Home Blog Page 108

Cái tôi thao thức

Cái tôi thao thức
Ronald Rolheiser, 2025-02-10
Trong những năm cuối đời, Thomas Merton sống ở một ẩn viện bên ngoài tu viện, hy vọng được cô tịch thêm, nhưng cô tịch là một điều viển vông, và nó cứ mãi chạy trốn ngài.
Rồi một sáng nọ, trong một khoảnh khắc, ngài nhận thấy mình đã tìm thấy cô tịch. Tuy nhiên, điều ngài trải nghiệm đã làm cho ngài ngạc nhiên. Hóa ra, cô tịch  không phải là một tình trạng ý thức được biến đổi hay là một nhận thức cao hơn về Thiên Chúa và sự siêu việt trong cuộc đời chúng ta. Theo những gì ngài trải nghiệm, thì cô tịch đơn giản là bình an trong chính mình, ý thức một cách tri ân và hít lấy một cách bình an sự phong phú vô vàn trong cuộc đời mình. Cô tịch hệ tại ở việc thân mật ngủ với trải nghiệm của mình, bình an trong đó, ý thức sự phong phú và kỳ diệu của nó.
Nhưng đâu dễ như vậy. Hiếm được như vậy lắm. Chúng ta hiếm khi thấy mình bình an với thời khắc hiện tại trong bản thân mình. Vì sao? Vì chúng ta được dựng nên như vậy. Chúng ta quá hăng hái so với thế giới này. Khi Thiên Chúa đặt chúng ta vào thế giới này, thì như sách Giảng viên đã nói, Ngài đặt sự “vô tận” vào lòng chúng ta và vì thế chúng ta không dễ bình an với cuộc sống của mình.
Chẳng hạn như, trong đoạn về nhịp điệu các mùa trong sách Giảng viên. Tất cả mọi sự đều có thời điểm và thời của nó. Một thời để sinh, một thời để chết, một thời để gieo, một thời để gặt, một thời để giết, một thời để chữa… cứ thế mà tiếp. Rồi sau khi đưa ra nhịp điệu tự nhiên của thời gian và các mùa, tác giả kết lại bằng những lời này: Thiên Chúa đã làm mọi sự hợp thời đúng lúc, nhưng Thiên Chúa đã đưa sự vô tận vào tâm hồn con người, nên từ đầu đến cuối, chúng ta cứ lạc nhịp với thời gian và các thời.
“Vô tận” trong tiếng Do thái là Olam, một từ có cùng ý với “vĩnh cửu” và “siêu việt”. Một vài bản dịch tiếng Anh viết như sau: Thiên Chúa đã đặt ý thức về quá khứ và tương lai vào lòng chúng ta.Có lẽ lối diễn đạt rõ nhất cho điều này chính là cách chúng ta thường trải nghiệm điều này trong đời mình. Chúng ta biết từ kinh nghiệm rằng thật khó để bình an trong thời khắc hiện tại, bởi vì quá khứ và tương lai không để chúng ta yên. Chúng luôn mãi nhuốm màu lên quá khứ.
Quá khứ ám ảnh chúng ta với những lời ru và giai điệu mà chúng ta nửa nhớ nửa quên, khơi lên trong chúng ta những ký ức về tình yêu tìm thấy và đánh mất, về những vết thương chẳng bao giờ lành, và những cảm giác mơ hồ về những hoài niệm, hối tiếc và mong muốn bám vào một thứ gì đó từng có. Quá khứ luôn mãi gieo thao thức vào thời khắc hiện tại.
Còn tương lai? Nó cũng xuyên thấu vào hiện tại, ló dạng lên như một lời hứa và mối đe dọa, luôn mãi đòi chúng ta phải chú ý, luôn mãi gieo lo lắng vào cuộc đời chúng ta, luôn mãi tước đi năng lực nghỉ ngơi trong hiện tại của chúng ta.
Hiện tại luôn bị nhuốm màu của những nỗi ám ảnh, mối thương tâm, mối lao tâm và lo lắng vốn chẳng mấy liên quan đến những người đang ngồi cùng bàn với chúng ta bây giờ.
Các triết gia và thi sĩ đã đặt nhiều tên cho chuyện này. Platon gọi nói là “cơn điên đến từ các vị thần”, các nhà thơ Hinđu gọi đó là “hoài niệm về vô tận”, Shakespeare nói về “khao khát bất diệt”, Thánh Augustinô có định nghĩa có lẽ là lừng danh hơn tất cả, ngài gọi đó là thao thức không thể xóa bỏ Thiên Chúa đặt vào lòng con người để con người không thể nào tìm được mái ấm nếu mái ấm đó không vô tận và vĩnh cửu – “Lạy Chúa, Ngài đã tạo chúng con cho Ngài, và tâm hồn chúng con khắc khoải mãi cho đến khi được nghỉ yên trong Ngài”.
Và thế là, rất hiếm khi chúng ta hiện diện bình an trong đời, hay thoải mái trong chính mình. Nhưng như T.S. Eliot từng nói, “sự dằn vặt” này có một ý định thiêng liêng với chủ ý của Thiên Chúa.
Linh mục Henri Nouwen, trong một đoạn văn phi thường, đã xác định sự vật lộn này và mục đích của nó: “Cuộc đời chúng ta là một thời gian ngắn sống trong kỳ vọng, một thời gian mà nỗi buồn và niềm vui quấn lấy nhau trong mỗi một khoảnh khắc. Có chất buồn thấm đẫm mọi thời khắc đời sống. Dường như chẳng điều gì là vui thú trọn vẹn hoàn toàn, nhưng thậm chí trong cả những thời khắc hạnh phúc nhất của hiện hữu này chúng ta vẫn cảm nhận một thoáng đượm màu buồn. Trong mọi thỏa mãn, vẫn nhận thức được giới hạn, Trong mọi thành công vẫn có nỗi sợ bị ganh ghét. Phía sau nụ cười là giọt nước mắt. Trong mọi vòng tay ôm, vẫn có sự cô đơn. Trong mọi tình bạn, vẫn có ngăn cách. Và trong tất cả những gì rạng rỡ, vẫn nhận thấy bóng tối quanh mình. Nhưng trải nghiệm thân mật này, với mỗi một chút của sự sống được chạm đến bởi một chút của cái chết, có thể hướng chúng ta vượt quá những giới hạn hiện sinh. Nó có thể làm thế bằng cách khiến chúng ta nhìn quá kỳ vọng để hướng đến ngày mà lòng chúng ta sẽ tràn đầy niềm vui toàn vẹn, một niềm vui mà không ai lấy được của chúng ta”.
Tâm hồn thao thức của chúng ta giữ chúng ta khỏi quên mất ngọn lửa thiêng liêng trong mình.
J.B. Thái Hòa dịch

Ba cách Đức Phanxicô cần sửa đổi: các thủ tục liên quan đến bệnh tật, cái chết và bầu Giáo hoàng

Ba cách Đức Phanxicô cần sửa đổi: các thủ tục liên quan đến bệnh tật, cái chết và bầu Giáo hoàng

americamagazine.org, Thomas J. Reese, 2025-02-18

Nhân viên Bệnh viện Gemelli đón Đức Phanxicô ngày 11 tháng 7 năm 2021, ngài ngồi xe lăn bên trong Phòng khám đa khoa Agostino Gemelli, Rôma, ngài nhập viện để phẫu thuật đường ruột. (Vatican Media qua AP)

Mỗi lần Đức Phanxicô cảm lạnh, tôi lo lắng. Khi ngài vào bệnh viện, tôi sợ. Tôi yêu Đức Phanxicô và hy vọng ngài có thể tiếp tục làm giáo hoàng lâu dài nhưng tôi biết tôi không thực tế. Tất cả chúng ta đều phải chết và những ai đã ngoài 80 thì không cần phải nhắc chuyện này với họ.

Không như cựu Tổng thống Joe Biden, ông cho thấy ông không đủ năng lực tinh thần cho công việc của ông trong những lần ông xuất hiện gần đây, Đức Phanxicô có đủ năng lực tinh thần cho công việc, nhưng ngài lại yếu về thể chất. Bất kỳ ai trong hoàn cảnh của ngài, đặc biệt là Giáo hoàng đều chuẩn bị cho điều không thể tránh khỏi.

Sau đây là ba điều ngài cần làm để chuẩn bị cho sự suy yếu và cái chết không thể tránh khỏi của ngài. Thành thật mà nói, tôi ước gì ngài đã làm những việc này rồi.

Trước hết, ngài cần các tài liệu công khai nói những việc cần làm nếu ngài mất khả năng hành động.

Giống như mọi người, ngài nên ký giấy ủy quyền chăm sóc sức khỏe trong trường hợp ngài mất khả năng và không thể tự đưa ra quyết định y tế cho mình. Ai cũng nên làm điều này, không chỉ riêng Giáo hoàng.

Không gì làm tan vỡ gia đình khi phải cãi nhau về cách chăm sóc cha mẹ đang hấp hối. Chúng ta không muốn Giáo hội tranh cãi về cách chăm sóc một Giáo hoàng đang suy yếu. Ngài cần chỉ định người ngài tin tưởng, viết di chúc rõ ràng ngài muốn được chăm sóc như thế nào khi hấp hối.

Và trong trường hợp bi quan nhất, chúng ta cần biết ai là người có thẩm quyền để ngăn Giáo hoàng dùng các biện pháp y tế nếu những biện pháp này không còn mang lại lợi ích gì.

Giáo hội cũng cần có các quy trình để ứng phó trong trường hợp Giáo hoàng bị chứng mất trí hoặc hôn mê. Hoa Kỳ có Tu chính án để giải quyết trường hợp Tổng thống không có khả năng thực hiện nhiệm vụ của mình. Giáo hội công giáo cần các thủ tục tương tự.

Có tin cho biết Đức Phanxicô có một tài liệu mật để giải quyết những tình huống bất ngờ như vậy, nhưng sự bí mật lại tạo suy đoán và đồn đoán. Bất kỳ tài liệu nào do một hồng y tại Vatican làm sau khi giáo hoàng bị bệnh hoặc suy yếu sẽ làm cho những người theo thuyết âm mưu vô cùng thích thú. Các luật lệ do một số ít người đề ra và chưa bao giờ được ban hành chính thức theo yêu cầu của giáo luật sẽ bị thách thức.

Ngoài ra, các tài liệu quan trọng này cần được các thần học gia và luật gia giáo luật xem xét để họ có thể đề xuất những cải tiến. Giáo hội cũng cần thì giờ để nghiên cứu và hiểu các tài liệu. Chúng ta không muốn mọi người tranh luận về ý nghĩa của các văn bản trong lúc khủng hoảng. Giáo hội cần có các văn bản công khai nêu rõ luật lệ và thủ tục để giải quyết những tình huống này.

Thứ hai, Giáo hoàng cần cải cách các cuộc họp của các hồng y diễn ra trước mật nghị bầu giáo hoàng.

Những cuộc họp này được gọi là “đại hội đồng” là dịp để các hồng y thảo luận về các vấn đề mà Giáo hội đang phải đối diện. Dù các hồng y dưới 80 tuổi mới được tham dự mật nghị nhưng tất cả hồng y đều có thể tham gia các cuộc họp chung này.

Hầu hết thời gian của các cuộc họp này đều dành cho việc các hồng y phát biểu. Tại hội đồng chung trước mật nghị các bài phát biểu được giới hạn trong bảy phút, nhưng hầu hết các hồng y đều vượt quá thời gian quy định. Với khoảng 250 hồng y hiện nay, gồm cả những vị trên 80 tuổi, thì thời gian dành cho các bài phát biểu là quá nhiều.

Thượng Hội đồng Giám mục gần đây đã chỉ ra cách tốt hơn để tiến hành các cuộc họp này. Tại Thượng hội đồng, “các cuộc đối thoại trong Thánh Thần” đã được tiến hành tại các bàn tròn gồm 10 người. Những bàn thảo này là giây phút cầu nguyện, lắng nghe và phân định, được các hồng y đánh giá cao. Một quá trình tương tự sẽ giúp họ chuẩn bị tốt hơn cho mật nghị thay vì một loạt các bài phát biểu nhàm chán. như thế sẽ giúp các hồng y, đặc biệt là các tân hồng y có thời gian làm quen nhau.

Ban Thư ký chung của Thượng Hội đồng nên được trao quyền để tạo điều kiện cho những cuộc thảo luận như vậy. Các cuộc thảo luận có thể kéo dài một tuần và tập trung vào ba chủ đề: tình hình thế giới, tình hình Giáo hội và những phẩm chất cần có ở Giáo hoàng tiếp theo.

Thứ ba, Giáo hoàng cần khôi phục lại các thủ tục bỏ phiếu truyền thống tại mật nghị.

Trong nhiều thế kỷ, trước thời Đức Gioan-Phaolô II, việc bầu giáo hoàng đòi hỏi phải có hai phần ba số phiếu hồng y, chủ ý khuyến khích sự đồng thuận thay vì nguyên tắc đa số, ngay cả khi điều này có nghĩa là phải tìm ra một ứng cử viên thỏa hiệp.

Đức Gioan-Phaolô II đã ra sắc lệnh mà không giải thích gì, Ngài quyết định rằng sau khoảng 30 lần bỏ phiếu, các hồng y có thể bầu giáo hoàng bằng số phiếu đa số. Một số người cho rằng ngài làm vậy để tránh mật nghị kéo dài, dù kể từ năm 1831, chưa có một mật nghị nào kéo dài hơn bốn ngày.

Trên thực tế, nó đã tạo tiền đề cho việc bầu Đức Bênêđíctô XVI. Khi nhận được đa số phiếu bầu, các hồng y biết có thể bầu theo các thủ tục mới nếu họ bỏ phiếu đủ số lần. Theo các thủ tục cũ, một phần ba cộng thêm một hồng y có thể ngăn chặn cuộc bầu cử và buộc phải thỏa hiệp. Theo thủ tục mới, không cần phải có hai phần ba số phiếu bầu, nhưng chỉ cần 30 vòng phiếu. Kết quả là nhóm thiểu số phản đối sẽ bỏ cuộc và bỏ phiếu cho ngài thay vì kéo dài điều không thể tránh khỏi.

Đức Bênêđíctô XVI lại thay đổi các thủ tục một lần nữa, theo đó thay vì bầu cử bằng đa số phiếu, các hồng y sẽ có vòng bầu cử thứ hai giữa hai ứng viên có số phiếu cao nhất. Ngài cũng yêu cầu ứng viên chiến thắng phải nhận được hai phần ba số phiếu bầu, như thế sẽ mở đường cho mật nghị trong trường hợp bế tắc vì không có ứng viên nào có được hai phần ba số phiếu cần thiết. Như thế sẽ là một thảm họa cho Giáo hội.

Cách bầu theo truyền thống bằng hai phần ba số phiếu tốt hơn các cách mới, khuyến khích việc bầu ra một ứng viên được đồng thuận thay vì chỉ bầu một ứng viên đại diện cho phe đa số. Như thế cho phép mật nghị bỏ phiếu cho các ứng viên khác nhau cho đến khi có một ứng viên nhận được hai phần ba số phiếu bầu.

Tôi yêu mến Đức Phanxicô vì ngài là Giáo hoàng mục vụ quan tâm đến người tị nạn, người di cư, người nghèo và môi trường. Nhưng ngài không phải là luật sư chuyên ngành giáo luật, nên những thay đổi mà tôi thúc đẩy không phải là ưu tiên của ngài. Có lẽ giải pháp tốt nhất là giao những chủ đề này cho một chuyên gia về giáo luật, chẳng hạn như Hồng y Gianfranco Ghirlanda, Hồng y có thể soạn thảo các đề xuất để thảo luận công khai trong Giáo hội.

Nếu may mắn, chúng ta có thể không phải đối diện với những vấn đề này trong tương lai gần, nhưng các thể chế không nên phụ thuộc vào may mắn.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Đức Phanxicô ở bệnh viện: Vatican tạm ngưng các bản tin sức khỏe hàng ngày

Điều gì sẽ xảy ra nếu Đức Phanxicô không còn đủ năng lực để điều hành Giáo hội?

 

Đức Phanxicô ở bệnh viện: Vatican tạm ngưng các bản tin sức khỏe hàng ngày

Đức Phanxicô ở bệnh viện: Vatican tạm ngưng các bản tin sức khỏe hàng ngày

Đức Phanxicô bị viêm cả hai lá phổi, ngày thứ sáu 14 tháng 2 ngài vào bệnh viện Gemelli và chưa biết khi nào ngài sẽ xuất viện. Giáo dân lo cho ngài và e ngại cho Năm Thánh 2025, các sinh hoạt ở Vatican rất bận rộn trong dịp này.

la-croix.com, Anna Kurian, Rôma, 2025-02-19

 Giáo dân theo dõi tin tức của Đức Phanxicô trước bệnh viện Gemelli. TIZIANA FABI / AFP

Ngày này qua ngày khác, bản tin về tình hình sức khỏe của Đức Phanxicô liên tục được đăng. Ngài bị nhiễm trùng đa vi khuẩn đường hô hấp và cả hai lá phổi đều bị viêm. Vatican ít cung cấp tin nên các nhật báo phải dò tìm kỹ nghĩa đen của các thông tin và phải có kinh nghiệm để giải thích.

Một nhà vatican học am tường cho biết: “Khi Vatican loan tin ngài rước lễ có nghĩa là ngài không dâng thánh lễ được.” Thuật ngữ “triệu chứng lâm sàng phức tạp” lặp đi lặp lại trong các bản tin làm nhiều người lo ngại, một nguồn tin La-mã cho biết, rõ ràng Vatican đang gặp vấn đề rất nghiêm trọng.

Tại đất nước nhỏ nhất thế giới này, mọi người đang bàn tán về sức khỏe của Đức Phanxicô và việc ngài phải vào bệnh viện. Các đề cử chính thức cũng như các sinh hoạt của Giáo triều sẽ được công bố. Ngày thứ ba 18 tháng 2, các cuộc họp của các nhóm làm việc của Thượng Hội đồng đã làm việc để thảo luận một số chủ đề tế nhị được nêu ra về tương lai Giáo hội. Các thành viên đã cầu nguyện để Đức Phanxicô được chóng bình phục.

Công việc ở Vatican vẫn được tiếp tục

Tại các Bộ của Giáo triều, việc Đức Phanxicô vào bệnh viện không ảnh hưởng nhiều đến công việc hàng ngày của họ. Một nhân viên của Dinh Saint-Calixte ở Trastevere, nơi có trụ sở của nhiều Bộ cho biết: “Ưu tiên của chúng tôi có thể bị ảnh hưởng bởi một biện pháp nào đó, nhưng ở Bộ chúng tôi, tin này không thay đổi sinh hoạt của chúng tôi.” Một trong các bạn đồng nghiệp của ông cho biết: “Thật không may, chúng tôi đã quen với việc ngài vào bệnh viện.”

Ở Văn phòng của Bộ Ngoại giao, nhân viên không còn thấy bóng dáng ngài đi qua hành lang. Ở Bộ Truyền thông, các nhóm làm việc tất bật trước việc nhập viện khẩn cấp này. Một nhân viên người Mỹ Latinh trực tiếp làm việc với Đức Phanxicô cho biết: “Tôi mệt mỏi và buồn khi phải đối diện với những tin tức này.” Cách đó vài tòa nhà, ở một Bộ khác, một linh mục cho biết: “Ở đây, chúng tôi cảm nhận khác. Ngài làm chia rẽ nhiều, với việc cải cách của ngài, ngài đã thay đổi nhiều chuyện. Hiện nay chúng tôi thấy có một khuynh hướng muốn lật sang trang.” Linh mục lấy làm tiếc về sự hiện diện ồ ạt của các phương tiện truyền thông, họ tràn ngập con đường Via della Conciliazione dẫn đến Quảng trường Thánh Phêrô, con đường tràn ngập máy quay phim để liên tục phát sóng trực tiếp.

Những lo ngại chung quanh Năm Thánh 2025

Năm Thánh 2025 sẽ thu hút hàng triệu giáo dân hành hương về Rôma, nhiều sự kiện đã bị hủy bỏ, một số người đã ghi tên bây giờ họ rút tên vì không có sự hiện diện của Giáo hoàng, đó là trường hợp Năm Thánh của nghệ sĩ. Ban tổ chức cố gắng trấn an: “Chương trình không thay đổi, không bị giảm bớt.” Tổng giám mục Rino Fisichella, Giám quản giáo phận Rôma sẽ cử hành thánh lễ truyền chức cho khoảng 20 phó tế ngày chúa nhật 23 tháng 2, theo dự trù thánh lễ sẽ do Đức Phanxicô chủ trì.

Ông Davide Emanuele Nappi cho biết: “Chắc chắn giáo dân hành hương quan tâm đến sự gần gũi của Giáo hoàng với Dân Chúa, họ rất muốn gặp ngài. Nhưng các sự kiện của Năm Thánh cũng rất quan trọng với họ.”

Theo ông François Fayol, điều phối viên của Ủy ban Quốc tế về chức phó tế tại Pháp, ông sẽ đến Rôma với 325 phó tế từ 65 giáo phận để tham dự Năm thánh phó tế, ông cho biết: “Một số người sẽ có chút tiếc nuối, nhưng thách thức của sự kiện này là chúng tôi cùng nhau mừng Năm Thánh.” Một linh mục người Pháp ở Rôma cho biết: “Dù sao cũng xấu hổ khi nói đến việc chôn cất Giáo hoàng khi ngài còn sống.”

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Điều gì sẽ xảy ra nếu Đức Phanxicô không còn đủ năng lực để điều hành Giáo hội?

Ba cách Đức Phanxicô cần sửa đổi: các thủ tục liên quan đến bệnh tật, cái chết và bầu Giáo hoàng

 

Điều gì sẽ xảy ra nếu Đức Phanxicô không còn đủ năng lực để điều hành Giáo hội?

Điều gì sẽ xảy ra nếu Đức Phanxicô không còn đủ năng lực để điều hành Giáo hội?

Bị viêm phổi, Đức Phanxicô đã phải điều trị ở Bệnh viện Gemelli 6 ngày. Quang cảnh trước bệnh viện Gemelli | Ảnh © Vatican Media

cath.ch, Lucienne Bittar, 2025-02-19

Đức Phanxicô bị viêm phổi, ngài ở bệnh viện Gemelli đã 6 ngày. Tình trạng sức khỏe của ngài đã là mối quan tâm của giáo dân và của tất cả những ai gắn bó với ngài. Một câu hỏi chính đáng được đặt ra: điều gì sẽ xảy ra nếu ngài không còn đủ năng lực để điều hành Giáo hội, chẳng hạn khi ngài bị hôn mê.

Theo tin tức hàng ngày của Vatican, ngài bị bệnh nhưng ngài luôn sáng suốt, ngài có thể điều hành Giáo hội. Giáo triều vẫn hoạt động bình thường. Vì thế hiện tại chưa có dấu hiệu nào cho thấy các Bộ trưởng của Vatican như Hồng y Pietro Parolin, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, các Bộ trưởng của các bộ khác không thể không gặp được ngài khi cần thiết.

Một điểm mờ hợp pháp

Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu sức khỏe của Đức Phanxicô ngày càng yếu và ngài không đủ khả năng đảm nhiệm sứ mệnh của ngài? Trong bài viết ngày 18 tháng 2 năm 2025, báo La Croix cho biết luật giáo luật không nêu rõ điều gì. Không có gì có thể “đổi mới” (điều 335) trong việc quản lý Giáo hội nếu ngai tòa bị “trống hoặc hoàn toàn bị cản trở”. Luật Giáo hội không nói gì thêm về những gì là “cản trở” cũng như các phương pháp cần có lúc đó.

Tuy nhiên, các biện pháp được quy định trong trường hợp “ngăn cản” của một giám mục giáo phận (điều 412), chẳng hạn như việc ủy quyền quản lý hàng ngày cho Giám mục tổng đại diện chẳng hạn. Báo La Croix cho biết, điều này không áp dụng cho Giám mục Giáo phận Rôma.

Nhưng trong trường hợp Giáo hoàng qua đời thì mọi chuyện trở nên rõ ràng hơn. Sau khi cái chết được Hồng y nhiếp chính xác nhận, một Hồng y được Giáo hoàng chỉ định (hiện nay là Hồng y Mỹ Kevin Farrell) phụ trách các vấn đề của Tòa Thánh lúc đó, trong khi các hồng y khác họp mật nghị để bầu người kế nhiệm.

Ngày 6 tháng 2 Đức Phanxicô đã gia hạn nhiệm kỳ Hồng y Ý Giovanni Battista Re (90 tuổi) là niên trưởng Hồng y đoàn. Do đó, Hồng y Re đóng vai trò trọng tâm trong các phiên họp chung trước mật nghị tương lai. Trong trường hợp có mật nghị, hồng y Quốc Vụ Khanh Pietro Parolin sẽ đảm nhận các chức vụ này.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Ba cách Đức Phanxicô cần sửa đổi: các thủ tục liên quan đến bệnh tật, cái chết và bầu Giáo hoàng

Đức Phanxicô ở bệnh viện: Vatican tạm ngưng các bản tin sức khỏe hàng ngày

Vật lộn với tình yêu

Vật lộn với tình yêu

Ronald Rolheiser, 2025-02-17

Vài năm trước, tôi có quen một mục sư của Hội thánh Trưởng Lão, mục sư thách thức giáo đoàn của mình mở rộng cửa nhà và tâm hồn trọn vẹn hơn nữa cho người nghèo. Ban đầu, giáo đoàn rất nhiệt tình, họ thực hiện một vài chương trình để mời những người gặp khó khăn về kinh tế, những người vô gia cư đến gặp họ.

Nhưng loại lãng mạn này đã nhanh chóng tan biến, khi chiếc tách cà phê, khi các vật dụng bắt đầu biến mất, khi vài chiếc túi bị trộm, nhà thờ và nơi hội họp thường bừa bộn và đầy đất cát. Giáo dân bắt đầu than phiền, họ xin chấm dứt loại thử nghiệm này: “Chúng ta đâu dự trù sẽ gặp những cảnh như thế này! Nhà thờ không còn an toàn, không còn sạch sẽ! Chúng ta muốn đến với họ, để rồi nhận lại như thế này! Lộn xộn quá rồi, không thể tiếp tục được nữa!”

Nhưng mục sư vẫn kiên định, mục sư cho họ biết mong chờ của họ là ngây thơ, chính xác những gì họ chịu đựng là cái giá để đến với người nghèo và chính Chúa Giêsu đã khẳng định: tình yêu là không an toàn và lộn xộn, không chỉ trong việc đến với người nghèo mà cả những khi chúng ta muốn đến với bất cứ ai.

Chúng ta muốn nghĩ mình tử tế và yêu thương, nhưng sự thật cho thấy, giả định đó thường dựa trên một khái niệm ngây thơ về tình yêu. Chúng ta vật lộn để yêu thương khi Chúa Giêsu mời gọi chúng ta đến với tình yêu, mời gọi chúng ta “yêu thương như Thầy đã yêu thương anh em”. “Yêu thương như Thầy đã yêu thương anh em” là cả một thách thức. Chúa Giêsu không nói chúng ta hãy yêu thương nhau theo phản ứng tự phát của mình, cũng không yêu thương nhau theo tiêu chuẩn của xã hội. Nhưng: “Yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em.”

Và hầu như lúc nào chúng ta cũng phải vật lộn để làm được như thế.

* Chúng ta vật lộn để yêu thương kẻ thù, để chìa má kia ra, để vươn ra và ôm lấy những người ghét chúng ta. Chúng ta vật lộn để cầu nguyện cho những người đối nghịch mình.

* Chúng ta vật lộn để tha thứ cho những ai làm tổn thương chúng ta, cho những kẻ giết hại người thân của mình. Chúng ta vật lộn để xin Chúa tha thứ cho những người làm hại chúng ta. Chúng ta vật lộn để tin rằng họ không biết việc họ làm, như Chúa Giêsu đã tin.

* Chúng ta vật lộn để có tấm lòng quảng đại và hành xử cao thượng khi bị xem thường hay khi bị bỏ lơ, chúng ta đấu tranh để thông hiểu và cảm thông, thay thế cho cay đắng và thôi thúc chỉ muốn rút lui. Chúng ta vật lộn để buông bỏ những căm tức này.

* Chúng ta vật lộn để trở nên dễ bị tổn thương, để liều mình chịu bị sỉ nhục, để nói lời yêu thương. * Chúng ta vật lộn để từ bỏ nỗi sợ bị hiểu lầm, bị cho là không giỏi, không mạnh mẽ, không nắm được tình thế. Chúng ta vật lộn để trần trụi bước tới, để yêu thương không phòng vệ.

* Chúng ta vật lộn để mở lòng, để noi gương Chúa, để ôm tất cả vào lòng không phân biệt như Chúa Giêsu đã ôm, mở lòng để thấy mọi người là anh em, bất kẻ chủng tộc, màu da hay tôn giáo. Chúng ta vật lộn để không nghĩ cuộc đời của chúng ta, của những người thân yêu thì quý hơn cuộc đời của người khác.

* Chúng ta vật lộn để chọn lựa ưu tiên là chọn lựa dành cho người nghèo, để đưa người nghèo vào bàn ăn với mình, để từ bỏ khuynh hướng ưu tiên dành cho những người hấp dẫn và có ảnh hưởng.

* Chúng ta vật lộn để hy sinh bản thân đến mức có thể chịu mất hết tất cả vì người khác, để thực sự đánh đổi tính mạng vì bằng hữu – và cho cả kẻ thù. Chúng ta vật lộn để sẵn sàng chết cho những người chống đối và đang cố đóng đinh chúng ta lên thập giá.

* Chúng ta vật lộn để yêu thương với một tâm hồn thuần khiết, để không lẳng lặng tìm kiếm bản thân trong các mối quan hệ. Chúng ta vật lộn để sống khiết tịnh, để hoàn toàn tôn trọng và không xâm phạm đến ai.

* Chúng ta vật lộn để bước đi trong nhẫn nại, để cho người khác nơi chốn trọn vẹn họ cần để liên hệ với chúng ta theo ý họ muốn. Chúng ta vật lộn để đổ máu cho sự trung tín. Chúng ta vật lộn để trong nhẫn nại và theo thời điểm thích hợp của Thiên Chúa, chờ đợi phán quyết đúng sai của Ngài.

* Chúng ta vật lộn để chống lại thôi thúc tự nhiên là phán xét người khác, vật lộn để không quy kết nguyên do. Chúng ta vật lộn để biết rằng phán xét là việc của Thiên Chúa.

* Cuối cùng và không kém quan trọng, chúng ta vật lộn để yêu thương và tha thứ cho chính mình, biết rằng không có sai lầm nào của chúng ta cản trở chúng ta và Thiên Chúa đến với nhau. Chúng ta vật lộn để tin tưởng rằng tình yêu là đủ, và chúng ta luôn mãi được ở trong lòng thương xót vô hạn của Thiên Chúa.

Đúng, tình yêu là một cuộc vật lộn.

J.B. Thái Hòa dịch

Tin tức về sức khỏe của Đức Phanxicô

Tin tức về sức khỏe của Đức Phanxicô

Ngày thứ hai 17 tháng 2, một nguồn tin thân cận với Đức Phanxicô cho biết tình trạng sức khỏe của ngài không có gì đáng lo lắng, ngài vào bệnh viện Gemelli chữa trị vì bị sưng phổi.

la-croix.com, 2025-02-17

Đức Phanxicô uống ly nước trong buổi tiếp kiến chung hàng tuần ngày 12 tháng 2 năm 2025 tại Hội trường Phaolô VI. FILIPPO MONTEFORTE / AFP

Bản tin y tế cho biết: “Kết quả xét nghiệm trong những ngày gần đây phát hiện Đức Phanxicô bị nhiễm trùng đường hô hấp do nhiều loại vi khuẩn, bác sĩ đã thay đổi thuốc để điều trị.”

Ông Matteo Bruni, Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cho biết, tối hôm qua ngài ngủ ngon, sáng hôm nay ngài ăn sáng và đọc báo như thường lệ. Trước khi vào bệnh viện, ngài đã nói khàn khàn và nhiều lần ngài không đọc bài diễn văn, ngài giao cho các phụ tá của ngài đọc.

Ngày chúa nhật 16 tháng 2, ngài xem lễ trực tuyến, ngài không đọc Kinh Truyền Tin ở Quảng trường Thánh Phêrô. Theo báo chí Ý, ngài vẫn nói chuyện điện thoại hàng ngày với giáo xứ Gaza.

Đã có nhiều báo động

Đức Phanxicô đã nhập viện bốn lần trong chưa đầy bốn năm đã làm dấy lên những câu hỏi về sức khỏe kém của ngài. Năm Thánh 2025 với một danh sách dài các sự kiện, trong đó có nhiều sự kiện ngài chủ trì.

Vào giữa tháng 1 năm 2025, ngài bị té ở Nhà Thánh Marta, tay phải mang khăn chéo. Tháng 12, ngài va vào tủ đầu giường làm cằm bị sưng.

Dù bác sĩ luôn cảnh báo các trường hợp lặp đi lặp lại này nhưng trên chiếc ghế xoay, ngài luôn làm việc và cho biết ngài không có ý định làm chậm lại nhịp làm việc của ngài.

Đức Phanxicô cám ơn giáo dân đã cầu nguyện, gần gũi với ngài trong những ngày này.

Marta An Nguyễn dịch

Không im lặng trong tôn giáo

Không im lặng trong tôn giáo

Từ ủy ban Sauvé đến vụ Abbé Pierre, nữ tu thần học gia Véronique Margron là đại diện, là phát ngôn viên của các nạn nhân bạo lực tình dục trong Giáo hội Công giáo. Không có nữ tu Véronique, không có báo cáo của Ủy ban Độc lập về các vụ Lạm dụng tình dục trong Giáo hội Pháp (Ciase), không có phiên bản sửa chữa và nhiều thứ khác.

liberation.fr, Bernadette Sauvaget, 2024-12-20

Ngày hôm đó, nữ tu Margron có vẻ mệt mỏi. Nữ tu nói tránh: “Vì đây là mùa virus lây lan.” Nhưng những ai biết nữ tu thì biết, không phải chỉ vì đợt cảm lạnh mùa thu mới làm sơ mệt mỏi, da nhăn nheo mặt mày ủ rũ như vậy. Nữ tu công nhận: “Đúng vậy, tôi vừa bị đòn.” Sơ mặc áo len đỏ, quần nhung, ngồi thoải mái trên chiếc ghế dài xanh lá cây trong văn phòng của sơ. Kể từ giữa những năm 2010, không cân đong đo đếm, sơ cống hiến hết mình cho Giáo hội. Sơ chống bạo lực tình dục trong Giáo hội, sơ xin tôn trọng các nạn nhân. Hàng trăm người đến văn phòng sơ ở quận 15 Paris, cách Montparnasse không xa để kể cho sơ nghe những bí mật nặng nề khủng khiếp. Sơ nói: “Đó là cuộc sống của tôi, tôi chấp nhận.” Với sơ, những cuộc gặp này là những khoảnh khắc hiếm hoi thấm nhuần tính nhân văn: “Tất cả những người đến gặp tôi là những người tốt lành, những người thành công trong việc xây dựng cuộc sống, nhưng họ bị xáo động vì các kinh nghiệm tiêu cực. Nếu có một câu để diễn tả những việc này, thì đó là câu ”những chuyện chưa từng nghe thấy”.

Tháng 5 năm 2023, A. đến gõ cửa nhà sơ. A là nạn nhân của Abbé Pierre, bên ngoài vòng giới hạn của phong trào Ê-mau.

Sau khi nghe A. kể chuyện, sơ cảnh báo với người đứng đầu Trung tâm Ê-mau. Năm 2023 sơ tổ chức cuộc họp với Trung tâm. Phải mất nhiều tháng và theo yêu cầu của các nạn nhân, Trung tâm Ê-mau mới ra lệnh điều tra và cuối cùng công bố kết quả. Tháng 9, khi A. còn tránh báo chí, sơ đã trả lời các câu hỏi, trình bày trên Truyền hình bạo lực tình dục đã tàn phá cuộc sống và tâm hồn các nạn nhân như thế nào, họ đã khó khăn như thế nào để phá vỡ im lặng của xiềng xích, đặc biệt là khi liên quan đến một biểu tượng nặng ký như Abbé Pierre. Sức mạnh của nhà thần học là nghệ thuật ngôn từ, lối hùng biện không bao giờ đơn giản, khả năng đồng cảm. Nhà xã hội học Céline Béraud, chuyên gia về công giáo nói về sơ: “Véronique Margron là hiện thân của khuôn mặt trang nghiêm của Giáo hội Công giáo. Các nạn nhân của bạo lực tình dục sẽ đến với sơ khi họ cần liên hệ với tổ chức này.” Chân dung của quyển sách Trong một thế giới công giáo vẫn còn rất trọng nam (Dans un monde catholique encore très machiste), việc sơ xuất hiện trên các phương tiện truyền thông làm cho họ rất khó chịu. Lòng trắc ẩn của sơ đã tạo uy tín vượt lên những nhỏ nhen. Với các nạn nhân, chẳng có nhiều cánh cửa để gõ. Nhà báo Natalia Trouiller, người tố cáo các vụ lạm dụng ở giáo phận Lyon khẳng định: “Nếu Véronique Margron không ở đó, sẽ không có gì thay đổi. Với chức vụ của sơ, sơ có thể nói chuyện bình đẳng với các giám mục.” Năm 2016, khi vụ Preynat-Barbarin nổ ra, ngòi nổ cho cuộc khủng hoảng bạo lực tình dục trong Giáo hội công giáo Pháp, sơ làm Chủ tịch Hội đồng Tu sĩ nam nữ Pháp (Corref), các giáo đoàn và dòng tu Công giáo ở Pháp. Nhiệm vụ của sơ nặng nề và áp đặt. Năm 2018, khi tổ chức ngày càng lún sâu vào một khủng hoảng bất tận, sơ đã xin các Margron đã xin Giám mục thành lập một phái đoàn điều tra, Ủy ban Độc lập về Lạm dụng Tình dục trong Giáo hội (Ciase) do ông Jean-Marc Sauvé chủ trì. Ngày 5 tháng 10 năm 2021, khi nạp báo cáo Ciase, gần như rơi nước mắt, sơ nói: “Giáo hội đã tạo ra một dân tộc có cuộc sống tan vỡ.” Ngày hôm đó, sơ đau buồn cho số phận tan vỡ của 330.000 nạn nhân (con số được các nhà nghiên cứu Ciase ước tính), giữ kín nỗi đau của sơ: mẹ sơ vừa qua đời và tang lễ cử hành vài ngày sau đó.

Kín đáo, “Véro”, tên thân mật của sơ, hiếm khi chia sẻ tâm tình, gia đình sơ chỉ còn vài người đếm trên đầu ngón tay: “Ông bà, mẹ và người anh”, ông bà thuộc thế hệ xưa, rất nghiêm khắc.

Sơ sinh ngày 13 tháng 12 năm 1957 tại Dakar. 1980 vào Dòng Đa Minh ở Orléans. Năm 2007 Khoa trưởng khoa Thần học tại Angers.

Sinh cuối những năm 1950 khi mẹ làm ở trường Đại học, sơ không nhớ gì về cha, người cha nhanh chóng biến mất khỏi mái ấm gia đình. Một bí ẩn, một cái bóng. Sơ về Pháp vào đầu những năm 1960 khi phi thực dân hóa: “Anh tôi và tôi chưa bao giờ dám hỏi mẹ tôi chuyện gì đã xảy ra”.

Sơ không sinh trong gia đình công giáo sốt sắng nên sơ có một tự do khi làm việc. Sơ có cuộc sống cấp tiến, kết quả của những lần đi tĩnh tâm ở Tu viện Biển Đức Morvan, sr thấy các tu sĩ có cuộc sống nội tâm phong phú. Sơ gần Cộng đồng Nữ tu Đa Minh ở Orléans và cuối cùng sơ quyết định vào Dòng, sơ cho biết: “Họ là những phụ nữ sôi nổi và đầy nhiệt huyết.” Sơ cho biết sơ đã từng “yêu” nhưng đó là trước đây. Trong suốt quá trình của sơ, sơ nổi bật với tính điềm tĩnh, rất lắng nghe và chia sẻ các tổn thương của người khác. Sơ là nhà giáo đầu tiên bảo vệ tư pháp cho giới trẻ trước khi bước vào đời sống tu trì. Và sau đó là một nhà thần học, một chuyên gia về đạo đức. Sơ giải thích: “Chúng ta không thể tạo thần học kiểu này mà không lắng nghe những đau khổ cụ thể và những câu hỏi mà xã hội đặt ra.” Sống ở Paris, sơ đọc báo Libération mỗi ngày trong một thời gian dài vì mối quan hệ của sơ với những rạn nứt của thế giới. Trong 15 năm qua, sơ đảm nhận nhiều trách nhiệm, khoa trưởng Khoa thần học, đầu tiên ở Angers, Chủ tịch Hội đồng Tu sĩ Pháp.

Sơ là một trong những nhân vật lớn của Công giáo Pháp. Nhiều giám mục nễ sợ. Vatican cũng dè chừng với sơ vì sơ đấu tranh triệt để chống lạm dụng tình dục. Nhưng tại Vatican sơ cũng được ca ngợi vì khả năng quản lý các hồ sơ phức tạp và đau đớn của các Dòng lâu đời bây giờ phải đóng cửa. Sơ có rất nhiều kẻ thù là cánh tay phải của Chúa. Với sự nhạy bén về chính trị, sơ vượt qua được các cạm bẫy, không bao giờ đối đầu trực diện với đối thủ. Sơ nhận xét về cam kết của các cơ quan công quyền trong cuộc chiến chống bạo lực tình dục, đặc biệt với trẻ vị thành niên: “Nó chưa đúng tiêu chuẩn.” Cũng như nhiều người khác, sơ lo ngại về việc quay trở lại cách quản lý không đúng các vấn đề này trong Giáo hội. Dù bối cảnh ảm đạm xung quanh, dù còn bóng tối, sơ vẫn duy trì hy vọng bất chấp sóng gió và thủy triều, sơ nói: “Tôi tin vào con người.”

Marta An Nguyễn dịch

Đức Phanxicô dự thánh lễ ngày chúa nhật tại bệnh viện Gemelli

Đức Phanxicô dự thánh lễ ngày chúa nhật tại bệnh viện Gemelli

Nhập viện vì nhiễm trùng phổi, Đức Phanxicô không đọc Kinh Truyền Tin như thường lệ vào ngày chúa nhật 16 tháng 2, ngài cũng hủy cuộc gặp với các nghệ sĩ trong ngành giải trí và văn hóa nhân Năm Thánh của họ, nhưng ngài đã dự thánh lễ ở bệnh viện Gemelli.

la-croix.com, La Croix, AFP, 2025-02-16

Đức Phanxicô trong lần nhập viện ngày 12 tháng 2 năm 2025. ALESSIA GIULIANI / Hans Lucas qua AFP

Ngày chúa nhật 16 tháng 2, Đức Phanxicô đã dự thánh lễ tại bệnh viện Gemelli. Ngài nhập viện ngày thứ sáu 21 tháng 2 vì bị viêm phế quản. Ngài cần giữ gìn sức khỏe cho Năm Thánh 2025.

“Nghỉ ngơi tuyệt đối”

Trong một tuyên bố ngày thứ bảy 15 tháng 2, Tòa thánh Vatican cho biết ngài bị nhiễm trùng đường hô hấp nhưng không sốt, bác sĩ buộc ngài phải nghỉ ngơi tuyệt đối dù các xét nghiệm cho biết tình trạng của ngài đã khả quan.

Vì thế ngài không đọc Kinh Truyền Tin ngày chúa nhật 16 tháng 2 như thường lệ và không gặp nhóm nghệ sĩ và các nhân vật văn hóa như đã dự định, ngài cho biết: “Tôi hy vọng sẽ gặp các bạn. Như các bạn biết, tôi đang ở Bệnh viện Gemelli vì tôi phải tiếp tục điều trị chứng viêm phế quản.”

Thông điệp cho các nghệ sĩ: “Anh chị em được kêu gọi để xây cầu”

Trong thánh lễ chúa nhật tại Đền thờ Thánh Phêrô thường do Đức Phanxicô chủ trì, hôm nay Hồng y Jose Tolentino de Mendonça chủ trì và đọc bài giảng Đức Phanxicô đã viết: “Chúng ta đang sống trong thời mà các bức tường mới được dựng lên, nơi sự khác biệt đã thành lý do để chia rẽ mà lý ra đó là cơ hội để chúng ta làm phong phú cho nhau. Nhưng các bạn, các bạn trong thế giới văn hóa được kêu gọi để xây cầu.”

Linh mục Massimo Angelelli, Giám đốc Cơ quan y tế của Hội đồng Giám mục Ý nói với đài truyền hình AFPTV: “Đức Phanxicô cần giữ gìn sức khỏe vì Năm Thánh còn dài.”

Công việc rất nhiều trong Năm Thánh

Năm 2025 là “Năm Thánh”, sẽ có hơn 30 triệu du khách về Rôma. Năm Thánh được tổ chức cứ 25 năm một lần, là dịp để suy ngẫm và sám hối với rất nhiều sự kiện văn hóa và tôn giáo, Đức Phanxicô sẽ tham dự một số sự kiện.

Dù có vấn đề sức khỏe và phải dùng xe lăn nhưng ngài không có ý định làm chậm nhịp làm việc của ngài. Trong những ngày trước khi vào bệnh viện, ngài đã phải nhờ cộng sự của ngài đọc thay ngài các bài phát biểu.

Marta An Nguyễn dịch

Sự xích lại gần nhau giữa Trump và Putin, cơn ác mộng của Ukraine khi thức dậy

Sự xích lại gần nhau giữa Trump và Putin, cơn ác mộng của Ukraine khi thức dậy

Ngày 12 tháng 2, cuộc trao đổi giữa Tổng thống Mỹ và Nga đã làm Ukraine lo ngại về một “thỏa thuận” mà một Ukraine yếu thế sẽ phải trả giá. Trong hành lang quyền lực ở Kiev, điều bắt buộc là phải giữ bình tĩnh.

la-croix.com, Fabrice Deprez, Phóng viên tại Kyiv, 2025-02-13

Donald Trump và Vladimir Putin tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Hamburg, Đức ngày 7 tháng 7 năm 2017. Evan Vucc / AP/SiPA

“Bất kỳ thỏa thuận nào không có sự tham gia của chúng tôi đều sẽ thất bại, vì châu Âu và Ukraine phải tham gia vào việc thực hiện thỏa thuận này.” Được nêu trong bản tin thời sự buổi chiều của kênh truyền hình Ukraine 1+1, tuyên bố của đại diện phụ trách đối ngoại Liên minh châu Âu Kaja Kallas, dường như không trấn an được người dân Ukraine sau sự kiện chấn động ngày hôm trước: cuộc gọi nhiệt tình giữa Tổng thống Donald Trump và Vladimir Putin.

Cuộc điện đàm “dài và hiệu quả” với Vladimir Putin, thỏa thuận về “hợp tác chặt chẽ, bao gồm việc đi thăm các quốc gia tương ứng của chúng ta”… Tuyên bố của Tổng thống Mỹ công bố ngày thứ tư, một ngày sau cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga là cơn ác mộng trở thành sự thật của Ukraine.

Vài giờ trước đó là tuyên bố không kém phần lo ngại của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, Pete Hegseth: ông cho rằng khát vọng giành lại quyền kiểm soát toàn bộ biên giới năm 1991 của Ukraine là một “mục tiêu viển vông”, trước khi loại trừ ý tưởng Ukraine gia nhập NATO.

“Tác dụng của gáo nước lạnh”

Nhà khoa học chính trị Volodymyr Fessenko tại Kyiv thừa nhận: “Điều này đã được biết từ lâu, nhưng việc nói lên công khai như vậy làm nhiều người phải chịu hậu quả nặng nề.” Áp lực của Mỹ với Ukraine càng ngày càng gia tăng: trong những ngày gần đây, Kiev và Washington đã thảo luận về một thỏa thuận có thể cho phép các công ty Mỹ khai thác các mỏ đất hiếm của Ukraine.

Một thỏa thuận do Volodymyr Zelensky thiết lập nhằm đảm bảo sự tiếp tục hỗ trợ của Mỹ… nhưng Donald Trump xem đó trên hết là sự đền bù cho việc Mỹ hỗ trợ Ukraine trước đây. Nghị sĩ đối lập Ukraine Yaroslav Yourchyshyn cho biết: “Hoa Kỳ hiện đã nói rõ việc giải cứu Ukraine là việc của Ukraine và họ sẽ không làm bất cứ điều gì nếu không được trả tiền trước.”

Ông Oleksandr Merezhko, đại biểu đảng của Zelensky và là chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội trả lời: “Nếu các cuộc đàm phán diễn ra, chúng tôi cần được bảo đảm về an ninh. Nhưng sự đảm bảo tốt nhất cho chúng tôi là gia nhập NATO, đó là điều có khả năng ngăn chặn Putin cao nhất.” Nhưng một lần nữa, chủ đề này dường như đã lỗi thời: mong muốn đưa đất nước này vào NATO đã được ghi nhận trong Hiến pháp Ukraine kể từ năm 2018 nhưng vừa bị chính quyền Trump bác bỏ một cách rõ ràng, ông Merezhko nói thêm: “Chúng ta không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải làm như những sinh viên của quý vị đã làm năm 1968: hãy thực tế và đòi hỏi điều không thể.”

“Trump không ngây thơ”

Trên thực tế, trong các hành lang quyền lực ở Kiev, điều bắt buộc là phải giữ bình tĩnh, ông Fessenko cho biết: “Vẫn còn quá sớm để đưa ra kết luận bi quan, vẫn chưa có thỏa thuận nào được đưa ra. Điều này có nghĩa Ukraine có thể đi đến bàn đàm phán. Chặng đường còn dài. Tổng thống Trump không ngây thơ, ông khen ngợi Putin nhưng biết mình đang đối phó với ai. Với ông, điều quan trọng là cử tri thấy ông đã cố gắng tạo hòa bình.”

Nếu cuộc gọi của Donald Trump tới Vladimir Putin, tiếp theo đó là cuộc điện đàm với tổng thống Ukraine, không nói lên điều gì về khả năng ngừng giao tranh trong ngắn hạn, thì việc mở các cuộc đàm phán lúc này là điều không thể tránh khỏi. Với nỗi sợ chứng kiến Washington và Matxcơva tự quyết định số phận của người Ukraine.

Khi được hỏi về vị thế của Ukraine trong các cuộc đàm phán có thể diễn ra, Tổng thống Mỹ thích đề cập đến khả năng bầu cử tại nước này: “Đến một lúc nào đó, chúng ta cũng sẽ phải tổ chức bầu cử ở Ukraine.” Một lo ngại khác cho chính quyền ở Kiev, nơi tính hợp pháp liên tục bị Điện Kremlin đặt dấu hỏi.

Nhà khoa học chính trị Ukraine Yevhen Mahda lo ngại: “Đó là khoảnh khắc đáng sợ. Có thể chúng ta sẽ cần phải tổ chức bầu cử trong tương lai. Rõ ràng Mátxcơva sẵn sàng hơn chúng ta: Nga có đủ công cụ, kinh nghiệm và tiền bạc để phá hoại tiến trình bầu cử của chúng ta.”

Tổng thống Zelensky cho đến nay vẫn chưa đề cập đến vấn đề này. Nhưng một lần nữa, Kiev sẽ phải thuyết phục Washington trước.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, một thách thức với Vatican và với Đức Phanxicô

Nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, một thách thức với Vatican và với Đức Phanxicô
Đức Phanxicô rất quan tâm đến vấn đề nhập cư, ngài chỉ trích gay gắt lệnh trục xuất của tân chính quyền Mỹ và Nhà Trắng trả đũa. “Cuộc chiến văn hóa” sắp xảy ra ở Rôma khi đạo công giáo phải đối diện với hàng loạt bản sắc của người Mỹ.
Đức Phanxicô và Tổng thống Donald Trump ngày 24 tháng 5-2017, hình tài liệu. ASSOCIATED PRESS
rfi.fr, Eric Senanque, 2025-02-15
Tháng 2 năm 2016 khi Donald Trump đang vận động tranh cử, trên chuyến bay từ Mêxicô về Rôma, Đức Phanxicô lên án thái độ của ứng cử viên đảng Cộng hòa với người di dân là “phi kitô giáo” và đã làm cho tỷ phú Donald Trump phản ứng mạnh.
Chín năm sau, vấn đề di cư vẫn là chủ đề gây tranh cãi giữa chính quyền mới của Hoa Kỳ và Vatican. Nhưng cuộc đối đầu lần này diễn ra trực tiếp hơn. Ngày 10 tháng 2, ngài viết thư cho các Giám mục Hoa Kỳ, ngài lên án việc trục xuất người di cư của Nhà Trắng. Trong bức thư đặc biệt nghiêm trọng này, ngài nói đến “cuộc khủng hoảng lớn” mà theo ngài sẽ kết thúc không tốt. Ông Tom Homan đảm trách chính sách nhập cư của chính quyền Trump trả lời: “Chúng tôi muốn Giáo hoàng tập trung vào Giáo hội công giáo và để chúng tôi lo việc biên giới.”
Một kỷ nguyên “Trump II” chưa từng có với Giáo hội
Giáo sư lịch sử Massimo Faggioli của Đại học Villanova ở Pennsylvania, tác giả quyển Từ Chúa đến Trump (De Dieu à Trump, nxb. Scholé 2025) phân tích: “Trong nhiệm kỳ đầu tiên, rõ ràng ông đã leo thang, ông đối đầu trực diện với Vatican. Vào thời điểm đó, Giáo hội xem chủ nghĩa Trump là một ngoại lệ, nhưng bây giờ nó đã trở thành quy tắc.”
Thư của Đức Phanxicô là phản hồi quan điểm của tân Phó Tổng thống J.D. James David Vance. Năm 2019, ông Vance trở lại đạo công giáo và gần gũi với giới trí thức theo chủ nghĩa dân tộc: “Tôi từ chối khẳng định các ý tưởng của tôi lấy cảm hứng từ giáo lý công giáo.” Trong cuộc phỏng vấn với Fox News tháng 1, ông giải thích ông ưu tiên cho người thân cận mình hơn là cho người nước ngoài, theo khái niệm “ordo amoris, thứ trật tình yêu” của Thánh Augustinô. Đức Phanxicô trả lời trong thư gởi các Giám mục: “Tình yêu của Chúa Kitô không phải là lợi ích tập trung chỉ hướng đến người khác và các nhóm khác. Một tình anh em mở ra với tất cả mọi người, không có ngoại lệ gương Người Samaritanô nhân hậu trong Kinh Thánh.
Theo Đức Phanxicô, thách thức chính là chúng ta không rơi vào chủ nghĩa loại trừ. Giáo sư thần học Richard Raho tại Trường Cao đẳng DePaul ở Chicago giải thích: “Đức Phanxicô muốn trả lời nhanh chóng để người công giáo không bị hiểu lầm “ordo amoris,” của Phó Tổng thống dựa trên học thuyết xã hội công giáo.”
Những rạn nứt về mặt ý thức hệ
Đây là kỷ nguyên “Trump II” và là điều chưa từng có với Vatican và Đức Phanxicô. Khoảng một phần ba các nhà lãnh đạo mới của Hoa Kỳ là người công giáo. Ngoài Phó Tổng thống James David Vance còn có Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Y tế Robert Kennedy Jr., người có quan điểm chống tiêm chủng. Nhà báo Christopher White của trang National Catholic Reporter lưu ý: “Đây là cơ hội thực sự để các các lãnh đạo Giáo hội đưa người công giáo đối thoại với trung tâm quyền lực và làm sáng tỏ những mâu thuẫn của họ.”
Các biện pháp chống nhập cư đầu tiên do Nhà Trắng áp dụng không còn tác động cụ thể đến hoạt động của Giáo hội công giáo Mỹ. Ngày 8 tháng 2, Hội đồng Giám mục đã cấp phép cho năm mươi người để ứng phó với các biện pháp ngân sách dành cho các chương trình hỗ trợ người di cư được Giáo hội hỗ trợ.
Chương trình làm việc của Đức Phanxicô là duy trì sự hiệp nhất của Giáo hội. Một thách thức trong một xã hội phân cực như Hoa Kỳ. Giáo sư Massimo Faggioli phân tích: “Giáo hội công giáo có thể trở thành lực lượng đối lập chính với chính quyền Trump, đặc biệt về vấn đề nhập cư nhưng có nguy cơ là Giáo hội công giáo Mỹ sẽ tan rã.”
Tòa Thánh chú ý đến Hoa Kỳ
Nhà báo Christopher White giải thích: “Tại Vatican, chúng ta nhìn mà không quan tâm đến nước Mỹ bị mắc kẹt trong làn sóng “MAGA” (Để nước Mỹ lớn hơn). Trong quá khứ, Giáo hoàng  không quen thuộc với lịch sử của đất nước, nhưng ngài muốn có một tình hình thực tế bình thường để tiếp các giám mục, linh mục Mỹ ở Rôma.”
Đối diện với khuynh hướng dân túy và bản sắc của nhiều người Mỹ, Đức Phanxicô giữ một cán cân: bổ nhiệm các giám mục theo đường lối của ngài. Đó là trường hợp của Hồng y Robert McEllroy ở Washington, Hồng y lên án chiến dịch trục xuất người di cư, hoặc của Tổng giám mục Detroit Edward Weisenburger, ngài quan tâm đến việc đón nhận người di cư và các vấn đề về khí hậu. Giáo sư Richard Raho cho biết: “Những đề cử sắp tới ở New York sẽ mang tính quyết định và sẽ cho thấy viễn cảnh Đức Phanxicô hy vọng cho Giáo hội Hoa Kỳ”
Tháng 11 năm 2024, sau khi Donald Trump đắc cử, Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin đã chúc ông có nhiều khôn ngoan, ngài cho biết mối quan hệ giữa Vatican và Hoa Kỳ sẽ không thay đổi, ngài nhấn mạnh đến nỗ lực tìm kiếm hòa bình. Cuộc đối thoại cụ thể sẽ bắt đầu với Tân Đại sứ Mỹ tại Tòa Thánh Brian Burch, một gương mặt công giáo của Hoa Kỳ, ông sẽ trình ủy nhiệm thư trong những tuần tới.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Bài mới nhất