cath.ch, Vatican Media, 2026-08-03?
Huyền thoại nhạc rock Patti Smith gặp Đức Lêô ngày 31 tháng 7 năm 2026 © Vatican Media
Đức Lêô đã có cuộc gặp dài 40 phút với huyền thoại nhạc rock Patti Smith tại Vatican ngày 31 tháng 7 năm 2026. Ngài nối tiếp các giáo hoàng gần đây, các ngài đã gặp các ngôi sao nhạc rock, trong một lịch sử được đánh dấu vừa hòa hợp vừa bất hòa.
“Kính chào Đức Thánh Cha”, bà Patti Smith rụt rè nói khi ngồi xuống đối diện với Đức Lêô tại bàn làm việc của ngài trong Dinh Tông tòa. Mặc bộ vest màu tối, tóc bím và cầm thánh giá, bà dường như khá khác biệt so với danh tiếng “mẹ đỡ đầu nhạc punk.” Nữ ca sĩ người Mỹ ngày càng nổi bật ở Vatican, đặc biệt khi bà có tình bạn với linh mục Dòng Tên Antonio Spadaro, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Vatican. Đầu năm 2026, bà đã biểu diễn tại buổi Khánh thành Gian hàng Tòa Thánh tại Biennale Venice, một hội chợ nghệ thuật đương đại.
Bà cũng đã có mối quan hệ thân thiết với Giáo hoàng Phanxicô. Bà đã gặp ngài năm 2013, hát cho ngài nghe năm 2014. Sau khi ngài qua đời ngày 21 tháng 4 năm 2025, bà đã đăng bài thơ trên mạng xã hội, so sánh ngài với hoa bồ công anh, “khiêm tốn nhưng mạnh mẽ”. Trước đó, bà đã bày tỏ sự trân trọng với “lòng nhân ái dịu dàng, cởi mở và kiên định” của ngài.
Một cuộc trò chuyện giữa hai người bạn cũ
Bà cũng dành tình cảm đặc biệt cho Giáo hoàng Gioan Phaolô I: bài hát “Wave” năm 1979 của bà gợi lên cuộc trò chuyện tưởng tượng với Giáo hoàng này, ngài chỉ tại vị trong 33 ngày. Linh mục Antonio Spadaro, người đã cùng danh ca Bocelli giao lưu với khán giả ngày 31 tháng 7, cho biết cuộc gặp gỡ giữa hai người con quê hương Chicago này kéo dài khoảng 40 phút. Linh mục khẳng định cuộc gặp “giống như cuộc trò chuyện giữa hai người tình cờ nhận ra mình là bạn cũ, cùng chia sẻ kỷ niệm đan xen giữa lời ca và âm nhạc, các giấc mơ, tầm nhìn và hy vọng – cả của ngày hôm qua và hôm nay”. Robert Francis Prevost lớn lên ở Chicago trong những năm 1960 và 1970, thời hoàng kim của nhạc rock.
“Năm 1997, Đức Gioan-Phaolô II đã dự một buổi hòa nhạc của Bob Dylan”.
Nhưng thực tế chúng ta biết rất ít về khiếu âm nhạc của ngài, ngoại trừ việc ngài đánh giá cao thánh ca phụng vụ. Ngài thường hát trong các thánh lễ.
Nhạc Rock đối lập với Mùa Chay
Mối quan hệ của các Giáo hoàng trước đây với âm nhạc và nhạc rock được ghi chép đầy đủ hơn. Đặc biệt, Đức Phanxicô đã chọn minh họa thông điệp Mùa Chay năm 2019 bằng lời từ các ca khúc đương đại nổi tiếng. Điều này chủ yếu là để lên án ‘tinh thần thời đại’. Ngài nghĩ rằng các nhóm nhạc Queen và Florence + The Machine đã phần nào đi chệch hướng khi hát “Tôi muốn tất cả, và muốn ngay bây giờ!” và “Quá nhiều cũng không bao giờ là đủ”. Ngài giải thích kiểu tư duy này đi ngược với tinh thần Mùa Chay và dẫn đến “một lối sống vi phạm những giới hạn mà điều kiện và bản chất con người đòi hỏi chúng ta phải tôn trọng”.
Thần Khí thổi trong gió
Các tham chiếu “rock” này không phải là điều bất thường với người kế vị Thánh Phêrô. Đức Gioan-Phaolô II tại Đại hội Thánh Thể ở Bologna năm 1997, đã dự một buổi hòa nhạc của Bob Dylan. Sau đó, ngài trích dẫn lời bài hát của Dylan để trả lời một thanh niên hỏi ngài: “Một người đàn ông phải đi bao nhiêu con đường trước khi bạn có thể gọi ông là người đàn ông?” (Bob Dylan/Blowin’ in the Wind/1963). “Là ‘thổi trong gió’, nhưng không phải trong cơn gió cuốn mọi thứ đi vào hư không, nhưng trong cơn gió là hơi thở của Thần Khí, tiếng gọi ‘Hãy đến.’”
Pink Floyd trên iPod của Đức Bênêđíctô XVI
Sự dấn thân vào thế giới âm nhạc đương đại phản ánh mong muốn của Đức Gioan-Phaolô II trong việc kết nối với sở thích của giới trẻ. Nhưng điều này không phải lúc nào cũng đúng. Những nhận xét của Đức Gioan-Phaolô II đã bị Đức Bênêđíctô XVI, lúc đó là Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin đón nhận một cách gay gắt, ngài khẳng định: “Tôi có lý do để nghi ngờ chúng ta nên cho phép loại tiên tri này can thiệp.” Trong một phỏng vấn năm 1986, ngài mô tả nhạc rock and roll là một “phương tiện phản tôn giáo”. Ít tên tuổi lớn trong làng nhạc rock được Rôma ưa chuộng.
Như thế Đức Bênêđíctô XVI, ngài rất thích nhạc cổ điển và là một nghệ sĩ piano có lên án loại nhạc này không? Báo L’Osservatore Romano của Vatican đã công bố danh sách 10 album ngài thường nghe trên iPod của ngài. Các nghệ sĩ như Michael Jackson, Santana, Oasis, Pink Floyd và The Beatles đều đã được giới thiệu với ngài.
Một chút mùi lưu huỳnh
Một lựa chọn cuối cùng có thể gây ngạc nhiên, xét đến mối quan hệ mâu thuẫn giữa nhóm nhạc huyền thoại The Beatles với Giáo hội Công giáo. Chúng ta biết có một số lời bài hát của họ đã chế giễu Giáo hoàng. Năm 1966, John Lennon tuyên bố ‘ông và các thành viên ban nhạc của ông’ nổi tiếng hơn cả Chúa Giêsu Kitô. Ông bị một số tín hữu cho là báng bổ, tuyên bố này thậm chí đã dẫn đến việc đốt đĩa nhạc ở Hoa Kỳ. Ngay từ những âm thanh đầu tiên của guitar điện, rõ ràng nhạc rock and roll và Vatican không có cùng tần sóng. Rất ít tên tuổi lớn trong làng nhạc rock được lòng Giáo hội La-mã.
Cao điểm của sự thù địch là năm 1992 khi ca sĩ Sinead O’Connor xé ảnh Đức Gioan-Phaolô II ngay trên sóng truyền hình trực tiếp của Ai-len, kêu gọi “cuộc chiến chống lại kẻ thù thực sự”. Sự chia rẽ này đặc biệt gây đau đớn ở một quốc gia nơi âm nhạc và Công giáo là hai “trụ cột” của dân tộc. Tuy nhiên, ca sĩ của bài hát “Nothing Compares to You” (Không có gì so sánh được với Ngài) giải thích bà yêu mến Chúa Kitô, nhưng bà phản đối những gì bà cho là Giáo hội Công giáo đã lạm dụng quyền lực.
“Tác phẩm của Bruce Springsteen thường được nghiên cứu trong các trường đại học Công giáo và các tạp chí thần học. Nhưng một âm thanh hoàn toàn khác của dòng nhạc ballad Ireland đã được Bono, ca sĩ chính của U2, mang đến.” Bono đặc biệt được Đức Gioan-Phaolô II yêu mến, tháng 9 năm 1999 ông gặp Đức Phanxicô ở Castel Gandolfo, họ thảo luận về mong muốn chung là xóa nợ cho các nước nghèo. Bono mô tả ngài là Giáo hoàng phi thường, ông cho ngài mượn chiếc kính râm biểu tượng của ông.
Năm 2012, ông trở lại Vatican để cám ơn Giáo hội đã giúp xóa nợ cho các nước nghèo trong Năm Toàn xá 2000.
The Edge tại Nhà nguyện Sistine
The Edge, cây guitar của ban nhạc đã biểu diễn ngày 30 tháng 4 năm 2016 tại Nhà nguyện Sistine trước các nhân vật dự Hội nghị chuyên đề quốc tế về ung thư. Cũng tại Ai-len, bà Dolores O’Riordan (qua đời tháng 1 năm 2018) đã công khai thể hiện đức tin Công giáo của bà. Bà là ca sĩ chính của The Cranberries, bà được mời đến Vatican nhiều lần và đã gặp Đức Gioan-Phaolô II.
Một thỏa thuận xa cách
Dù chưa bao giờ biểu diễn tại Vatican, Bruce Springsteen, tín hữu Công giáo đã nhiều lần bày tỏ sự ngưỡng mộ của ông với Đức Phanxicô, mô tả ngài là tiếng nói đạo đức quan trọng trong các cuộc tranh luận công khai. Một số phương tiện truyền thông Công giáo đã nhấn mạnh sự tương đồng giữa lời bài hát của ca sĩ và giáo lý xã hội của Giáo hội. Tác phẩm của ông thường được nghiên cứu tại các trường đại học Công giáo và các tạp chí thần học.
Những tên tuổi lớn khác trong làng nhạc rock cũng có mối liên hệ với Vatican, dù họ giữ một khoảng cách nào đó. Đó là ca sĩ Sting, ông đã gặp Đức Phanxicô tháng 8 năm 2018. Dù nhiều lần bày tỏ quan điểm bất khả tri, nhưng ông vẫn dự Thánh lễ trước khi cùng vợ được ngài chúc phúc. Cựu trưởng ban nhạc The Police là người hâm mộ thánh ca, đặc biệt thánh ca Gregorian.
Ca sĩ Sting và vợ đã gặp Giáo hoàng Phanxicô năm 2018 (YouTube.com)
Một cuộc gặp của các thế giới
Vì thế ca sĩ Patti Smith không phải là biểu tượng duy nhất của âm nhạc hiện đại bước vào thế giới Vatican. Cuộc trao đổi đặc biệt này đã tạo một số tranh cãi. Khi bà biểu diễn tại buổi hòa nhạc Giáng sinh ở Vatican năm 2014, một Hiệp hội Công giáo Ý đã phản đối, gọi sự kiện này là “báng bổ”. Buổi hòa nhạc làm một số người hâm mộ bà tức giận, họ cáo buộc bà phủ nhận quá khứ “nổi loạn” và họ bài trừ thần tượng của mình.
Vào thời điểm đó, bà giải thích: “Tôi không chống lại Chúa Giêsu, nhưng lúc đó tôi mới 20 tuổi. Tôi phạm sai lầm nhưng tôi không muốn ai phải chết vì tôi. Tôi vẫn gắn bó với cô gái 20 tuổi đó, nhưng tôi đã trưởng thành hơn.”
Mang đậm dấu ấn cá nhân, Kitô giáo là nguồn cảm hứng chính của bà. Hình ảnh Chúa Giêsu, các thánh và Kinh Thánh đã in sâu trong tâm hồn bà, cùng tồn tại với các ảnh hưởng của các truyền thống tôn giáo và thơ ca khác. Theo bà, tôn giáo không chỉ đơn thuần là một tập hợp các giáo lý, nhưng là cuộc đi tìm chân lý, cái đẹp và siêu việt không ngừng nghỉ, bà chia sẻ trên báo Le Monde năm 2016: “Tôi không đánh mất niềm tin vào Chúa hay Chúa Giêsu, nhưng tôi đã từ bỏ tôn giáo với những quy tắc của tôn giáo, điều làm tôi cảm thấy ngột ngạt.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Thích điều này:
Thích Đang tải...
