Giáo hoàng kế vị Đức Phanxicô với phong cách điềm tĩnh và trái ngược với Tổng thống Trump
lanacion.com.ar, Elisabetta Piqué, Phóng viên tại Ý
Đức Lêô tuân thủ nghi thức nhưng ngài nối tiếp Đức Phanxicô
Ngài không phải là Đức Phanxicô, ngài có phong cách riêng, hoàn toàn khác biệt – truyền thống hơn, tuân thủ nghi thức, điềm tĩnh, ít tự phát nhưng một năm sau khi được bầu làm người kế vị, ngài cho biết ngài tiếp bước người tiền nhiệm.
Ưu tiên của ngài là hòa bình trong một thế giới ngày càng phân cực, nơi luật pháp quốc tế, được thiết lập sau Thế chiến II, đang bị chà đạp, cũng như ở nhiều nơi, phẩm giá con người và thống nhất trong Giáo hội Công giáo không được tôn trọng.
Đức Lêô, Giáo hoàng đầu tiên sinh ra ở Hoa Kỳ, nhưng ngài là cộng đoàn Peru, ngài sống nửa đời linh mục ở quốc gia này. Giới bảo thủ trong Giáo hội hân hoan chào đón ngài ngày 8 tháng 5 năm 2025. Ngài xuất hiện trong chiếc áo choàng tím truyền thống mozzetta – khác với Đức Phanxicô tiền nhiệm gốc Argentina – làm giới bảo thủ hy vọng ngài sẽ đảo ngược làn gió cải cách do Jorge Bergoglio khởi xướng.
Đức Phanxicô phong giám mục cho Prevost năm 2014 và cử ngài đến Peru. Sau đó, năm 2023 đưa ngài về Rôma để đứng đầu Bộ Giám mục – một trong những bộ quan trọng nhất Vatican, phong hồng y với tước vị hồng y giám mục, một tước vị cao trong các tước vị hồng y.
Đức Lêô trong lễ làm phép bức tranh khảm Mẹ Maria và tượng Thánh Rose Lima ở Vườn Vatican. Andrew Medichini – AP
Trong một năm trị vì, với phong cách điềm tĩnh, ôn hòa, ngoại giao, bất chấp các nỗ lực của giới bảo thủ và tiến bộ muốn lợi dụng hình ảnh của ngài, Đức Lêô luôn cẩn thận lắng nghe, suy ngẫm, sau đó mới hành động, ngài cho thấy ngài sẽ tiếp tục củng cố các tiến trình do Đức Phanxicô khởi xướng trong Giáo hội.
Đức Lêô tái khẳng định cam kết với tính đồng nghị, có sự tham gia rộng rãi của giáo dân, tu sĩ và linh mục, với công bằng xã hội, với người bị gạt ra ngoài lề và bị loại trừ.
Sinh ra cách đây 70 năm tại Chicago, cái nôi của phong trào lao động ở Hoa Kỳ, ngài đã sống cảnh nghèo cùng cực ở Peru, ngài truyền giáo ở đó 10 năm, ngài đã tận mắt chứng kiến bạo lực khủng bố của nhóm du kích cánh tả Đường Sáng lúc bấy giờ, sự đàn áp tàn bạo của chính quyền, nạn tham nhũng tràn lan, bất bình đẳng và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu với hiện tượng El Nino.
Được bầu hai lần và tổng cộng 12 năm đứng đầu Dòng Augustinô – có trụ sở tại Rôma – ngài thông thạo nhiều ngôn ngữ, ngài đã đi trên 50 quốc gia trên thế giới.
Các chuyên gia đều đồng ý ngài là Giáo hoàng đầu tiên có tầm nhìn toàn cầu. Khi còn là bề trên của Dòng Augustinô, ngài đã đi đến mọi châu lục, cả Trung Quốc và Argentina, ngài gặp Tổng giám mục Buenos Aires Jorge Bergoglio khi đó ít người biết đến. Hai Giáo hoàng tương lai chụp bức hình đen trắng trong thánh lễ ở Nhà thờ Thánh Augustinô năm 2006.
Đức Jorge Bergoglio dâng Thánh lễ với Đức Robert Prevost
Đức Lêô thường hay trích dẫn Đức Phanxicô, ngài kêu gọi một Giáo hội truyền giáo và hiệp thông, ngài bắt đầu triều của ngài một cách khiêm tốn, đặc biệt so với vị tiền nhiệm người Argentina đầy biến động.
Nhưng một năm sau khi được bầu, ngài thu hút sự chú ý và nổi tiếng hơn sau khi bị Tổng thống Donald Trump chỉ trích. Ông bực mình vì những lời kêu gọi hòa bình không ngừng nghỉ và những lời phê bình về cuộc phiêu lưu quân sự của ông chống lại Iran, ngài xem cuộc chiến này là “cuộc chiến phi nghĩa” vì có quá nhiều người vô tội phải chết. Trong những dịp khác, ngài không ngần ngại lên án sự đối xử “vô nhân đạo” của chính quyền với người nhập cư.
Rất khéo léo, ngài nhiều lần tuyên bố ngài không phải là chính trị gia, ngài không muốn tranh luận với Tổng thống Trump.
Giáo hoàng Lêô và Tổng thống Donald Trump
Tuy nhiên, ngài cho biết ngài không sợ chính quyền Trump, ngài sẽ không im lặng vì sứ mệnh của ngài là thúc đẩy các giá trị của Phúc âm.
Nếu một số người ở Phố Wall cho rằng việc ngài được bầu sẽ chấm dứt các lời chỉ trích “hệ thống kinh tế giết người” của Đức Phanxicô – một hệ thống ngài cáo buộc là cộng sản, nhưng với Đức Lêô trong 12 tháng qua trên cương vị lãnh đạo, ngài theo một phong cách khác, ngài cho biết ngài sẽ tiếp tục lên án hệ thống này, dựa trên học thuyết xã hội của Giáo hội.
Các trụ cột của học thuyết này đã được Đức Lêô XIII thiếp lập qua Thông điệp Tân sự Rerum Novarum. Nhân kỷ niệm 135 năm ngày xuất bản văn kiện này, Đức Lêô sẽ trình bày thông điệp đầu tiên của ngài “Magnifica Humanitas” ngày thứ hai 25 tháng 5, tập trung vào việc chăm sóc con người trong thời Trí tuệ nhân tạo.
Giáo hoàng Lêô XIV – Alessandro Sardo – Vatican Media
Ngày thứ sáu, trên trang Twitter ngài tuyên bố: “Chúng ta đang chứng kiến sự suy giảm ý nghĩa của việc làm người, thể hiện qua việc ứng dụng công nghệ không kiểm soát, gây tổn hại đến phẩm giá con người. Chúng ta cần khôi phục sự hiểu biết về ý nghĩa thực sự, tầm cao cả của nhân loại như Thiên Chúa đã hình dung. Thách thức chúng ta đang đối diện không phải là thách thức công nghệ, nhưng là nhân học, tôi hy vọng thông điệp sẽ được công bố trong vài ngày tới có thể góp phần giải quyết thách thức này.”
Ngày thứ năm, khi tiếp nhận ủy nhiệm thư của các tân đại sứ Sierra Leone, Bangladesh, Yemen, Rwanda, Namibia, Mauritius, Chad và Sri Lanka, ngài nhắc lại: “Không một quốc gia, một xã hội, và một trật tự quốc tế nào có thể được xem là công bằng và nhân đạo nếu chỉ đo lường thành công của họ bằng quyền lực hay thịnh vượng, bỏ mặc những người sống bên lề xã hội. Thật vậy, tình yêu của Chúa Kitô dành cho người thấp kém và bị lãng quên dẫn chúng ta đến việc bác bỏ mọi hình thức ích kỷ làm cho người nghèo và những người dễ bị tổn thương trở nên vô hình.”
Là toán học gia, luật sư giáo luật ngài thận trọng khéo léo, trong chuyến đi đầu tiên đến châu Mỹ La-tinh trên cương vị Giáo hoàng, ngài sẽ về Peru, quê hương thứ hai của ngài, ngài sẽ đi Uruguay và Argentina với các vấn đề còn dang dở của Giáo hoàng tiền nhiệm để lại. Với tư cách là sứ giả của Tin Mừng, ngài sẽ nhắc lại tất cả thông điệp này.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
10 điểm chính trong Thông điệp về Trí tuệ Nhân tạo của Đức Lêô
