Vì sao Tổng thống Donald Trump sợ Giáo hoàng Lêô XIV?
thelettersfromleo.com, Christopher Hale, 31-12-2025
Tổng thống Trump giữ khoảng cách với Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên, ông tránh đối diện với phán quyết luân lý về người di dân và chiến tranh, đồng thời ông sợ ánh đèn quốc tế mà ông không thể kiểm soát.
Gần 8 tháng sau khi Đức Lêô XIV, giáo hoàng người Mỹ đầu tiên bắt đầu triều của ngài, nhiều nguyên thủ quốc gia đã lần lượt đến gặp ngài: Thủ tướng Canada Mark Carney, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum.
Tuy nhiên, một nhân vật nổi bật vẫn vắng mặt trong danh sách các nguyên thủ đến Rôma: Tổng thống Donald J. Trump. Dù công khai chúc mừng ngài từ tháng 5 và tuyên bố ông “mong được gặp” ngài, nhưng cho đến nay ông tránh mọi cuộc gặp trực tiếp với ngài, thậm chí cả một cuộc điện thoại.
Thay vào đó, ông chọn một kiểu né tránh ngoại giao kỳ quặc: ông công khai khen ngợi người anh cả của Giáo hoàng Lêô, một người ủng hộ phong trào MAGA trong khi cố tình tránh nhắc đến chính Đức Lêô.
Vì sao một người tự nhận là bậc thầy đàm phán lại lạnh nhạt với Giáo hoàng đương nhiệm, nhất là khi Giáo hoàng này đến từ chính đất nước của ông? Thái độ quay lưng của ông với Đức Lêô XIV bắt nguồn từ hai nỗi sợ: nỗi sợ bị chất vấn luân lý, và nỗi sợ sâu xa hơn khi bị lu mờ trước một nhân vật có quyền lực và uy tín lớn hơn ông trên diễn đàn thế giới.
Đây chính là kiểu câu chuyện mà truyền thông chính thức thường bỏ sót. Phóng viên chính trị chỉ theo dõi những diễn biến ở Washington; ký giả Vatican chỉ ghi lại các tuyên bố của Đức Lêô nhưng rất ít người kết nối các mảnh ghép. Vì thế, Các Bức thư của Lêô ra đời (Letters from Leo). Chúng tôi nêu bật những điểm giao thoa giữa đức tin và quyền lực mà người khác không nhìn thấy. Và nhờ sự ủng hộ của độc giả, chúng tôi có thể lên tiếng về những khoảnh khắc mang nhiều ý nghĩa này.
Thoạt nhìn, đây là một tình huống kỳ lạ: Tổng thống Hoa Kỳ không nói chuyện với giáo hoàng, dù giáo hoàng là người Mỹ.
Trong những tháng gần đây, Đức Lêô đã gặp và trao đổi với hàng loạt nhân vật hàng đầu thế giới. Tổng thống Mexico, nguyên thủ quốc gia Ý, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Israel, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, tất cả đều đã tiếp xúc với ngài theo nhiều hình thức khác nhau.
Các nhà lãnh đạo này nhìn nhận ảnh hưởng luân lý và ngoại giao của Đức Lêô nắm giữ, vừa với tư cách là nhà lãnh đạo tôn giáo, vừa với tư cách là nguyên thủ quốc gia.
Thậm chí, Thủ tướng Canada Mark Carney còn bay sang Rôma để tham dự Thánh lễ khai mạc triều của ngài và trực tiếp cám ơn ngài vì sứ điệp “hiệp nhất, cảm thông và hòa bình”.
Trái lại, Tổng thống Donald Trump vẫn giữ khoảng cách và chỉ đưa ra những lời khen chiếu lệ từ xa. Ngày Đức Lêô XIV được bầu chọn, ông cho rằng việc ngài đắc cử là “một vinh dự cho nước Mỹ và ông mong được gặp ngài”.
Tuy nhiên, đến thời điểm này, những lời ấy trở nên trống rỗng, không có cuộc gặp nào được lên lịch, và những người tôi trao đổi, vốn gần gũi với cả Đức Lêô lẫn ông Trump, cho biết không có dấu hiệu nào cho thấy một cuộc gặp sẽ diễn ra.
Vì sao ông Trump do dự? Chính hành vi của ông hé lộ câu trả lời. Khi báo chí chất vấn về những phê phán gay gắt của Đức Lêô với chính sách của ông, ông giả vờ không biết, tỏ ra như chưa từng nghe đến những lời chỉ trích ấy.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Dasha Burns của Politico, nhà báo đã đối diện ông Trump với bản cáo trạng luân lý của Đức Lêô XIV đối với chính quyền của ông, trong đó ngài cho rằng chính sách trấn áp người di dân của ông là “vô nhân đạo” và không thực sự “bảo vệ sự sống”.
Phản ứng của tổng thống là gì? Ông nói ông “chưa thấy điều đó”.
Điều này xuất phát từ chính người vừa khoe khoang vài phút trước rằng: “Tôi xem mọi thứ… tôi thấy rất nhiều thứ” trong cùng cuộc phỏng vấn, một mâu thuẫn đáng chú ý.
Ở một thời điểm, ông Trump thậm chí còn nhầm lẫn Đức Lêô với Giáo hoàng tiền nhiệm, cho thấy sự giả vờ không biết hoặc sự thờ ơ thực sự đã ăn sâu. Chiến lược của ông Trump rất rõ ràng: tỏ ra không hay biết để khỏi phải đối diện với những lời chỉ trích.
Tuy nhiên, không ai có thể phủ nhận các phê phán của Đức Lêô rất rõ ràng và mạnh mẽ. Từ tháng 5, khi lên ngôi giáo hoàng, Đức Lêô XIV trước đây là Hồng y Robert Prevost của Chicago đã công khai chỉ trích chủ nghĩa Trump bằng tên gọi của nó. Ngài lên án sự “tàn nhẫn” trong cách đối xử với người di dân như “rác rưởi” sau các cuộc bố ráp của ICE, và nhấn mạnh chính sách như vậy là “những tội ác nghiêm trọng do nhà nước gây ra” mà lương tâm Kitô giáo không thể chấp nhận.
Sau nhiều tuần lên án các cuộc truy quét của ông Trump, Đức Lêô tuyên bố rằng việc ngược đãi người di dân là “một tội ác nghiêm trọng chống lại nhân loại”.
Ngài mở rộng khái niệm bảo vệ sự sống để bao gồm các gia đình tị nạn ở biên giới và các nạn nhân chiến tranh, chứ không chỉ giới hạn ở thai nhi, một lập trường khiến nhiều chính trị gia Cộng hòa, vốn quen độc quyền khẩu hiệu “pro-life” (phò sự sống) cảm thấy bất an.
Têrêxa Trần Tuyết Hiền dịch
