Cái chết của Giáo hoàng phải được chính thức hóa qua một nghi thức rất nghiêm ngặt

linternaute.com, Cecile Vassas, 2025-02-24

Theo thông tin mới nhất của Vatican, Đức Phanxicô đang ở trong tình trạng “nguy kịch”. Sức khỏe suy yếu của ngài đặt các câu hỏi về việc kế vị. Cái chết của một Giáo hoàng có các nghi thức rất nghiêm ngặt.

Đức Phanxicô ở trong tình trạng nguy kịch. Từ năm 2013, chưa bao giờ Vatican tỏ ra quan tâm nhiều đến sức khỏe của ngài như bây giờ dù ngài đã nhiều lần vào bệnh viện. Năm nay ngài 88 tuổi, ngài có một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và khó có thể khá hơn sau khi vào bệnh viện lần này. Bác sĩ Abele Donati, giám đốc phòng khám gây mê và hồi sức tại Bệnh viện Đại học Des Marche nói trên tờ Corriere DellaSera: “Những giờ sắp tới là những giờ quyết định.”

Những giờ này là những giờ quyết định cho sức khỏe của Giáo hoàng nhưng cũng là những giờ quyết định của Giáo hội. Ngài lãnh đạo Giáo hội cho đến hơi thở cuối cùng nếu ngài không từ nhiệm như Đức Bênêđíctô XVI năm 2013 hay như Đức Ceulestin V năm 1294. Đức Phanxicô khẳng định ngài theo truyền thống của mình. Nhưng ngài hiểu rõ hơn bao giờ hết, triều của ngài sẽ kết thúc, ngài đã chuẩn bị một số điều khoản cho người kế nhiệm và ngài tôn trọng nghi thức. Nếu một số Hồng y suy nghĩ đến mật nghị sắp tới, vấn đề người kế vị sẽ được giải quyết sau cái chết của một Giáo hoàng và sau thời gian để tang quy định. Hồng y Gherard Ludwig Müller giải thích trên báo Corriere Della Serra: “Giáo hoàng vẫn còn sống, bây giờ là lúc chúng ta cầu nguyện cho ngài, không phải là lúc nghĩ đến người kế nhiệm. Nếu có ai nghĩ đến những chuyện sắp tới khi ngài còn ở bệnh viện thì đó là điều không tốt.”

Khi một Giáo hoàng qua đời, một loạt các sự kiện sẽ được Vatican đưa ra. Đức Phanxicô cũng không ngoại lệ, ngài đã có một số dự trù của ngài. Theo truyền thống, cái chết của Giáo hoàng sẽ được Hồng y nhiếp chính chính thức xác nhận trong một buổi lễ mang tính biểu tượng tại nhà nguyện riêng của giáo hoàng. Hồng y đọc tên người đứng đầu Giáo hội và nếu không có câu trả lời, Hồng y sẽ thông báo cho Hồng y đoàn, sau đó Hồng y đoàn sẽ ra thông báo xác nhận cái chết của Giáo hoàng cho toàn thế giới. Dù các nghi lễ phần lớn mang tính biểu tượng, cái chết luôn được các bác sĩ theo dõi, rất cần thiết trước khi có thông báo chính thức.

Sau thông báo là giai đoạn để tang chín ngày: Novendiale. Thi thể của Giáo hoàng được làm phép, mặc trang phục giáo hoàng và được quàn tại Đền thờ Thánh Phêrô để giáo dân đến viếng. Nghi thức tang lễ đã được Đức Phanxicô quy định, thi thể sẽ quàn trong hòm đơn sơ. Quan tài của ngài làm bằng gỗ và kẽm, ngược với các Giáo hoàng tiền nhiệm được chôn trong ba quan tài lồng vào nhau: một bằng gỗ bách, một bằng kẽm và một bằng cây du (orme). Đó là giai đoạn “trống tòa”, trong thời gian này Hồng y đoàn chờ đề cử một Giáo hoàng mới.

Hồng y niên trưởng sẽ cử hành tang lễ tại Đền thờ Thánh Phêrô trong khoảng từ bốn đến sáu ngày sau ngày Giáo hoàng qua đời. Đức Phanxicô sẽ không chôn ở hầm Đền thờ Thánh Phêrô theo truyền thống. Tháng 12 năm 2023, trong một phỏng vấn ngài cho biết ngài muốn được chôn ở Đền thờ Đức Bà Cả, Rôma, một trong những đền thờ ngài yêu quý.

Vài tuần trước khi đề cử người kế nhiệm

Khi một Giáo hoàng qua đời, cần phải có vài tuần để tìm người kế nhiệm. Hai đến ba tuần sau tang lễ, Hồng y đoàn họp tại Nhà nguyện Sixtine để triệu tập mật nghị bầu Tân Giáo hoàng. Chỉ các Hồng y dưới 80 tuổi mới được bầu, khoảng 120 Hồng y sẽ bầu người có hai phần ba số phiếu. Mật nghị cần thời gian cần thiết để bầu và có thể bầu bốn lần mỗi ngày. Sau mỗi lần kiểm phiếu, các phiếu sẽ được đốt, khói sẽ bốc lên ở ống khói Nhà nguyện Sixtine: nếu khói đen là mật nghị chưa bầu được Giáo hoàng, nếu khói trắng là mật nghị đã bầu được Tân Giáo hoàng.

Khi khói trắng bốc lên, từ ban công của Đền thờ Thánh Phêrô một đại diện Hồng y đoàn sẽ tuyên bố bằng tiếng Latinh Habemus papam (Chúng ta có Giáo hoàng). Tân Giáo hoàng sẽ chọn tên và mặc áo chùng trắng, ngài sẽ có bài phát biểu đầu tiên trước giáo dân.

Ai có thể kế nhiệm Đức Phanxicô?

Trên lý thuyết, tất cả các ông đã rửa tội đều có thể là ứng viên Giáo hoàng, nhưng theo truyền thống từ hàng trăm năm, Giáo hoàng được chọn giữa các Hồng y và chỉ có một số Hồng y có khả năng làm Giáo hoàng. Trong những tháng gần đây, Đức Phanxicô mong người kế vị ngài có đường lối mục vụ giống ngài. Dù có một số chỉ trích, ngài được cho là người tiến bộ với những cải cách để phụ nữ có các địa vị có trách nhiệm trong Giáo hội, củng cố tính minh bạch tài chính, chống lạm dụng tình dục… Những cải cách ngài hy vọng không bị phá bỏ sau khi ngài ra đi.

Theo tờ báo Bỉ La Libre, ngài đã đưa ra một số điều khoản. Ngài gia hạn nhiệm kỳ của Hồng y niên trưởng Hồng y đoàn Giovanni Battista, người có vị trí trọng tâm trong mật nghị bầu Giáo hoàng tiếp theo, vị trí này giúp Hồng y có ảnh hưởng lớn hơn trong việc bầu Giáo hoàng.

Về các ứng viên, có ba nhân vật đặc biệt trên bàn thảo luận: Pietro Parolin, Matteo Maria Zuppi và Pierbattista Pizzaballa. Hồng y Pietro Parolin người Ý, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và là nhân vật thứ 2 của Vatican, nhưng ngài bị cho là quá “nhẹ” để có thể nắm bắt được diễn biến của Tòa Thánh. Người thứ hai là Tổng giám mục Bologna, người gần gũi Cộng đồng Sant’Egidio, một Hiệp hội Từ thiện công giáo. Người thứ ba là Thượng phụ La-tinh của Giêrusalem, 58 tuổi, người trẻ nhất ở địa vị này.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Lạy Chúa, nguồn tình yêu!

Đức Thánh Cha đang lâm trọng bệnh

Chúng con cầu xin Chúa, Chúa ơi!

Xin Ngài thương phận tôi tớ

Suốt đời trung tín, dấn thân miệt mài.

Là tu sĩ, tận tâm linh mục

Là giám mục, ngời sáng Hồng y

Giáo hoàng xuyên suốt cuộc đời

Chia sẻ lòng mến, tình trời từ bi.

Trong sứ vụ, vẫn khắc ghi

Gương Con Chúa – Đấng từ bi nhân lành,

Yêu thương, cứu giúp chân thành

Những ai nghèo khổ, mong manh muôn phần .

Suốt triều đại, chẳng ngại ngần

Tìm người cô quạnh, ân cần hỏi han

Chữa lành bệnh tật, đỡ nâng

Suốt đời ôm lấy yếu nhân trọn lành

Giờ đây, bệnh tật hoành hành

Xin Chúa thương xót, ủi an, cứu Ngài

Thêm nhiều sức cho y bác sĩ,

Giúp Ngài qua thập tử bình an.

Xin cầu nguyện Chúa Thánh Thần

Thổi luồng sinh khí, chữa lành thân tâm,

Ban ơn, soi sáng, sức thêm,

Cho Ngài đứng dậy, vững bền sứ tâm.

Nếu ý Chúa cao sâu dịu vợi

Gọi Ngài rời cõi tạm bình an

Xin cho giây phút cuối đàng

Diễn ra thanh thản, nhẹ nhàng, bình an.

Chúng con cầu Chúa, Chúa ơi,

Nhân danh Thiên Chúa muôn đời uy linh!

Amen

Hà Chi chuyển dịch thơ của Linh mục James Martin trên trang America

Cái chết của Giáo hoàng phải được chính thức hóa qua một nghi thức rất nghiêm ngặt

Hồng y Gianfranco Ravasi: Đức Phanxicô có thể từ nhiệm vì lý do sức khỏe

Tòa Thánh xin các Hồng y trên thế giới sẵn sàng về Rôma

Parismatch, Arthur Herlin, 2025-02-23

Các Hồng y hiện ở Rôma họp tại Quảng trường Thánh Phêrô tối nay để cầu nguyện cho Đức Phanxicô © Hình ảnh SOPA/SIPA

Vì tình trạng sức khỏe nguy kịch của Đức Phanxicô, Tòa Thánh xin các hồng y trên thế giới chuẩn bị về Rôma, thật ra các ngài đã về Rôma kể từ khi có thông báo tình trạng sức khỏe suy yếu của Đức Phanxicô và ngài có thể từ nhiệm. Các căn hộ y tế mới đã chuẩn bị cho ngài ở Bệnh viện Gemelli Isola, trên Đảo Tiberias ở trung tâm thành phố Rôma cách Vatican 800 mét.

Tụ họp ở Quảng trường Thánh Phêrô

Khi một Giáo hoàng sắp qua đời, các hồng y sẽ về Rôma khi có thông báo như trường hợp Đức Gioan-Phaolô II qua đời ngày 2 tháng 4, giáo dân đã sốt sắng cầu nguyện ba buổi tối sau đó tại Quảng trường Thánh Phêrô. Giáo dân biết ngài qua đời khi đèn trong phòng  ngài tắt lúc 9:37 tối. Vài phút sau, Đức ông Leonardo Sandri thông báo Đức Gioan-Phaolô II đã qua đời.

Một dấu hiệu khác cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình huống: kể từ tối thứ hai các Hồng y cư trú tại Rôma cùng với tất cả nhân viên của Giáo triều và Giáo phận Rôma đã đọc kinh Mân Côi cầu nguyện cho Đức Phanxicô tại Quảng trường Thánh Phêrô. Buổi cầu nguyện đầu tiên do Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin chủ trì.

Đức Phanxicô bị suy thận nhẹ

Thông báo y tế mới nhất ngày 23 tháng 2 cho biết tình trạng sức khỏe của Đức Phanxicô được ổn định nhưng vẫn còn khó khăn. Ngài bị suy thận nhẹ và tiếp tục thở oxy qua ống thông mũi, ngài tỉnh táo và nhận định tốt. Dù ổn định nhưng các bác sĩ vẫn cẩn thận vì tình trạng lâm sàng phức tạp và cần có thời gian để các phương pháp điều trị có hiệu quả.

Tình trạng sức khỏe của ngài làm Giáo hội ở trong tình huống phức tạp vì các Giám mục, nam nữ tu sĩ, các cộng đoàn đang về Rôma tham dự các sự kiện của Năm Thánh 2025.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Buổi lần hạt Mân Côi cầu nguyện cho Đức Phanxicô tại Quảng trường Thánh Phêrô

Một căn hộ y tế mới cho Đức Phanxicô

Tình trạng sức khỏe của Đức Phanxicô có phần cải thiện

Một căn hộ y tế mới cho Đức Phanxicô

Nơi ở mới của Đức Phanxicô có một lợi thế lớn: nằm ở rìa giao thông của Rôma, chỉ cách Vatican 10 phút. © Giorgio D’Avanzo / Creative commons

parismatch.com, Arthur Herlin, 2025-02-24

Sáng thứ hai Vatican cho biết Đức Phanxicô đã có một đêm ngon giấc và đang nghỉ ngơi. Ngài vẫn ở trong tình trạng nguy kịch nhưng ngài sẽ có thể được xuất viện. Theo nguồn tin nội bộ của Vatican, Đức Phanxicô sẽ rời “phòng trắng” của bệnh viện Gemelli và đến một trung tâm y tế mới gần Vatican hơn. Căn hộ này mới được sửa gần đây ở Bệnh viện Gemelli Isola trên đảo Tiber, cách Vatican chỉ 800 mét.

Một nhân viên của Nhóm y tế Gemelli 2 cho biết nơi này gồm hai phòng, một studio và một nhà nguyện. Ngoài ra còn có nơi dành cho nhân viên an ninh và nhóm y tế. Nơi này thay cho các phòng ở tầng 10 bệnh viện Gemelli được các giáo hoàng dùng từ những năm 1980, nhưng bây giờ không còn phù hợp về mặt y tế cũng như an ninh.

10 phút từ Vatican

Vị trí này có một lợi thế lớn: nằm ở rìa giao thông của Rôma, chỉ cách Vatican 10 phút. Tiết kiệm được nhiều thời gian, phải cần 30 phút mới đến được bệnh viện Gemelli. Sự gần gũi này đặc biệt khi Đức Gioan-Phaolô II bị ám sát hụt năm 1981, khi lưu thông cản trở đã làm khó khăn việc ngài nhập viện.

Gemelli Isola trước đây là bệnh viện San Giovanni Calibita Fatebenefratelli được bệnh viện Gemelli khai trương tháng 9 năm 2022. Cơ sở này có các trung tâm chuyên khoa như bệnh đường tiêu hóa, bệnh tim mạch. Một lựa chọn phù hợp cho bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và đau dạ dày của Đức Phanxicô. Đức Phanxicô có các dấu hiệu đầu tiên của bệnh suy thận. Dù ngài tỉnh và đủ sức khỏe để theo liệu pháp oxy nhưng tình trạng sức khỏe của ngài vẫn còn đáng lo. Các bác sĩ đặc biệt lo ngài bị nguy cơ nhiễm trùng máu nghiêm trọng dẫn đến viêm phổi, điều đáng lo ngại vì ngài lớn tuổi và có tiền sử bệnh phổi.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Tòa Thánh xin các Hồng y trên thế giới sẵn sàng về Rôma

Buổi lần hạt Mân Côi cầu nguyện cho Đức Phanxicô tại Quảng trường Thánh Phêrô

Tình trạng sức khỏe của Đức Phanxicô có phần cải thiện

Hình ảnh: Giáo dân khắp nơi trên thế giới cầu nguyện cho ngài.

Tình trạng sức khỏe của Đức Phanxicô có phần cải thiện

cath.ch, I.Media, 2025-02-24

Tối thứ hai 24 tháng 2, Vatican đưa tin về sức khỏe của Đức Phanxicô: ngài không bị suy yếu hô hấp mới nào, lưu lượng thở oxy giảm, kết quả xét nghiệm được cải thiện, tình trạng suy thận nhẹ không đáng lo ngại. Các bác sĩ cho biết bệnh lý lâm sàng của ngài phức tạp.

Sáng thứ hai 24 tháng 2, Đức Phanxicô dự thánh lễ tại Nhà nguyện của bệnh viện Gemelli, buổi chiều ngài làm các việc thường lệ của ngài. Buổi tối ngài gọi điện thoại cho Linh mục ở Dải Gaza để thể hiện tình cảm gần gũi của người cha.

Ngài cám ơn mọi người đã quan tâm lo cho sức khỏe của ngài khi vào bệnh viện Gemelli ngày thứ sáu 14 tháng 2-2025.

Marta An Nguyễn dịch

Tòa Thánh xin các Hồng y trên thế giới sẵn sàng về Rôma

Buổi lần hạt Mân Côi cầu nguyện cho Đức Phanxicô tại Quảng trường Thánh Phêrô

Một căn hộ y tế mới cho Đức Phanxicô

Đức Phanxicô nhập viện: tóm tắt ngắn gọn về hoạt động của Vatican

Ngay cả khi Đức Phanxicô ở bệnh viện trong tình trạng nguy kịch do nhiễm trùng phổi phức tạp, ngài vẫn là Giáo hoàng và vẫn là người nắm quyền lực.

noovo.info, 2025-02-23

Giáo dân về Rôma dự Năm Thánh ở Quảng trường Thánh Phêrô ngày chúa nhật 23 tháng 2 năm 2025. Ảnh AP/Alessandra Tarantino

Dù Vatican có luật lệ và nghi thức chi tiết để đảm bảo việc chuyển giao quyền lực khi một giáo hoàng từ nhiệm hoặc qua đời nhưng các nghi thức này không áp dụng khi Giáo hoàng bị bệnh hay không còn ý thức. Không có chỉ thị cụ thể nào trong giáo luật ghi rõ những gì sẽ xảy ra với Ban Điều hành Giáo hội công giáo khi một giáo hoàng không còn khả năng thích ứng với chức vụ của ngài.

Vì thế dù Đức Phanxicô ở bệnh viện trong tình trạng nguy kịch do nhiễm trùng phổi, ngài vẫn là Giáo hoàng, vẫn là người nắm quyền lực. Ngày chúa nhật 23 tháng 2, Vatican cho biết ngài tỉnh táo, nhưng ngài phải thở oxy.

Việc Đức Phanxicô vào bệnh viện và tình trạng sức khỏe của ngài càng lúc càng xấu đặt ra các câu hỏi về nhiều vấn đề đang diễn ra ở Vatican mà ngài không thể quản lý được.

Ngài đã 88 tuổi và căn bệnh đặt vấn đề về quyền lực của ngài sẽ được chuyển giao như thế nào và trong hoàn cảnh nào? Đây là cách thức hoạt động:

Vai trò của giáo hoàng

Giáo hoàng là người kế nhiệm Thánh Phêrô, điều khiển Hội đồng các Giám mục, ngài là đại diện của Chúa Kitô và là người đứng đầu Giáo hội công giáo theo giáo luật.

Không có gì thay đổi về cương vị, vai trò hoặc quyền lực của ngài khi ngài đảm nhận chức vụ Giáo hoàng thứ 266 ngày 13 tháng 3 năm 2013 với tên hiệu Phanxicô. Đây là khái niệm thần học.

Giáo triều

Đức Phanxicô chịu trách nhiệm, nhưng ngài có thể giao việc điều hành Vatican và Giáo hội cho một nhóm làm việc dù ngài có ở Dinh Tông tòa hay không, dù ngài còn ý thức hay không.

Người quan trọng nhất là Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin. Hồng y đang ở Burkina Faso khi Đức Phanxicô vào bệnh viện ngày 14 tháng 2, Hồng y đang trở về Vatican.

Các hoạt động khác của Vatican vẫn được tiến hành bình thường ở Vatican như các lễ của Năm Thánh 2025. Ngày chúa nhật 23 tháng 2, Tổng giám mục Rino Fisichella đã thay Đức Phanxicô cử hành thánh lễ Năm Thánh ở Đền thờ Thánh Phêrô. Ngài dâng lời cầu nguyện đặc biệt cho Đức Phanxicô và đọc bài giảng Đức Phanxicô đã chuẩn bị cho dịp này. 

Điều gì sẽ xảy ra khi một giáo hoàng bị bệnh?

Giáo luật được điều chỉnh khi một giám mục bị bệnh và không thể lãnh đạo giáo phận của mình, nhưng không nói điều gì liên quan đến chức vụ của Giáo hoàng trong trường hợp này.

Dù Giáo hoàng Phanxicô là Giám mục của Rôma nhưng không có quy định rõ ràng nào khi Giáo hoàng “không còn khả năng” để thi hành chức vụ. Điều 335 của Giáo luật chỉ nêu đơn giản khi Tòa thánh “bị bỏ trống hoặc hoàn toàn mất khả năng”, thì không có gì có thể thay đổi trong việc quản lý Giáo hội. Điều này không có nghĩa là Tòa Thánh “hoàn toàn bất lực” hoặc những thể thức nào có thể áp dụng nếu điều này xảy ra.

Năm 2021, một nhóm luật sư giáo luật đề xuất các quy tắc để giải quyết thiếu sót này. Nhóm đã đưa ra sáng kiến làm luật mới cho Giáo hội nhằm điều chỉnh khi Giáo hoàng không đủ khả năng cai trị tạm thời hay vĩnh viễn.

Các quy tắc được đề xuất giải thích: “Với các tiến bộ y khoa, rất có thể ở một thời điểm nào đó, một Giáo hoàng còn sống nhưng không còn khả năng quản lý. Giáo hội phải dự trù có một tuyên bố khi sức khỏe của Giáo hoàng bị cản trở và việc  chuyển giao quyền lực là cần thiết cho lợi ích của chính ngài.”

Theo các quy tắc được đề xuất, quyền quản lý Giáo hội sẽ được giao cho Hồng y đoàn. Trong trường hợp cản trở là tạm thời, các Hồng y sẽ cử một hội đồng quản trị với các cuộc kiểm tra y tế định kỳ sáu tháng một lần để xác định tình trạng của Giáo hoàng.

Các mong muốn của Đức Phanxicô

Năm 2022, Đức Phanxicô cho biết, sau khi được bầu chọn, ngài đã viết một đơn từ chức để khi ngài không còn sức khỏe, ngài có thể từ nhiệm. Ngài đã giao cho Hồng y Quốc vụ khanh lúc đó là Hồng y Tarcisio Bertone, khi về hưu, Hồng y Bertone đã chuyển thư này cho Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin.

Văn bản này không được công khai và các điều kiện Đức Phanxicô đưa ra vẫn chưa được biết rõ. Chúng ta không thể biết liệu một thư như vậy có giá trị về mặt giáo luật hay không. Luật Giáo hội yêu cầu việc từ nhiệm của Giáo hoàng phải được “bày tỏ một cách tự do và đúng đắn” như trường hợp của Đức Bênêđíctô XVI năm 2013.

Năm 1965, Đức Phaolô VI viết cho niên trưởng Hồng y đoàn, ngài cho biết nếu ngài lâm bệnh nặng, Hồng y niên trưởng và các hồng y khác sẽ chấp nhận đơn từ chức của ngài. Bức thư này không bao giờ được nhắc đến vì ngài sống thêm 13 năm nữa và qua đời khi tại chức.

Chuyện gì xảy ra khi một Giáo hoàng qua đời hoặc từ nhiệm?

Điều duy nhất có thể thay đổi quyền lực của Giáo hoàng là khi một giáo hoàng qua đời hoặc từ nhiệm, lúc đó sẽ có một loạt các nghi lễ và nghi thức được thực hiện để điều hành giai đoạn giữa khi kết thúc nhiệm kỳ của một giáo hoàng và khi bầu một giáo hoàng mới.

Thời kỳ này gọi là thời kỳ “trống tòa”, Hồng y nhiếp chính sẽ  chỉ đạo việc quản trị và tài chính của Tòa Thánh. Ngài sẽ thị thực cái chết của Giáo hoàng, đóng cửa phòng của Giáo hoàng và chuẩn bị việc chôn cất trước khi tổ chức mật nghị để bầu Tân Giáo hoàng. Chức vụ này hiện do Hồng y Kevin Farrell, người đứng đầu Bộ Giáo dân của Vatican đảm trách. Hồng y nhiếp chính không có vai trò hoặc bổn phận nào nếu giáo hoàng chỉ bị bệnh.

Niên trưởng Hồng y đoàn sẽ chủ trì tang lễ và tổ chức mật nghị, nhưng ngài không có vai trò bổ sung khi Giáo hoàng bị bệnh. Chức vụ này hiện do Hồng y người Ý Giovanni Battista Re 91 tuổi đảm nhiệm.

Trong tháng này, Đức Phanxicô đã tái gia hạn Hồng y Re ở chức vụ này dù nhiệm kỳ năm năm của ngài kết thúc. Ngài cũng gia hạn nhiệm kỳ cho Hồng y phó niên trưởng Cardi.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Lời cầu nguyện cho Đức Thánh Cha

Sức khỏe của Giáo hoàng: Vatican nhấn mạnh đến sự minh bạch

Những âm mưu bí mật, áp lực và rủi ro đằng sau làn sóng tin tức giả về sức khỏe của Đức Phanxicô  

Những âm mưu bí mật, áp lực và rủi ro đằng sau làn sóng tin tức giả về sức khỏe của Đức Phanxicô  

Mục đích của việc đưa tin sai lệch thường là tạo ra bầu không khí hoang mang và lo lắng trong dư luận nhằm phục vụ cho việc “chống Bergoglio”.

lanacion.com.ar, Elisabetta Piqué, 2025-02-21

Ngày thứ hai 17 tháng 2: Một bản tin của một người bạn của Đức Phanxicô ở Argentina loan truyền rộng rãi ngài đã chết. Ngày thứ ba 18 tháng 2, một thiếu niên đi học về hỏi: “Giáo hoàng đã chết chưa? Con thấy tin này loan trên TikTok.” Ngày thứ tư 19 tháng 2: Một nguồn tin nói rằng Tổng giám mục Buenos Aires, Jorge Ignacio García Cuerva cho biết ngài nhận điện thoại từ bệnh viện Gemelli cho biết Đức Phanxicô đã qua đời.

Đây chỉ là một vài tin nhỏ về những gì đã xảy ra trong những ngày gần đây khi Đức Phanxicô vào bệnh viện lần thứ tư, cho thấy sự khó khăn không kiểm soát của các tin tức giả mạo. Trên thực tế, tin giả luôn tồn tại trong suốt chiều dài lịch sử. Trước đây không có các mạng xã hội – Twitter, TikTok, Instagram và nhiều trang mạng khác – những công cụ để bất cứ ai, ở bất cứ đâu trên hành tinh đều có thể đưa tin sai lệch và chỉ trong vài giây được nhiều người sao chép và phát tán rộng rãi. Họ tìm gì với loại tin tức giả mạo này? Chung chung họ muốn tạo bầu không khí hoang mang, lo lắng trong dư luận để gây sức ép với một lợi ích nào đó.

Thứ tư tuần trước, chính Đức Phanxicô cũng đã nói đùa khi ngài tiếp Bà Giorgia Meloni, Thủ tướng Ý đến thăm ngài: “Có một số người không còn chịu đựng được tôi, họ muốn tôi lên Thiên đàng sớm.” Qua các blog và các trang web, đặc biệt ở Hoa Kỳ, nhưng cũng ở một số quốc gia khác, có một làn sóng mạnh mẽ chống ngài, họ muốn ngài từ chức hoặc chết.

Nến và ảnh cầu nguyện cho Đức Phanxicô trước bệnh viện Gemelli ngày 22 tháng 2 năm 2025. Ngài vào bệnh viện ngày thứ sáu 14 tháng 2. Ảnh Alessandra Tarantino

Trên trang nhất nhật báo Libero cánh hữu của Ý chạy tít: “Giáo hoàng đang nghĩ đến việc từ chức”. Rõ ràng là tin giả vì điều này không có trong tâm trí Jorge Bergoglio. Cũng không có sự thật nào trong thông tin của Hãng tin RAI loan ngày thứ sáu tuần trước, rằng Hồng y Pietro Parolin, Bộ trưởng Ngoại giao, nhân vật thứ hai sau Đức Phanxicô, và Hồng y Gianfranco Ghirlanda đến bệnh viện Gemelli thăm ngài để thảo luận về việc từ chức của ngài. Văn phòng Báo chí Vatican đã phủ nhận thông tin này.

Giáo sư sử học Giáo hội Roberto Regoli tại Giáo hoàng Học viện Gregorian giải thích: “Sự khác biệt giữa các thế kỷ trước và ngày nay là tin giả ngày trước chỉ tác động đến các nhân vật cấp cao như đại sứ và hồng y, trong khi hiện nay tin giả loan truyền rộng rãi và được nhiều người biết đến. Rủi ro lớn trong thời buổi này là tin giả ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định. Chúng ta cần hiểu rõ hơn về nguồn gốc của những tin giả này.”

Trên thực tế, nỗi lo sợ lớn nhất trong lúc này là tin giả có thể ảnh hưởng đến công việc của các hồng y, họ phải cô lập để bầu người kế nhiệm Đức Phanxicô. Một chuyên gia kỳ cựu về Vatican bình luận: “Khi đó, chúng ta sẽ thấy có rất nhiều tin giả, đã có những trang web và blog hoạt động nhằm làm mất uy tín hoặc cố gắng tìm ra sự thật – dù thật hay không – về các  ứng viên có thể kế vị Ngai Thánh Phêrô. Hồng y Juan José Omella, Tổng giám mục Barcelona trả lời trên trang La Nación: “Chúng ta đang sống trong một xã hội rất hời hợt, không quan tâm đến sự thật, chỉ quan tâm đến tin đồn và đó là điều không tốt. Trong các bài phát biểu trước Giáo triều, Đức Phanxicô thường nói đến chuyện ngồi lê đôi mách, đó là điều không tốt.”

Hồng y Jean-Marc Aveline, Tổng giám mục giáo phận Marseille cho biết: “Thật không may cho thời buổi này với các trang Twitter, các tin nhắn trên Internet, một bình luận ở đây, một bình luận ở kia, những rác rưởi, những chỉ trích chỉ gây thiệt hại. Với tôi, điều quan trọng là gần gũi với ngài bằng lời cầu nguyện. Tôi không thích nói về sức khỏe của ngài, chúng ta cần kín đáo, tôi không chạy theo tin tức, dù thật hay giả.”

Giáo sư Sergio Alfieri (phải) và bác sĩ riêng của Giáo hoàng, Luigi Carbone trong cuộc phỏng vấn với báo chí. (Ảnh của Alberto Pizzoli/AFP)

Hồng y Gianfranco Ravasi có kinh nghiệm về tin giả, ngài nói trong cuộc phỏng vấn với trang Corriere della Sera: “Chiều thứ ba, tôi rời Cổng Thánh Anna sau khi đọc Thư gởi tín hữu Rôma tại Đền thờ Thánh Phêrô. Cũng đã rất muộn, có một nhà báo hỏi tôi: ‘Ngài đến để gặp Đức Phanxicô ở Nhà Thánh Marta phải không? Có tin đồn tình trạng của Giáo hoàng rất tuyệt vọng, ngài được đưa về đây để chết phải không?”

Hồng y Ravasi phân tích: “Tại sao lại thế này? Đặc biệt trên Internet và các trang web của Mỹ, có một làn sóng chống Đức Bergoglio rất mạnh: dù không bao giờ thể hiện rõ ràng, nhưng vẫn có một kỳ vọng về sự thay đổi qua các tin tức giả mạo. Có một phân cực rất mạnh. Nhưng sự căng thẳng giữa các quan điểm đối lập về Giáo hội không phải là hiện tượng hiện đại. Kể từ nguồn gốc kitô giáo, nó đã là một yếu tố khá có cấu trúc và ổn định.”

Vì thế việc việc xác minh tin tức – nguồn gốc, độ tin cậy – trở nên cần thiết hơn bao giờ hết, vũ khí tốt nhất để tránh lan truyền tin giả mạo là tính minh bạch. Đức Phanxicô hiểu điều này, trên giường bệnh, ngài đã xin các bác sĩ nói sự thật và chỉ nói về tình trạng bệnh lý của ngài. Đó là lý do các bác sĩ đã tổ chức họp báo chiều thứ sáu để cho biết ngài không gặp nguy hiểm đến tính mạng, nhưng cũng chưa thoát khỏi tình trạng nguy kịch. Các bác sĩ đã giải thích rất chi tiết về bệnh nhiễm trùng đa vi khuẩn, bệnh viêm phổi, bệnh lý mãn tính, sức khỏe yếu và sức mạnh tinh thần của ngài.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Đức Phanxicô nhập viện: tóm tắt ngắn gọn về hoạt động của Vatican

Lời cầu nguyện cho Đức Thánh Cha

Sức khỏe của Giáo hoàng: Vatican nhấn mạnh đến sự minh bạch