Các nạn nhân bạo lực ở miền đông Congo mang nỗi đau của họ đến với Đức Phanxicô

111

Các nạn nhân bạo lực ở miền đông Congo mang nỗi đau của họ đến với Đức Phanxicô

Ngày thứ tư 1 tháng 2, trong chặng dừng thứ ba của chuyến tông du thứ 40 đến Cộng hòa Dân chủ Congo, nơi của tột cùng đau khổ và của hy vọng, Đức Phanxicô đã gặp bốn nhóm nạn nhân của bạo lực đang hoành hành ở phía đông đất nước, tại tòa khâm sứ ở Kinshasa. Tội ác không thể nói lên, một chuỗi tội ác không lý do, trong sâu thẳm của nỗi kinh hoàng mà con người không thể nào hình dung được lại lóe tia sáng tha thứ thần thánh.

vaticannews.va, Delphine Allaire, Vatican, 2023-02-01

Trong phòng khách của tòa sứ thần tại Kinshaha, sau bài hát khai mạc bằng tiếng Swahili và chiếu một đoạn video, bốn nạn nhân của nạn thanh trừng làm chứng trước Đức Phanxicô, gương mặt trầm lắng, ngài chăm chú nghe. Các nhân chứng đến từ các thị trấn ở miền đông đất nước bao la này, Butembo-Beni, Goma, Bunia, Bukavu và Uvira, mỗi thị trấn thuộc ba tỉnh phía đông Nam Kivu, Bắc Kivu và Ituri.

Một khoảnh khắc sâu đậm, theo quy trình, mỗi nạn nhân  đặt một dụng cụ liên quan đến vũ khí của đao phủ dùng dưới chân Thánh giá, dấu hiệu của khổ nạn họ đã trải qua để bắt đầu cho một tiến trình chữa lành khó khăn.

Ladislas Kambale Kombi, làm nghề nông 16 tuổi

Trước cộng đồng đang cầu nguyện, nạn nhân đầu tiên lên tiếng là em Ladislas Kambale Kombi, 16 tuổi, em đã chứng kiến cha và anh trai bị quân nổi dậy ở miền đông chặt thành nhiều mảnh, mẹ bị bắt đi cho đến giờ này vẫn không có tin, để lại em và hai em gái nhỏ mồ côi một mình. Em xúc động kể cho Đức Phanxicô nghe, em không thể ngủ được nữa, vì đã tận mắt chứng kiến cảnh cha mình bị thảm sát.

Em kể một cách khó khăn: “Nhờ sự giáo sĩ về tinh thần và tâm lý của Giáo hội địa phương, em và các em bé khác ở đây đã có thể tha thứ cho những kẻ sát thủ”, em đặt dưới chân Chúa Kitô con dao giống con dao kẻ sát nhân đã dùng. Hai em nhỏ khác cũng làm như vậy, các em đặt con dao chân Chúa Kitô.

Bijoux Makumbi Kamala, cô gái 17 tuổi đến từ Goma

Người thứ hai là một cô gái đến từ Goma, đọc lời khai của một cô gái 17 tuổi không biết đọc tiếng Pháp: “Một hôm chúng tôi đi múc nước ở sông Musenge. Đó là năm 2020. Trên đường đi, chúng tôi gặp những kẻ nổi loạn. Họ đưa chúng tôi vào rừng. Tôi, người chỉ huy muốn tôi. Ông hiếp tôi như một con vật. Đó là nỗi đau tột cùng. Tôi bị ở lại, bị xem như vợ ông. Ông hãm hiếp tôi nhiều lần một ngày, khi nào ông muốn và cả hàng giờ. Tình trạng này kéo dài 19 tháng, 1 năm và 7 tháng. Sau 19 tháng đau khổ, tôi và một trong các cô bạn của tôi trốn được. Sau đó tôi mang thai. Tôi có hai con sinh đôi, những đứa bé không bao giờ biết cha của nó là ai.”

Với sự xuất hiện của hàng chục nhóm vũ trang, các vụ giết chóc gia tăng khắp nơi, các gia đình nhiều lần dọn đi, trẻ em mồ côi cha mẹ, bị bóc lột làm việc trong hầm mỏ hay đúng hơn là trong đội quân nổi dậy; các cô gái và phụ nữ bị nhục hình bạo lực tình dục dưới mọi hình thức và bị tra tấn không lý do. “Thưa Đức Thánh Cha, trong tất cả những điều này, Giáo hội vẫn là nơi ẩn náu duy nhất chữa lành vết thương và an ủi tâm hồn chúng con qua nhiều công việc hỗ trợ và an ủi: các giáo xứ và các việc làm của Caritas giáo phận là nơi chúng con cầu cứu và giúp đỡ của chúng con”, người phụ nữ trẻ đặt tấm thảm dưới chân Thánh giá, biểu tượng cho “sự đau khổ của phụ nữ bị hãm hiếp”, để Chúa Kitô “tha thứ cho cho những lời kết án trong lòng chống những kẻ đàn ông này”, cũng như ngọn giáo giống như những ngọn giáo của những kẻ đã đâmvào ngực của “nhiều anh em”.

Một người tản cư sống sót

Chứng từ thứ ba đến từ Bunia của một thanh niên sống sót sau cuộc tấn công vào trại Bule dành cho người tản cư ở Ituri, anh đã biến mất kể từ đó, và vì thế chứng từ được cha Guy-Robert Mandro Deholo đọc. Trong nhóm các nạn nhân có những người bị cụt tay, họ đưa tay lên trời trong một khoảng lặng trở nên sâu lắng trước khi cha Deholo đọc lời chứng.

“Một nhóm vũ trang tấn công đêm 1 tháng 2 năm 2022 làm cho 63 người thiệt mạng. Tôi nhìn thấy cảnh man rợ: những phụ nữ bị mổ bụng, các ông bị chặt đầu. Chúng tôi sống trong các trại dành cho người di tản không hy vọng trở về nhà, vì giết chóc, tàn phá, cướp bóc, hãm hiếp, tản cư, bắt cóc, quấy rối, tóm lại, đây như một kế hoạch hủy diệt, hủy diệt thểxác, hủy diệt tinh thần, hủy diệt thiêng liêng vẫn còn tiếp diễn mỗi ngày.

“Thưa Đức Thánh Cha, chúng con cần Hòa bình, không có gì khác ngoài Hòa bình, ơn nhưng không này của Chúa Giêsu Kitô. Chúng con muốn về làng xóm, cấy ruộng, dựng lại nhà cửa, cho con cái học hành, được sống mãi mãi với láng giềng, xa tiếng súng! Chúng con muốn tội ác đã gây ra ở Ituri dừng lại, tội ác phải bị trừng phạt và sửa chữa!”, cha Deholo cầu xin, rồi lần lượt cha đặt dao rựa và búa dưới chân Thánh giá, để Chúa Kitô tha thứ cho họ vì  “những giọt máu đã đổ ra một cách bất công”.

Một phụ nữ 33 tuổi

Và cuối cùng là một phụ nữ đến từ Bukavu và Uvira ở Nam Kivu, do bà Aimée đọc giùm cho Emelda M’Karhungulu, người không nói được tiếng Pháp.

“Quân nổi dậy đã đột kích vào làng Bugobe của chúng tôi một đêm thứ sáu, năm 2005. Bắt giữ tất cả mọi người có thể làm con tin, trục xuất tất cả những người họ tìm thấy, đem theo đồ đạc mà họ cướp được. Trên đường đi, họ giết nhiều ông bằng đạn hoặc bằng dao. Phụ nữ thì họ đưa đến công viên Kahuzi-Biega. Khi đó tôi 16 tuổi. Tôi bị bắt làm nô lệ tình dục và bị lạm dụng trong ba tháng. Họ bắt chúng tôi ăn bột ngô và thịt của những người họ giết. Đôi khi họ trộn đầu người vào thịt động vật. Và đó là thức ăn hàng ngày của chúng tôi. Chúng tôi bị bắt phải sống trần truồng để không trốn thoát. Tôi là một trong những người đã vâng lời họ cho đến ngày, nhờ ân sủng, tôi trốn được khi họ bắt chúng tôi đi múc nước dưới sông. Khi tôi về nhà, cha mẹ đưa tôi đến bệnh viện Panzi thông qua trung tâm Olame, và tôi được chăm sóc. Qua sự giúp đỡ của Giáo hội, tôi hiểu và chấp nhận hoàn cảnh của tôi. Như thế những người có cái nhìn chế giễu tôi đã thay đổi. Hôm nay tôi sống tốt với tư cách là phụ nữ chấp nhận quá khứ của mình”, cô tâm sự.

Tỉnh bang của họ là nơi đau khổ và nước mắt. Còn cảnh thiên tai, bùn lũ, trại của những người bị nạn, tình trạng sống chung chạ. “Đó đúng là chỗ của vô đạo đức. Hoạt động mại dâm hoành hành trong những môi trường sống này,” cô than thở.

Do các cuộc chiến giữa các sắc tộc ở vùng cao nguyên, kể từ năm 2019, cao nguyên Hauts thuộc Lãnh thổ Fizi, Mwenga/Itombwe và Uvira, tất cả các vùng này đã bị giao cho những người có vũ trang.

Nạn nhân của tội ác này đã đặt dưới thập giá Chúa Kitô bộ quần áo của những kẻ có vũ trang vẫn còn làm cho họ sợ hãi, xác nhận “tha thứ cho những kẻ hành quyết và xin Chúa ban ơn để có cuộc chung sống hòa bình, nhân bản và trong tình anh em”.

Các dụng cụ giết người các nạn nhân đem đến đặt dưới chân thập giá Chúa Giêsu Kitô.

Cử chỉ hòa giải

Sau bài phát biểu của Đức Phanxicô, đại diện các nạn nhân đã đến gần Thánh giá Chúa Kitô để đặt các biểu tượng đau khổ của họ. Năm người nắm tay nhau chung quanh Thánh giá, dấu hiệu của hiệp thông và hòa giải. Họ đọc một cam kết: “Hôm nay chúng tôi cam kết thay đổi trái tim và cuộc sống của chúng tôi để đất nước chúng tôi có thể thay đổi. Chúng tôi tha thứ cho chính mình dưới chân Thập giá”.

“Lạy Chúa là Thiên Chúa chúng con, là Đấng nắm giữ bản thể và sự sống chúng con, hôm nay chúng con đặt khí cụ đau khổ của chúng con dưới thập giá Con Chúa. Chúng con cam kết tha thứ cho nhau và tránh xa mọi con đường chiến tranh và xung đột để giải quyết những khác biệt của chúng con. Lạy Cha, chúng con cầu xin Cha, nhờ ân sủng, xin làm cho đất nước Congo chúng con thành nơi hòa bình, tình yêu và vui vẻ, nơi tất cả mọi người yêu thương nhau và sống với nhau trong tình huynh đệ. Xin Thần Khí Chúa luôn đồng hành với chúng con và xin Đức Thánh Cha hiện diện ở đây cầu nguyện cho chúng con.”

Đức Phanxicô đọc lời cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin thương xót chúng con, xin Chúa an ủi các nạn nhân và những người đau khổ. Xin Chúa hoán cải trái tim của những kẻ tàn bạo hung ác đã làm cho cả nhân loại xấu hổ! Xin Chúa mở mắt cho những kẻ nhắm mắt, những người quay lưng.” .

Sau đó Đức Phanxicô ban phép lành kết thúc của cuộc gặp hôm nay.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Bài đọc thêm: Toàn văn lời chứng của các nạn nhân bị bạo hành

Hình ảnh buổi gặp cảm động của Đức Phanxicô với các nạn nhân bạo lực ở Cộng hòa Dân chủ Congo chiều thứ tư 1 tháng 2 tại tòa sứ thần Kinshaha.