Thánh Marta, sức mạnh của cuộc sống năng động
Everett Art/Shutterstock
fr.aleteia.org, Philippe-Emmanuel Krautter, 2026-07-23
Tên của Thánh Marta gợi nhiều cảm xúc, “marta” trong tiếng Aram có nghĩa là bà chủ nhà… Chắc chắn Marta biết cách quản lý gia đình vững vàng, luôn bận rộn nhưng không bao giờ chùn bước. Marta hoàn toàn trái ngược với người em Maria, người có bản chất chiêm nghiệm.
Mặc dù cụm từ “bà chủ nhà” có vẻ hơi lỗi thời và ngày nay lại mang ý nghĩa tiêu cực, nhưng từ này vẫn giữ nguyên ý nghĩa đầy đủ trong trường hợp của Thánh Marta. Không mệt mỏi, bà không hề e ngại bất cứ nhiệm vụ nào, luôn sẵn sàng phục vụ. Ngày Chúa Giêsu vào làng, chính bà là người chào đón Ngài. Phúc âm Thánh Luca kể Marta bận rộn với nhiều công việc; lòng hiếu khách thời xưa không phải là lời nói suông, chúng ta dễ dàng hình dung được sự hối hả để chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng đón tiếp vị khách lạ này. Nhưng khi những việc vặt cuối cùng đang được hoàn tất, bát đĩa được dọn dẹp, và bàn ăn đã sẵn sàng, thì Maria, người trầm ngâm suy tư, lại chăm chú lắng nghe từng lời của Chúa, ngồi dưới chân Ngài, điều này đã làm Marta vô cùng khó chịu.
Một lời trách móc nổi tiếng: Trong cơn bực bội, Marta đã thẳng thừng trách móc vị khách của mình: “Lạy Chúa, Ngài không quan tâm đến việc em con bỏ mặc con làm hết mọi việc sao? Xin Ngài bảo em con giúp con!” (Lc 10:40). Một hành động đáng ngạc nhiên từ một người phụ nữ nói với người khách đàn ông, đặc biệt là khách của mình, nhưng điều này cho thấy sự bốc đồng và tức tối của Marta. Ai cũng hiểu tình huống này, bận rộn với vô số việc nhà trong khi người thân yêu của mình lại thờ ơ? Chúa Giêsu, trong một xoay chuyển định mệnh mà chỉ Ngài mới có thể sắp đặt, đã trả lời một cách bất ngờ không kém: “Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi. Maria đã chọn phần tốt nhất và sẽ không bị lấy đi.” (Lc 10:41)
Một bài học vĩnh cửu. Marta, quán xuyến gia đình, tập trung vào bổn phận, đã quên mất điều cốt yếu. Chúa Giêsu đến để mang Lời tốt lành xuống trần gian, những lời quý giá mà trong sự bận rộn của mình, bà đã bỏ bê và để vuột mất. Tuy nhiên, câu chuyện này không lên án những công việc hằng ngày; Marta đã trở thành thánh bổn mạng của các bà nội trợ, các bà làm bếp và phụ nữ lao động. Nhưng mọi việc đều có thời điểm của nó, và “thời điểm thích hợp” không nên bị lãng quên. Nhiều truyền thống tâm linh nhấn mạnh giá trị tâm linh của những công việc thường được coi là vô ơn; một mối quan tâm được chia sẻ bởi nhiều tu viện, nơi cầu nguyện và lao động chân tay chiếm một phần bằng nhau trong lịch trình hàng ngày.
Chúa Kitô trong nhà của Marta và Mary, các chị em của Ladarô. Diego Velázquez (1599-1660). Dagli Orti / Phòng trưng bày Quốc gia Luân Đôn / Aurimages
Cái chết thử thách đức tin
Các sách Phúc âm nhắc đến Marta một lần nữa trong một sự kiện bi thảm. Ladarô, anh của bà đã chết bốn ngày. Chúa Giêsu thương Ladarô và Ngài khóc khi nghe tin Ladarô chết. Marta nói với Chúa Giêsu: “Lạy Chúa, nếu Chúa ở đây, anh con đã không chết” (Ga 11:21). Chúa Giêsu vô cùng xúc động và nghẹn ngào. Ngài biết cái chết này có ý nghĩa gì với bạn hữu Ngài, với cái chết sắp xảy ra của chính Ngài, và hứa với Marta, anh bà sẽ sống lại. Bà nghĩ đó là cái chết vào thời cuối cùng, sau đó bà nói lên lời tuyên xưng đức tin đáng ngưỡng mộ này: “Vâng, lạy Chúa, con tin Ngài là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa, Đấng sẽ đến thế gian.” (Ga 11:27) Chúa Giêsu yêu cầu lăn tảng đá ra khỏi mộ và dâng lời cầu nguyện: “Lạy Cha, con cảm tạ Cha vì Cha đã nghe lời con. Con biết Cha luôn luôn nghe lời con, nhưng con nói điều này vì lợi ích của những người đang đứng đây, để họ tin rằng Cha đã sai con đến” (Ga 11:41-42), và Ngài lớn tiếng kêu lên: “Ladarô, hãy đi ra!” (Ga 11:43). Ladarô còn quấn trong vải liệm, bước ra khỏi mộ, và tất cả mọi người ở đó đều tin vào Chúa Giêsu.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
