Từ Đức Gioan-Phaolô II đến Đức Lêô XIV, họ đã thấy các ngài và kể lại cuộc đời họ đã thay đổi như thế nào
la-croix.com, Marguerite de Lasa, 2026-09-24
Đức Lêô chào giáo dân sau giờ Kinh Truyền Tin tại Piazza della Libertà, Castel Gondolfo tháng 7 năm 2026. Tiziana Fabi / AFP
Từ các Giáo hoàng Gioan-Phaolô II, Bênêđíctô XVI, Đức Phanxicô đến Đức Lêô XIV họ đã thấy các ngài từ xa hoặc gần, họ kể lại cuộc gặp đã đánh dấu đức tin của họ. Điều gì đã xảy ra với họ? Điều gì ở người mặc áo trắng này lại làm biến đổi nội tâm họ như vậy? Một cuộc điều tra về các động lực cá nhân đằng sau những khoảnh khắc tâm linh được trải nghiệm giữa đám đông.
Bà sẽ có mặt ở đó ngày thứ bảy tại Quảng trường Concorde, 46 năm sau khi bà được gặp Đức Gioan Phaolô II tại Công viên Princes. Năm nay bà Anne Lavill 69 tuổi. Năm 1980, bà 23 tuổi. Khi đó bà là trưởng một nhóm Hướng đạo sinh, một giáo dân không quá nhiệt thành, không tham gia các hoạt động tôn giáo, nhưng bà quyết tâm gặp Giáo hoàng Ba Lan trong chuyến tông du đầu tiên của ngài đến Pháp, bà cảm thấy được thôi thúc bởi sự kiện được tổ chức đặc biệt dành cho giới trẻ: “Tôi thật khó tin khi thấy ngài nói chuyện trực tiếp với chúng tôi.” Tối hôm đó, cùng với bạn trai, bà đã trải nghiệm cảm giác nghịch lý nhưng rất đặc trưng của những khoảnh khắc sâu sắc này. Vô danh giữa đám đông 50.000 người, bà đón nhận lời của ngài như lời nhắn riêng tư cho bà.
Trước hết là bài hát Ave Maria, được hàng ngàn người cùng nhau hát vang, đã làm bà xúc động đến tận tâm can. Và bài phát biểu, được cất lên bằng giọng nói khàn đặc trưng của người Ba Lan mà bà vẫn còn nhớ mãi: “Ngài nói chúng ta là tương lai. Chúng ta, thế hệ trẻ của đất nước này, phải truyền lại tương lai này.” Giữa đám đông, bà nghe thấy như lời kêu gọi cá nhân: “Tôi cảm thấy như ngài đang nói với tôi: ‘Con là người quan trọng và con có bổn phận đảm nhiệm.” Từ đó, bà luôn cảm thấy bà có mối liên kết đặc biệt với Giáo hoàng Gioan Phaolô II: “Ngài là một phần trong cuộc đời tôi. Tôi biết ngài, như thể chúng tôi đã từng gặp nhau.” Bà đi Rôma dự lễ phong chân phước cho ngài năm 2011 và viếng mộ ngài mỗi khi trở lại Rôma. Trong đời sống đức tin “bình thường”, khoảnh khắc tại Công viên Hoàng gia là giây phút quý giá khi chúng ta cảm nhận như thể mình đã nhận được ơn.
“Tôi cảm thấy tôi là một phần của thân thể Chúa Kitô.”
Vậy điều gì xảy ra với một số người khi họ nhìn thấy Giáo hoàng? Vì sao rất nhiều người có cảm xúc tâm linh sâu sắc khi họ thấy người mặc áo trắng? Một người lớn tuổi, không hẳn là người nổi tiếng cũng không hẳn là nguyên thủ quốc gia, nhưng lại có cả hai điều này. Một người thường được nhìn thấy từ xa và mong manh giữa đám đông, người mà chúng ta không phải lúc nào cũng hiểu được. Nhưng vì ngài là “người đứng đầu Giáo hội Công giáo, người kế vị Thánh Phêrô, người đại diện Chúa Kitô”, chắc chắn qua các danh hiệu cao quý này, ngài đã lay động đám đông trên khắp thế giới.
Romain Lavault, người đứng đầu một quỹ đầu tư, tác giả quyển sách “Nhà lãnh đạo doanh nghiệp trong thời bất ổn” (Nhà xuất bản Salvator, 2021), cho biết ông đã trở lại đạo công giáo sau chuyến đi Paris của Giáo hoàng Gioan Phaolô II năm 1997. Vào thời điểm đó, ông không xem mình là tín hữu kitô. Ông thường lui tới các nhóm Công giáo và thỉnh thoảng tham dự thánh lễ, nhưng không thực sự cảm thấy mình thuộc về nơi này. Tuy nhiên, mùa hè năm đó, bạn gái của ông người công giáo mộ đạo, nhất quyết muốn ông đi cùng cô đến gặp Giáo hoàng tại trường đua ngựa Longchamp, nơi hàng ngàn người trẻ đã tập trung cho Ngày Thế Giới Trẻ. Vì tò mò, ông đi.
Lý do chúng tôi làm điều đó: Đó là dưới vòm chuông tại Vatican, Đức Gioan-Phaolô II đột nhiên xuất hiện trên chiếc xe mui trần, và ánh mắt chúng tôi chạm nhau, khi tôi đang một mình trên đường đi của ngài. Trong ánh nhìn sắc bén của ngài, là sự pha trộn giữa khích lệ và kỳ vọng. Một lời “cứ tiến lên” mạnh mẽ nhưng cũng đầy im lặng. Giống như một thách thức cần được đáp lại. Khoảnh khắc thoáng qua này, vẫn còn in đậm trong ký ức tôi nhiều năm, là điều mà nhiều người Công giáo làm chứng đã trải nghiệm, mỗi người theo cách riêng của mình, trong một cuộc gặp với Giáo hoàng. Dù đó là Đức Gioan-Phaolô II, Đức Bênêđíctô XVI, Đức Phanxicô hay Đức Lêô XIV. Người mặc áo trắng thường được nhìn thấy từ xa, nhưng lại gần gũi một cách kỳ lạ với rất nhiều tín hữu. Vài trăm người trong số các bạn gần đây đã chia sẻ trải nghiệm của họ trong những bức thư gởi cho ngài qua lời mời của báo La Croix, phóng viên của chúng tôi tại Rôma, Mikael Corre sẽ chuyển cho ngài trên chuyến bay của Giáo hoàng đi Pháp ngày thứ sáu 25 tháng 9.
Vậy điều gì xảy ra với một số người khi họ gặp Đức Giáo hoàng, dù chỉ là một cái nhìn thoáng qua hay một bóng hình được nhìn thấy từ xa? Điều gì làm nên sự khác biệt của trải nghiệm thân mật này? Theo lời kể của những người chúng tôi phỏng vấn, sự hiện diện của một ngôi sao nhạc rock có thể gợi lên điều gì? Đó là điều chúng tôi muốn biết trong cuộc gặp với Giáo hoàng. Những câu trả lời chúng tôi phác thảo cho thấy điều gì đó độc đáo về mối quan hệ với Giáo hoàng. Chúng nêu bật lên ý nghĩa chuyến đi, ngoài những con số, đám đông và bài phát biểu, đối với Giáo hội và với nước Pháp.
Khi Giáo hoàng vẫn còn tương đối ít được biết đến này chuẩn bị gặp người dân Pháp, từ Paris đến Metz, qua Saint-Denis và Lộ Đức, chúng ta sẽ tìm thấy tất cả chi tiết của chuyến đi: thời gian và địa điểm các cuộc gặp riêng và công khai của ngài; những người ngài sẽ chào đón và trò chuyện; thông tin thiết thực về cách đến đó khi vẫn còn khả thi, cũng như tất cả các cách để theo dõi chuyến đi từ xa. Báo La Croix sẽ có mặt trong suốt hành trình của ngài – các nhà báo chúng tôi sẽ có mặt ở hiện trường và trên các phương tiện truyền thông để đưa tin, phân tích và diễn giải chuyến đi. Nhưng cũng nhờ các bài hát khác của nhóm Bayard, cũng như các chương trình phát thanh và truyền hình.
Các chứng từ của cuộc gặp tuyệt vời!
Nhà báo Céline Hoyeau
Ngày thứ bảy 23 tháng 8 năm đó, tôi không thể tìm thấy bạn tôi, tôi để cả ngày lang thang giữa đám đông để tìm. Đã nhiều lần tôi muốn rời đi, cuối cùng tôi thấy các bạn Tây Ban Nha hô vang “Viva el Papa!”, tôi thực sự không biết ngài đang làm gì. Sáng hôm sau, sau một đêm ngủ trên mặt đất, tôi dự thánh lễ. Chính lúc đó, tôi nghe lời Đức Gioan-Phaolô II trong bài giảng: “Chúa Kitô ở trong dân Ngài, ở trong lòng mỗi các con.” Tôi đột nhiên cảm thấy tôi là một phần thân thể Chúa Kitô.” Romain Lavault bắt đầu khóc, không ai bên cạnh anh thấy, ngay cả bạn anh. Nhưng điều gì đó đang xảy ra. Khoảnh khắc đó, đám đông tụ tập dường như đột nhiên trở nên gắn kết sâu sắc với anh. Anh có cảm giác như thể xác anh thuộc về “sự hiệp thông của các thánh.” Anh tâm sự: “Tôi không có tương đồng nào trên trần gian, tôi cảm thấy mình đã nếm trải sự hiệp thông đang chờ chúng ta sau khi chết.” Tiếp theo là con đường dự tòng, rồi rửa tội, và hàng chục năm tận hiến cho Giáo hội. Cảm giác anh Romain Lavault trải nghiệm phù hợp với biểu tượng của Giáo hoàng: thông qua những gì ngài đại diện, Giáo hoàng đích thân thể hiện sự thống nhất của Giáo hội, điều phân biệt Công giáo với các giáo phái Kitô giáo khác. Thần học gia và chuyên gia về Vatican Hendro Munsterman giải thích: “Giáo hoàng làm chúng ta trở thành thành viên của Giáo hội hoàn vũ. Ngài biểu thị chúng ta là Giáo hội của Chúa Kitô, một Giáo hội đa dạng và hiện diện khắp thế giới.” Hình ảnh của Giáo hoàng truyền cảm hứng cho sự năng động. Hình ảnh của ngài không gợi lên cảm giác giống như khi chúng ta nhìn thần tượng. Nhìn thấy đám đông chạy và chen lấn qua hàng rào để được nhìn thoáng qua chiếc xe của Giáo hoàng có thể đặt ra câu hỏi: Điều này khác gì so với Beyoncé hay Céline Dion? Đối với những người đã nhìn thấy Giáo hoàng, một điều hoàn toàn khác đang diễn ra, như nhà sử học Charles Mercier đã lưu ý khi nghiên cứu về Ngày Giới trẻ Thế giới: “Thay vì ngưỡng mộ, những người chứng kiến mô tả trải nghiệm của một loại tự mặc khải. Hình ảnh của ngài đánh thức trong họ một năng động, một cam kết, một chữa lành.”
Đúng vậy, thay vì tạo ấn tượng mạnh mẽ, cuộc gặp với Giáo hoàng tiếp thêm sức mạnh và năng lượng cho những người gặp ngài. Ca sĩ Grégory Turpin chứng thực điều này. Năm 1997, ông có mặt tại trường đua ngựa Longchamp. Khi nghe Giáo hoàng tuyên bố, “Hãy ra đi trên những con đường của thế giới, trên những con đường của nhân loại,” chàng trai 17 tuổi xem đó là lời kêu gọi cá nhân để ra đi cống hiến. Lúc đó ông đang chuẩn bị vào Dòng Carmel tu, nhưng sau đó ông đã từ bỏ: “Tôi khắc ghi những lời này vào lòng, tự nhủ ‘Lạy Chúa, con muốn dâng hiến đời con cho Ngài.’” Nhưng không phải tất cả các Giáo hoàng đều có tác động như nhau. Anh đã gặp Đức Gioan-Phaolô II, anh được Đức Phanxicô tiếp kiến, nhưng cuộc gặp không tạo ấn tượng tương tự với ông. Ngược lại, có những người đặc biệt xúc động trước Đức Phanxicô. Khi được mời đến Rôma năm 2018 để dự Hội nghị tiền Thượng Hội đồng dành cho giới trẻ của phong trào Fondacio, Chloé Bardin không hề biết mình sẽ được gặp Giáo hoàng. Thành thật mà nói, cô cũng không quan tâm. Là người trở lại đạo năm 23 tuổi, cô xem ngài như một nguyên thủ quốc gia xa cách, có phần tách rời khỏi thực tế. Vì vậy, khi Đức Phanxicô vào căn phòng đầy ắp 300 người trẻ tham gia từ khắp nơi trên thế giới, cô thấy mọi người ùa đến ôm ngài. Cô cảm thấy hơi bối rối: “Việc tôn vinh Giáo hoàng như thế này vượt quá tầm hiểu biết của tôi. Tôi cảm thấy như tôi đang thiếu một cái gì đó.” Nhưng lời của Đức Phanxicô đã tác động mạnh đến cô: “Ngài nói với chúng tôi: ‘Hãy dám lên tiếng, dám sai lầm, dám nói ra điều sai trái.’” Lời ngài có hiệu quả ngay. “Đột nhiên, với những lời đó, tôi tìm thấy vị trí của tôi trong Giáo hội. Ngay lập tức, con người tôi, những gì tôi đang trải nghiệm và những gì tôi muốn nói đều có ý nghĩa. Giáo hội muốn lắng nghe, ngay cả những điều có thể gây đau đớn.”
Thông điệp và phong cách của một Giáo hoàng
Sự chân thành trong lời nói của Giáo hoàng đã thay đổi quan điểm của cô về thể chế này. “Tôi từng có hình ảnh về một giáo xứ có phần cũ kỹ, nơi tôi không thực sự cảm thấy mình thuộc về.” Và ở đó, tôi đã khám phá một Giáo hội dễ gần, tò mò và tự giới thiệu mình như một không gian để thảo luận và trao đổi. Một nơi để đối thoại.” Sau đó, cô tham gia tích cực: “Nếu đó là Giáo hội, tôi muốn trở thành một phần của Giáo hội.” Ở nhà, Chloé Bardin cẩn thận giữ bức ảnh chụp buổi tiếp kiến Đức Phanxicô diễn ra sau đó, cô không cho ai xem. Nụ cười trên khuôn mặt cô thể hiện lòng biết ơn sâu sắc: “Tôi cảm thấy có một kết nối nào đó, tôi tự hào là tín hữu kitô nhờ Ngài.”
Vì, trên thực tế, chính thông điệp và phong cách của một con người mới để lại dấu ấn. Khi gặp Đức Phanxicô tại cùng một buổi tiền Thượng Hội đồng năm 2018, Adrien Louandre, một thành viên của Hiệp hội Đấu tranh và Chiêm nghiệm (Lutte et Contemplation), một tập thể tìm cách mang tiếng nói Kitô giáo đến các cuộc đấu tranh sinh thái và xã hội, anh cảm thấy như anh đang gặp người “đã định hình nên con người anh”, đặc biệt là qua thông điệp Laudato si’ của ngài. Như vậy, anh đã gặp người, qua các bài viết, hành động và cách thể hiện vai trò của họ, đã truyền cảm hứng cho anh và giúp anh tiến lên phía trước.
Vì thế, với một số người, mối liên hệ được hình thành trong cuộc gặp gỡ, dù ngắn ngủi, được cảm nhận như một tình bạn, hoặc một tình thân ruột thịt. Khi Đức Phanxicô qua đời, cô Chloé đã khóc nức nở, như thể cô vừa mất đi một người ông thân thiết. Bí ẩn của sự gắn bó với một giáo hoàng.
Tiếng Pháp của Giáo hoàng Lêô XIV
Giáo hoàng Lêô XIV người có gốc gác Normandy từ bà ngoại, Suzanne Fontaine, hiểu và đọc tiếng Pháp trôi chảy, nhưng nói không trôi chảy. Ngài học tiếng Pháp từ nhỏ, qua băng cassette. Theo Hồng y Jean-Marc Aveline, Tổng Giám mục Marseille và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, giáo hoàng người Mỹ thường xuyên học ngoại ngữ bằng ứng dụng Duolingo, đã học ráo riết để chuẩn bị cho chuyến đi này. Khả năng hiểu của giáo dân trong các chuyến đi của ngài vẫn là một thách thức: các chuyến đi Algeria và Cameroon, và sau đó đến Monaco, ngài đọc rất kỹ, nhưng tiếng Pháp của ngài đôi khi khó hiểu khi nói. 15 bài phát biểu trong chuyến đi này sẽ được đọc bằng tiếng Pháp, ngoại trừ bài phát biểu tại Unesco bằng tiếng Anh.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Trước chuyến đi Pháp, Đức Lêô trau dồi tiếng Pháp
Nhà báo CNews Aymeric Pourbaix sẽ gặp Đức Lêô: “Tôi muốn hỏi ngài về nguồn gốc Pháp của ngài”
