“Cứ giữ im lặng”: Những điều tôi học được về Giáo hoàng Lêô ở Rôma

1

“Cứ giữ im lặng”: Những điều tôi học được về Giáo hoàng Lêô ở Rôma

Một bài xã luận của một tiểu thuyết gia người Ireland đã trở thành bài đọc quan trọng về triều giáo hoàng Lêô. Hai tuần trò chuyện ở Rôma hé lộ một giáo hoàng đã xây dựng triều của ngài trong nhiều thập kỷ- và theo dõi sát sao Giáo hội Hoa Kỳ.

thelettersfromleo.com, Christopher Hale, 2026-07-28

Bức tranh minh họa mô tả Giáo hoàng Lêô XIV với ngón tay đặt lên môi – lời khuyên “cứ im lặng” nằm ở trọng tâm các bài xã luận mà Rôma liên tục trích dẫn để giải thích về triều giáo hoàng này.

Tôi đã dành hai tuần ở Rôma và khắp nước Ý vào đầu tháng này, thời gian lưu trú dài nhất của tôi kể từ khi tôi dự tang lễ cố Giáo hoàng Phanxicô và mật nghị bầu chọn Giáo hoàng Lêô XIV.

Tôi viết bài suốt ngày trong thời tiết nóng bức mùa hè của Rôma, các cuộc trò chuyện quan trọng nhất thường bắt đầu khi trời tối, trong các văn phòng của Giáo triều, trong các thánh đường nhà thờ và tại các bàn ăn ở các quán rượu, nơi tôi uống nhiều cà phê espresso hơn bất kỳ ai nên uống.

Rôma làm bạn nghĩ mình là nhiếp ảnh gia tài ba của thế giới vì Rôma quá đẹp, nhưng sự thật bạn đang làm việc với những nhân vật đẹp nhất trái đất. -Christopher Hale

Mười bốn tháng kể từ khi Giáo hoàng Lêô XIV nhậm chức, những người thân cận nhất với ngài vẫn đang tìm hiểu xem ngài là ai và ngài đang dẫn dắt chúng ta đi về đâu. Đây là các bài học Rôma dạy tôi về Giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Hoa Kỳ – điều duy nhất thành phố Rôma xin chúng ta là giúp ngài trong sứ mệnh của ngài.

Chúng ta vẫn đang tìm hiểu về ngài

Các phóng viên chuyên đưa tin về ngài mô tả ngài như một câu hỏi còn để mở. Hồ sơ trước cuộc bầu cử ngài không giúp gì được nhiều cho họ và những người đã cố gắng hết sức để khai thác hồ sơ đó giờ đây lại nắm giữ một trong những câu chuyện đáng xấu hổ nhất ở Rôma.

Trước khi các hồng y nhóm họp vào mùa xuân năm ngoái, một tổ chức bảo thủ được tài trợ mạnh có tên Báo cáo của các Hồng y (College of Cardinals Report) đã tập hợp các hồ sơ về các ứng viên hàng đầu.

Mục tiêu rõ rệt của họ là “thấy rõ” các ứng viên tự do và đảm bảo các hồng y bầu một giáo hoàng theo hình ảnh và diện mạo của chính họ.

Các nhà nghiên cứu của họ tìm kiếm bằng chứng trên giấy tờ về Robert Prevost và gần như họ không tìm thấy gì. Không có sách. Ngài ít khi phát biểu về các vấn đề gây tranh cãi, và bài quan trọng nhất trong hồ sơ văn bản của ngài là bài luận văn về luật giáo hội từ cuối những năm 1980.

Trang web của Báo cáo của các Hồng y, nơi lập hồ sơ về các ứng viên hàng đầu cho chức giáo hoàng – “các ngài là ai, lập trường của các ngài là gì”. Các nhà nghiên cứu của họ gần như không tìm thấy gì trong hồ sơ văn bản của Robert Prevost.

Các nhà nghiên cứu này đã bỏ sót bằng chứng quan trọng nhất nằm ngay trước mắt: Prevost có tài khoản công khai trên Twitter, chứa đựng nhiều năm tuyên bố theo khuynh hướng tả khuynh về kiểm soát súng, nhập cư và sự thèm khát chiến tranh của chính quyền, với lập trường ủng hộ sự sống từ trong bụng mẹ đến khi chết được thể hiện xuyên suốt. Tất cả dữ liệu ở đó, nhưng chẳng ai đọc Twitter của ngài.

Một bài đăng từ tài khoản Twitter của Robert Prevost, ngày 3 tháng 2, chia sẻ một bài báo trên tờ National Catholic Reporter với tiêu đề “JD Vance đã sai: Chúa Giêsu không yêu cầu chúng ta xếp hạng tình yêu thương dành cho người khác”. Tài khoản này được công khai trong suốt thời gian các nhà nghiên cứu tìm kiếm hồ sơ của ngài.

Hồ sơ mỏng manh đó chứa đựng một tiểu sử. Chịu chức linh mục năm 1982, ngài đã trải qua hàng chục năm để hình thành nhân cách với tư cách là nhà truyền giáo ở Peru, lãnh đạo dòng Augustinô trên toàn thế giới từ Rôma, trở lại Peru với tư cách là giám mục; Vatican chỉ chính thức phong ngài làm giám mục năm 2023, hai năm trước cuộc bầu cử Giáo hoàng.

Ngài đã học được ý nghĩa của việc trở thành một linh mục – mục tử, nhà truyền giáo, người anh em – trong hơn ba thập kỷ trước khi Giáo hội phong ngài làm giám mục giáo phận khi ngài 59 tuổi. Điều đó thể hiện qua việc ngài không cần phải lên tiếng nhiều.

Về những tranh chấp nội bộ của Giáo hội, chủ yếu ngài giữ im lặng. Hầu hết những người tôi nói chuyện ở Rôma đều cho rằng đó là chiến lược có chủ đích.

Sổ tay hướng dẫn của một tiểu thuyết gia người Ireland

Một tài liệu xuất hiện trong các cuộc trò chuyện của tôi nhiều hơn bất cứ điều gì ngài tự viết, một tiểu thuyết gia đã viết như một yếu tố làm độc giả cười.

Hai tuần sau cuộc họp kín, tác giả Colm Tóibín xuất bản một bài xã  luận đáng chú ý trên tạp chí London Review of Books.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Các bàn tay nhỏ bé và niềm hy vọng lớn lao: các tình nguyện viên chờ đón Đức Giáo hoàng tại Pháp

“Cứ giữ im lặng”: Những điều tôi học được về Giáo hoàng Lêô ở Rôma

Linh mục Pierre Vignon: “Ít nhất Đức Lêô sẽ nghe được điều gì đó chân thật”