà được chào đón để chữa lành.
Vì vậy, Giáo hội không phải là cỗ máy hay một màn trình diễn. Đó là thân thể bị tổn thương nhưng vẫn sống động, được kêu gọi để Lòng thương xót Chúa Kitô được nhận biết trong thế giới. Uy tín của Giáo hội cuối cùng sẽ không phụ thuộc vào vẻ bề ngoài ấn tượng, nhưng vào khả năng của con người, thông qua Giáo hội, gặp gỡ một tình yêu nhìn thấy họ, nói lên sự thật và không bao giờ bỏ rơi họ.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Một khuôn mặt, không phải một hình tượng
Cuộc tụ họp đông đảo ở Paris là dấu hiệu của một khả năng tâm linh
