Người kế vị Đức Phanxicô có phong cách điềm tĩnh và trái ngược với Tổng thống Trump
Đức Lêô đi tiếp bước đi của Đức Phanxicô, nhưng ngài tuân thủ nghi thức hơn
lanacion.com.ar, Elisabetta Piqué, phóng viên tại Ý
Đức Lêô – Hình ảnh GETTY IMAGES
Ngài không phải là Đức Phanxicô, ngài có phong cách riêng, hoàn toàn khác biệt – truyền thống, tuân thủ nghi thức, điềm tĩnh, ít tự phát hơn – nhưng một năm sau khi được bầu làm người kế vị, ngài cho biết ngài đi tiếp bước đi của người tiền nhiệm.
Ưu tiên của ngài là hòa bình trong thế giới ngày càng phân cực, nơi luật pháp quốc tế, được thiết lập sau Thế chiến II đang bị chà đạp, ở nhiều nơi phẩm giá con người không được tôn trọng và Giáo hội Công giáo gặp vấn đề trong việc thống nhất.
Sau khi Robert Francis Prevost, Giáo hoàng đầu tiên sinh ra ở Hoa Kỳ, nhưng cũng là công dân Peru vì ngài đã sống nửa đời linh mục ở đây. Khi ngài nhậm chức, giới bảo thủ trong Giáo hội hân hoan chào đón ngài ngày 8 tháng 5 năm 2025. Ngài mặc chiếc áo choàng tím truyền thống mozzetta – khác với Đức Phanxicô tiền nhiệm, làm dấy lên hy vọng của giới bảo thủ nghĩ rằng ngài sẽ đảo ngược làn gió cải cách của Đức Jorge Bergoglio khởi xướng.
Đức Phanxicô đã phong Prevost làm giám mục năm 2014 và cử ngài đến Peru. Sau đó, năm 2023 bổ nhiệm Hồng y Prevost đứng đầu Bộ Giám mục – một trong những “bộ” quan trọng nhất Vatican – phong hồng y, chỉ định ngài là hồng y giám mục, nhóm hồng y chọn lọc nhất.
Đức Lêô làm phép bức tranh khảm tượng Đức Mẹ Lima ở Vườn Vatican. Andrew Medichini – AP
Trong 12 tháng trị vì, với phong cách điềm tĩnh, ôn hòa và ngoại giao, bất chấp nỗ lực của giới bảo thủ và tiến bộ muốn lợi dụng hình ảnh của ngài, ngài luôn lắng nghe cẩn thận, suy ngẫm và sau đó hành động – đã cho thấy ngài tiếp tục củng cố các tiến trình của Đức Phanxicô đã khởi xướng trong Giáo hội.
Đức Lêô tái khẳng định cam kết tinh thần đồng nghị, có nghĩa có sự tham gia rộng rãi của giáo dân, tu sĩ và linh mục. Ngài quan tâm đến công bằng xã hội, những người bị gạt ra ngoài lề và bị loại trừ.
Sinh ra cách đây 70 năm tại Chicago, cái nôi của phong trào lao động ở Hoa Kỳ, Giáo hoàng dòng Augustinô đầu tiên đã trải qua cảnh nghèo cùng cực ở Peru khi ngài làm truyền giáo 10 năm ở đây. Ngài đã tận mắt chứng kiến bạo lực khủng bố của nhóm du kích cánh tả lúc bấy giờ, sự đàn áp tàn bạo của chính quyền, nạn tham nhũng tràn lan, bất bình đẳng và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu với hiện tượng El Nino.
Được bầu hai lần, tổng cộng 12 năm đứng đầu Dòng Augustinô – có trụ sở tại Rôma – ngài thông thạo nhiều ngôn ngữ, ngài đã đi hơn 50 quốc gia trên thế giới.
Các chuyên gia đều đồng ý ngài là Giáo hoàng đầu tiên có tầm nhìn toàn cầu. Khi còn là bề trên Dòng Augustinô, ngài đã đi các châu lục, ngài đến Trung Quốc và Argentina. Tại Argentina, ngài gặp Tổng giám mục Buenos Aires Jorge Bergoglio, khi đó ít người biết đến. Hai Giáo hoàng tương lai chụp bức ảnh đen trắng cùng cử hành Thánh lễ tại Nhà thờ Thánh Augustinô năm 2006.
Jorge Bergoglio cử hành Thánh lễ cùng với Robert Prevost, người gần như luôn trích dẫn Đức Phanxicô và, giống như ngài, đã nhiều lần kêu gọi một Giáo hội truyền giáo và hiệp thông, bắt đầu triều của ngài một cách khiêm tốn, đặc biệt so với vị tiền nhiệm người Argentina đầy biến động.
Nhưng một năm sau khi được bầu, ngài thu hút được sự chú ý và nổi tiếng hơn khi bị Tổng thống Donald Trump chỉ trích. Tổng thống Trump bực mình vì ngài bình không ngừng kêu gọi hòa nghỉ, ngài phê bình cuộc phiêu lưu quân sự của ông chống lại Iran, ngài xem đây là “cuộc chiến phi nghĩa”, có quá nhiều người vô tội phải chết. Trong những dịp khác, ngài không ngần ngại lên án sự đối xử “vô nhân đạo” mà chính quyền Mỹ dành cho người nhập cư.
Rất khéo léo, nhiều lần ngài tuyên bố ngài không phải là chính trị gia và ngài không muốn tranh luận với Tổng thống Trump.
Giáo hoàng Lêô XIV và Donald Trump
Tuy nhiên, ngài không sợ chính quyền Trump và ngài sẽ không im lặng vì sứ mệnh của ngài là cổ động các giá trị của Phúc âm.
Nếu một số người ở Phố Wall cho rằng việc ngài được bầu sẽ chấm dứt các chỉ trích “hệ thống kinh tế giết người” của Đức Phanxicô – một hệ thống mà ngài cho là cộng sản – thì Đức Lêô trong 12 tháng và gần hai tuần trên cương vị lãnh đạo, ngài có một phong cách khác, ngài sẽ tiếp tục lên án hệ thống này, dựa trên học thuyết xã hội của Giáo hội.
Đức Lêô XIV – Alessandro Sardo – Vatican Media
Trụ cột của học thuyết này là Đức Lêô XIII, giáo hoàng mà Đức Robert Prevost lấy tên, tác giả của thông điệp “Tân sự, Rerum Novarum” nhân kỷ niệm 135 năm ngày xuất bản văn kiện thách thức của cuộc cách mạng công nghiệp. Đức Lêô nhấn mạnh: “Chúng ta đang chứng kiến sự suy giảm ý nghĩa của việc làm người, thể hiện qua việc dùng công nghệ không kiểm soát, làm tổn hại phẩm giá con người. Chúng ta cần khôi phục sự hiểu biết về ý nghĩa thực sự và sự vĩ đại thực sự của nhân loại như Thiên Chúa đã hình dung. Thách thức chúng ta đang đối diện không phải là thách thức về công nghệ nhưng về nhân học, tôi hy vọng thông điệp sẽ được công bố trong vài ngày tới có thể góp phần giải quyết thách thức này.”
Ngày thứ năm, khi tiếp các tân đại sứ của Sierra Leone, Bangladesh, Yemen, Rwanda, Namibia, Mauritius, Chad và Sri Lanka đến trình ủy nhiệm thư, ngài tuyên bố: “Không một quốc gia, một xã hội, và một trật tự quốc tế nào có thể được cho là công bằng và nhân đạo nếu chỉ đo lường sự thành công của họ bằng quyền lực hay thịnh vượng, bỏ mặc những người sống bên lề xã hội. Thật vậy, tình yêu của Chúa Kitô dành cho những người thấp kém, những người bị lãng quên dẫn chúng ta đến việc bác bỏ mọi hình thức ích kỷ đã làm cho người nghèo và những người dễ bị tổn thương trở nên vô hình.”
Là nhà toán học và luật sư giáo luật được đào tạo chính quy, thực tế, thận trọng, khéo léo, trong chuyến đi đầu tiên đến Châu Mỹ La-tinh trên cương vị Giáo hoàng, khi ngài trở lại đất nước Peru, quê hương thứ hai của ngài, ngài sẽ đến thăm Argentina và Uruguay, mọi người hy vọng, với tư cách là sứ giả của Tin Mừng, ngài sẽ nhắc lại tất cả các thông điệp này.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Người kế vị Đức Phanxicô có phong cách điềm tĩnh và trái ngược với Tổng thống Trump
Một năm triều Đức Lêô: “Cai trị thôi chưa đủ, còn phải là Giáo hoàng”
Đức Lêô trả lời thư của anh Pietro: “Không phải mọi thứ kết thúc đều là một thất bại”
