Điều gì có thể làm một Giáo hoàng khóc?
lavie.fr, Marie-Lucile Kubacki, 2025-12-01
Trong một buổi lễ ở Istanbul trong chuyến đi Thổ Nhĩ Kỳ và Liban, Đức Lêô đã xúc động mạnh. Điều gì có thể làm cho một Giáo hoàng xúc động?
Ngày 28 tháng 11 năm 2025, Nhà thờ Chính tòa Chúa Thánh Thần ở Istanbul, các giám mục, linh mục, nữ tu, tu sĩ và giáo dân ngồi chật nhà thờ. / ZUMA PRESS / MAXPPP / MAXPPP
Khi Đức Lêô đứng mỉm cười gần dàn hợp xướng, giọng hát của dàn hợp xướng vang lên bài Jubilate Deo, yếu ớt nhưng đầy nhiệt huyết, đột nhiên mắt Đức Lêô ngấn lệ và khóe môi ngài run rẩy.
Biểu cảm xúc động trên khuôn mặt ngài làm mọi người nhớ khuôn mặt ngài trên ban-công Đền thờ Thánh Phêrô khi lần đầu tiên ngài chào giáo dân ngay sau khi được bầu. Những giọt nước mắt kín đáo này cho thấy ngài rất đồng cảm, một đồng cảm tự phát: phải có một tự phát mạnh để cảm động đến như vậy.
Tối ngày 8 tháng 5 năm 2025, ngài không chỉ rơi nước mắt trong riêng tư của Phòng Nước Mắt sát bên Nhà nguyện Sistine, nơi mật nghị Hồng y, ngài còn khóc trước giáo dân ở ban-công Đền thờ Thánh Phêrô.
Điều gì có thể làm cho một giáo hoàng khóc?
Đức Lêô XIV khiêm tốn và kín đáo, nhưng ngài có một nhạy cảm đơn sơ thể hiện rõ trong một số bối cảnh. Chúng ta cùng đi sâu vào ánh mắt của ngài. Tại ban-công Đền thờ Thánh Phêrô cũng như tại Vương cung thánh đường Thổ Nhĩ Kỳ, những gì ngài nhìn thấy trước mắt là dân Chúa và Giáo hội quy tụ với nhau, chính Giáo hội đã đặt ngài lên ngai vàng của Thánh Phêrô qua sự lựa chọn của các hồng y. Một Giáo hội trải qua 2.000 năm lịch sử đã tồn tại bất chấp những cuộc bách hại, bất chấp những thiếu sót, được đức tin của giáo dân nam nữ nâng đỡ, giáo dân ý thức họ cần tin vào một điều gì đó vĩ đại hơn chính họ, họ cần được cứu rỗi.
Tại ban-công Đền thờ Thánh Phêrô, không khó để hình dung cảm xúc mãnh liệt ấy đã đến như thế nào. Cuộc đời của Robert Francis Prévost, tu sĩ truyền giáo dòng Augustinô vừa thay đổi đáng kể, ngài từng đứng đầu Bộ Giám mục, một thánh bộ lớn. Niềm vui hòa quyện với ý thức sâu sắc về trách nhiệm vô biên của mình với giáo dân đang quy tụ để vinh danh ngài.
Con đường khiêm nhường
Tại Istanbul, chính trái tim của nhà truyền giáo đã lên tiếng. Khi nghe tiếng nói của giáo hội địa phương nhỏ bé, một cộng đoàn nhỏ bé chiếm chưa đến 1% dân số cả nước, tuyên xưng “Jubilate Deo”, Đức Lêô đã sống lại những gì ngài đã trải nghiệm khi được gởi đến Peru: ý thức về điều vừa mang tính phổ quát sâu sắc vừa mang tính độc đáo trong cách Mạc Khải được hiện thực hóa nơi mỗi dân tộc, và càng sâu sắc hơn khi số giáo dân quá ít.
Trong bài diễn văn, ngài so sánh hoàn cảnh này với hoàn cảnh của các tín hữu kitô tiên khởi, những cộng đồng nhỏ bé chìm trong bối cảnh phi Kitô giáo, được truyền lại cho hậu thế nhờ sách Công vụ Tông đồ, với tình hình hiện nay ở Thổ Nhĩ Kỳ, nơi tín hữu kitô chỉ là thiểu số.
Chính lịch sử của các tín hữu kitô tiên khởi này đã được Đức Lêô nhắc để khích lệ các cộng đồng địa phương và kêu gọi sự hiệp nhất Kitô giáo. Một thông điệp đức tin được gởi đến toàn bộ Trung Đông, nơi số lượng giáo dân đã giảm trong thế kỷ qua dưới áp lực của chiến tranh. Ngài giải thích: “Phong cách của Chúa là con đường khiêm nhường. Lý lẽ khiêm nhường này là sức mạnh thực sự của Giáo hội, một sức mạnh không nằm ở nguồn lực hay cơ cấu của Giáo hội, thành quả của sứ mệnh không đến từ số lượng, sức mạnh kinh tế hay tầm quan trọng xã hội. Trong sứ mệnh này, Giáo hội liên tục được mời gọi tin tưởng vào lời hứa của Chúa: ‘Hỡi đoàn chiên nhỏ bé, đừng sợ, vì Cha các con đã vui lòng ban Nước Trời cho các con.’”
Để nhấn mạnh điểm này, ngài trích dẫn bài giảng của Đức Phanxicô: “Trong cộng đồng Kitô giáo khi các tín hữu, các linh mục, các giám mục không đi theo con đường khiêm nhường thì tương lai sẽ không còn nữa…”. Nước Thiên Chúa nở hoa trong những điều nhỏ bé, luôn trong những điều nhỏ bé. Đây chính là điều làm cho Giáo hoàng rơi nước mắt: chiêm nghiệm về sức mạnh trong sự yếu đuối, nhắc lại lời Thánh Phaolô viết cho tín hữu Côrintô: “Nhưng Thiên Chúa đã chọn những điều điên rồ của thế gian để hạ những kẻ khôn ngoan, và những điều yếu đuối của thế gian để hạ những kẻ mạnh.”
Có lẽ hơn tất cả những bài diễn văn mà ngài đã đọc trong suốt hành trình về hiệp nhất và hòa bình, những giọt nước mắt của ngài đã nói lên rất nhiều điều.
Marta An Nguyễn dịch
Điều gì có thể làm một Giáo hoàng khóc?
Nhà báo Elise Ann Allen: “Đức Lêô XIV không đi tìm ánh sáng”
Họ không dễ dàng loại Đức Lêô: Ngài đã làm cho phe bảo thủ bối rối như thế nào
