Linh mục Pierre Vignon: “Ít nhất Đức Lêô sẽ nghe được điều gì đó chân thật”
parismatch.com, Arthur Herlin, 2026-09-21
Linh mục Pierre Vignon tại Saint-Martin-en-Vercors. © JEAN-PIERRE CLATOT
Bài phỏng vấn
Bảy năm sau vụ Barbarin, Linh mục Pierre Vignon phân tích cuộc gặp chưa từng có tiền lệ giữa Đức Giáo hoàng Lêô và bảy nạn nhân ở Lộ Đức.
Là linh mục của Giáo phận Valence, linh mục Pierre Vignon là người tố cáo trong vụ Barbarin năm 2018, yêu cầu Tổng Giám mục Lyon từ chức thông qua một bản kiến nghị. Linh mục đã phải trả giá bằng vị trí thẩm phán giáo hội của ngài. Chỉ vài ngày trước khi Đức Lêô đến Lộ Đức ngày 27 tháng 9, ngài sẽ tiếp bảy nạn nhân bị lạm dụng, nhân vật thẳng thắn và nổi loạn này trong cuộc đấu tranh chống lại bạo lực tình dục trong Giáo hội thảo luận với báo Paris Match về sự kiện chưa từng có này, những điều mơ hồ và hy vọng của linh mục về Đức Lêô.
Paris Match: Linh mục phản ứng thế nào trước tuyên bố của các nạn nhân sẽ được Giáo hoàng tiếp? Linh mục hiểu lời cảnh báo của họ như thế nào: “Đối thoại không có nghĩa là dung túng, được tiếp đón không có nghĩa là từ bỏ yêu cầu của chúng tôi”.
Linh mục Pierre Vignon: Tôi thấy thật dũng cảm khi năm trong số bảy nạn nhân sẽ được Đức Lêô tiếp riêng tại Lộ Đức đã lên tiếng và làm rõ chi tiết về cuộc gặp này. Trong vài tuần qua, nhiều nhóm khác nhau đã phản ứng với lựa chọn gặp riêng này, được cho là của Giáo hoàng. Không rõ liệu lựa chọn này xuất phát từ mong muốn chân thành của ngài hay do bị ép buộc. Một tranh luận giống như việc tìm ra phương án thứ hai đã diễn ra. Phương án nào tốt hơn? Tiếp đón tất cả mọi người trong một chương trình chính thức đã kín chỗ, hay chỉ một vài cá nhân để có cuộc gặp riêng với họ? Phương án thứ hai đã được chọn. Phương án đầu tiên có lợi thế là tính đến cuộc khủng hoảng đã ảnh hưởng nặng nề đến Giáo hội ở Pháp trong 15 năm qua. Trước đây, trong giới giáo sĩ, chúng ta thường nghe cuộc khủng hoảng chỉ liên quan đến người Mỹ và người Ireland. Đó là sự mù quáng hoàn toàn! Cho đến khi vụ Preynat, vào đầu năm 2016, liên tục đăng trên các báo. Kể từ đó, rất nhiều trường hợp đã được đưa ra ánh sáng đến mức không thể tiếp tục phủ nhận.
Linh mục mô tả cuộc khủng hoảng này là mang tính hệ thống, chứ không chỉ riêng ở Pháp. Điều này làm thay đổi ý nghĩa của cuộc gặp ở Lộ Đức như thế nào?
Việc thành lập Ủy ban Độc lập về Lạm dụng Tình dục ở Hoa Kỳ (CIASE) một cách dũng cảm do Tổng Giám mục Éric de Moulins-Beaufort và Sơ Véronique Margron đã giúp chúng ta nhìn nhận các thảm kịch này một cách khách quan hơn. Chúng ta thường quên con số ước tính từ 220.000 đến 330.000 vụ lạm dụng tình dục xảy ra trong hơn 70 năm là một phần của bối cảnh rộng lớn hơn, với 5,5 triệu người Pháp hiện đang sống đã từng bị lạm dụng khi còn nhỏ. Toàn xã hội đều bị ảnh hưởng bởi bạo lực tình dục với trẻ em và những người dễ bị tổn thương. Và nếu vấn đề này nghiêm trọng ở Pháp, thì nó liên quan đến toàn thế giới; đặc biệt ở Ý sẽ không tránh khỏi ngọn lửa này. Theo tôi, điều này giải thích vì sao những người thân cận Đức Phanxicô khuyên ngài không nên gặp ông Jean-Marc Sauvé sau khi báo cáo của ông được đệ trình cách đây 5 năm vào ngày 5 tháng 10. Đây là một tính toán sai lầm nghiêm trọng. Trước khi bắt đầu bất kỳ “sứ mệnh” nào, việc lấy lại uy tín là điều thiết yếu: trước hết, cần phải dọn dẹp kỹ lưỡng trước khi cân nhắc mời người khác. Đây là điều mà các nhóm đang nhắc nhở chúng ta. Ngay cả khi không thể tiếp nhận tất cả, những gì họ nói cũng không thể bị bỏ qua. Bảy nạn nhân, hoàn toàn nhận thức được tình hình, mang trong mình điều gì đó vượt lên trên bản thân họ, và họ đúng khi làm rõ điều này. Giáo hoàng chúng ta là người chu đáo: Tôi không thể tưởng tượng nổi ngài lại không nhận thức được mức độ nghiêm trọng của tình hình, không chỉ với nước Pháp, mà thông qua đó, với toàn thể Giáo Hội.
Ai đã chọn bảy người này, và cha nghĩ gì về lựa chọn này?
Có vẻ như lựa chọn được giao cho Giám mục Gérard Le Stang, giáo phận Amiens, chủ tịch Hội đồng Giám mục về Bảo vệ Trẻ vị thành niên. Không bào chữa cho ngài về nguyên tắc, nhưng phải thừa nhận đó là nhiệm vụ bất khả thi, theo tôi, sự lựa chọn của ngài không tệ. Tôi không quen ngài, nhưng một chi tiết làm tôi chú ý. Ngày 1 tháng 9, Cơ quan Quốc gia về Công nhận và Bồi thường dự kiến sẽ được thay thế bằng một cấu trúc mới có tên Tái sinh (Renaitre). Điều này đã bị nhiều nhóm phản đối đồng ý. Tuy nhiên, Giám mục Le Stang đã xem xét các lo ngại này, cuối cùng một cấu trúc khác đã xuất hiện: Iniave. Nếu ngài có thể lắng nghe những gì đang được nói, điều không phải lúc nào cũng xảy ra với một giám mục, thì danh sách của ngài cũng không tệ lắm.
Có một cái tên đặc biệt làm cha hài lòng. Đó là trường hợp của Jean-Marie Delbos, cựu linh mục của Bétharram. Tại sao?
Tôi thực sự rất vui khi thấy tên của linh mục. Jean-Marie đã 80 tuổi. Năm năm trước, ngày 6 tháng 11 năm 2021, khi tất cả các giám mục quỳ gối trên quảng trường Vương cung thánh đường Mân Côi để xin được tha thứ, ngài ở đó với tấm biển ghi “Ăn năn là giả dối”. Chỉ có Sơ Véronique Margron đến gần ngài. Tôi nghĩ thật tuyệt vời khi Giáo hoàng tiếp một người không phù hợp với khuôn mẫu của những người mặc áo choàng lụa trong đoàn tùy tùng của ngài. Tôi xin chúc mừng Linh mục vì đã dám đứng lên, vì chúng ta chắc chắn ít nhất Đức Giáo hoàng sẽ nghe được điều gì đó chân thật. Và tôi chắc chắn ngài sẽ biết cách cư xử, vì ngài đã thể hiện phẩm giá cao cả khi đối diện với các bi kịch trong cuộc đời ngài. Ngài tuyên bố sẽ yêu cầu giải thể Dòng Cha Bétharram. Dù điều này khó có thể xảy ra, nhưng tôi tán thành vì một lý do đơn giản: nó sẽ có tác động toàn cầu và giúp thức tỉnh các nạn nhân của những trường học thuộc giáo đoàn ở các quốc gia xa xôi. Tôi không ngần ngại nói họ sẽ nhận được bài học về việc nhầm lẫn giáo dục với chăn nuôi. Một giáo dục dùng roi vọt thay vì thuyết phục thì đơn giản là không phải Kitô giáo.
Linh mục biết ông Bertrand Virieux, một trong những người đầu tiên phá vỡ sự im lặng trong vụ án Preynat. Theo linh mục, ông đại diện cho điều gì?
Ông là người tôi ngưỡng mộ. Chúng ta đừng quên các ông François Devaux, Alexandre Hézez, Bertrand Virieux và Pierre-Emmanuel Germain-Thill là những người đầu tiên ở Pháp có can đảm tiết lộ họ đã bị lạm dụng. Điều đó đã phần nào bị lãng quên, nhưng chính nhờ họ mà sự im lặng đã bị phá vỡ. Chúng ta nghe rất nhiều điều xấu về thời đại chúng ta, nhưng những điều đáng chú ý đang xảy ra: điều cấm kỵ đã tồn tại từ thuở bình minh của nhân loại, và với internet, nó đang bùng nổ. Không còn là những nạn nhân âm thầm chìm trong nỗi xấu hổ, mà chính những kẻ săn mồi mới bắt đầu run sợ. Ông Bertrand Virieux đã truyền cảm hứng cho François Ozon trong phim “Nhờ ơn Chúa”, nhân vật do Swann Arlaud đóng đã mang về cho ông giải César. Tôi nhớ khi bộ phim ra mắt: ở cuối phim, mọi người im lặng trong vài giây dài, rồi khán giả vỗ tay vang dội. Tôi không biết ông Bertrand sẽ làm gì khi gặp Đức Lêô, nhưng chúng ta có thể đề nghị ông ấy tặng một bản sao cho ngài.
Cha theo dõi hành động của Đức Lêô mỗi ngày. Điều gì trong quá khứ của ngài làm cha tự tin trong trường hợp này?
Tôi đã để ý đến ngài trước mật nghị; ngài là một trong ba ứng viên hàng đầu của tôi. Đến bây giờ, tôi khá hiểu rõ các ứng viên tiềm năng ở Vatican! Đức Lêô đã làm một điều đáng chú ý vào đầu triều của ngài. Khi còn là Giám mục Peru, ngài đã ủng hộ nhà báo xuất sắc Paola Ugaz, người dũng cảm tố cáo phong trào tham nhũng Sodalicio, sau này bị Đức Phanxicô giải tán. Tháng 6 năm 2025, một vở kịch ở Lima, Proyecto Ugaz, đã tưởng nhớ bà. Giáo hoàng mới đắc cử chỉ một tháng trước đó đã cử Đức ông Jordi Bertomeu cộng sự, đọc trên sân khấu một bức thư dài về vấn nạn lạm dụng, trong đó có câu: “Điều cấp bách là phải vun đắp trong toàn Giáo hội một văn hóa phòng ngừa không dung thứ bất kỳ hình thức lạm dụng nào, dù đó là lạm dụng quyền lực, lương tâm, tâm linh hay tình dục.” Đó là lý do vì sao tôi tin tưởng. Một người hành động và viết theo cách này hoàn toàn nhận thức được tình hình. Các nạn nhân được tiếp nhận, trong khi vẫn giữ sự tôn kính dành cho người kế vị Thánh Phêrô, không nên bị đe dọa: họ ở đó để lên tiếng, và ngài ở đó để lắng nghe. Bây giờ là lúc để nói tất cả mọi điều với giáo chủ cao nhất thế giới.
Giáo hội phải học cách tự bảo vệ khỏi những con cáo đang xâm nhập vào hàng ngũ của mình.
Đức ông Thibault Verny là người của Giáo hoàng về vấn nạn lạm dụng, cả ở Rôma và ở Pháp. Cha đánh giá tầm ảnh hưởng của ngài như thế nào?
Tùy thuộc vào sự phán xét tốt hơn (Salvo meliori iudicio): Đức Lêô trước hết là người hành động và suy xét. Ông John, anh của ngài đã nói về ngài đại ý như thế này: “Nếu tôi hỏi em tôi một câu hỏi, tôi có đủ thì giờ để đi chợ và chuẩn bị bữa tối trước khi có được câu trả lời của em tôi.” Với một người như vậy, không có tiếng la hét hay nước mắt. Ngài tử tế với mọi người, dành thì giờ suy xét, và hành động theo sau, rõ ràng và dứt khoát. Người Rôma gọi ngài là con mèo bằng đá cẩm thạch (il gatto di marmo). Với ngài, không phải lời tâng bốc, công việc mới quan trọng. Giáo hoàng của chúng ta là người Mỹ: đó là công việc cần phải làm. Tôi nói điều này vì ông Thibault Verny cũng là người không thích làm ầm ĩ, ông làm việc chăm chỉ. Đức Lêô ở Rôma để thực hiện trách nhiệm toàn cầu, gặp các hội nghị giám mục từ khắp nơi trên thế giới. Điều này đòi hỏi sức khỏe tốt và tinh thần vững vàng. Chúng ta đừng quên Robert Francis Prevost từng là “Giám đốc Nhân sự đầu tiên” của Giáo hội Công giáo trong hai năm, đứng đầu Bộ Giám mục. Vì vậy, tôi chắc chắn ngài đã chọn người phù hợp nhất ở vị trí này, sau cuộc phỏng vấn xin việc tốt. Ngài có tài năng đặc biệt trong việc hỏi khách một vài câu hỏi một cách tự nhiên.
Sau nhiều năm đấu tranh, cha có tin ngài có khả năng thực hiện bước khó khăn nhất, đó là hành động không?
Có một câu nói tuyệt vời của Thánh Antôn Pađua: “Hãy để lời nói chấm dứt và hành động lên tiếng (Cessent verba, loquantur opera). Thời của những người hành xác đã qua; bây giờ mọi người phải hành động để các kẻ săn mồi không còn đất dụng võ!”
Nếu Đức Lêô tiếp cha trong năm phút, cha sẽ nói gì với ngài mà những người tiền nhiệm của ngài đã từ chối lắng nghe?
Kính thưa Đức Thánh Cha, xin Cha cho Giáo hội sự huấn luyện và nguồn lực cần thiết để xác nhận và loại bỏ khỏi hàng ngũ của mình bất kỳ ai bị kết tội lạm dụng quyền lực, lương tâm hoặc bạo lực tình dục. Những con cáo và chồn đã xâm nhập vào chuồng gà thực sự cần phải bị đuổi ra ngoài, không cần phải biện minh. Đã đến lúc cần phải giải quyết nó.
Sau đó tôi sẽ tặng ngài bản sao của Roman de Renart, một văn bản đầu thế kỷ 13 được cho là một minh họa về lạm dụng, vì các nhà điêu khắc thời trung cổ thường xuyên tái hiện cảnh Renart cải trang thành một nhà sư để giảng tốt hơn cho những con gà. Đây là ẩn dụ của lạm dụng: Giáo hội phải học cách tự bảo vệ mình khỏi những con cáo xâm nhập vào hàng ngũ, một trong những cách tốt nhất để làm vẫn là dạy cho các con gà nhận ra chúng. Nếu Giáo hội thoát khỏi sự ngây thơ của mình, Giáo hội sẽ tốt hơn.
“Có lẽ ngài muốn mở một ngôi nhà Bakhita ở Rôma!”: Tại Paris, Đức Lêô được người di dân chờ đợi
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Các bàn tay nhỏ bé và niềm hy vọng lớn lao: các tình nguyện viên chờ đón Đức Giáo hoàng tại Pháp
“Cứ giữ im lặng”: Những điều tôi học được về Giáo hoàng Lêô ở Rôma
Linh mục Pierre Vignon: “Ít nhất Đức Lêô sẽ nghe được điều gì đó chân thật”
