Hành trình đi tìm tâm linh của các kỹ sư công nghệ
la-croix.com,Youna Rivallain, phóng viên đặc biệt tại khu vực Vịnh San Francisco (Hoa Kỳ), 2026-05-24
“Lạy Chúa, xin ban cho chúng con ân sủng để con dùng Trí tuệ Nhân tạo cho Vương quốc của Ngài”: Tại Thung lũng Silicon, hành trình tìm kiếm tâm linh của các kỹ sư công nghệ
Tháng 9 năm 2025, Giải thưởng Kluz về Công nghệ Hòa bình, do nhà đầu tư Công giáo, cựu luật sư Artur Kluz sáng lập, sẽ vinh danh những nhà đổi mới dùng công nghệ để thúc đẩy hòa bình và phẩm giá con người. Jennifer S. Altman / Giải thưởng Kluz
Một loạt bài giảng về Kẻ chống Chúa (Antéchrist), do ông Peter Thiel, người sáng lập PayPal trình bày, đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông đến mối quan hệ giữa đức tin kitô giáo của các doanh nhân và kỹ sư ở Thung lũng Silicon. Trong vài năm trở lại đây, những người này đã tìm hiểu về tôn giáo.
Tại vùng Vịnh San Francisco, xe tự lái đã thay thế các dịch vụ gọi xe, các đơn đặt hàng được robot tự hành giao, các công ty như Neuralink mơ ước kết nối trí tuệ con người. Ở đây, mọi người đều liên tục nghĩ về tương lai. Một tương lai mà trong một thời gian dài, Chúa không dự phần. Là động lực toàn cầu của sự tiến bộ công nghệ, Thung lũng Silicon được biết đến là “khu vực ít kitô giáo nhất ở Mỹ”, với tỷ lệ người “không theo tôn giáo” cao hơn nhiều so với mức trung bình quốc gia (43% so với 30%) và tỷ lệ người Tin Lành thấp hơn ba lần (7% so với 23% ở Hoa Kỳ).
Ông Skip Vaccarello, tác giả quyển sách “Tìm kiếm Chúa ở thung lũng Silicon, Creative Team Publishing nhắc lại: “Chỉ vài năm trước, quan niệm phổ biến khoa học và đức tin không thể cùng tồn tại.” Ông Peter Mullen, giám đốc một quỹ đầu tư mạo hiểm tại một ngân hàng đầu tư, tóm tắt: “Là tín hữu kitô có nghĩa là phải nói lời tạm biệt với sự nghiệp của mình.”
Nhân vật trung tâm: Peter Thiel
Nhưng chỉ trong chưa đầy 10 năm, bối cảnh đã thay đổi, và bây giờ tín hữu kitô sẵn sàng nhận mình là người có tôn giáo. Aaron, một kỹ sư tại Apple ở Thung lũng Silicon cho biết anh không gặp vấn đề khi đề cập đến tôn giáo trong giờ giải lao uống cà phê sáng thứ hai rằng anh đi lễ ngày chúa nhật: “Các đồng nghiệp của tôi biết tôi có đạo, đó không phải là vấn đề.” Tháng 3 năm 2025, tạp chí Vanity Fair đăng chủ đề này: “Kitô giáo từng bị cho là bất hợp pháp ở Thung lũng Silicon, bây giờ kitô giáo là tôn giáo mới.” Anh giải thích bên lề một sự kiện do nhà thờ Tin Lành tổ chức ở Santa Clara, California.
Ví dụ nổi bật nhất về sự thay đổi này? Peter Thiel, người sáng lập PayPal (công ty thanh toán trực tuyến) và Palantir (giám sát dữ liệu), một trong những người quyền lực nhất ở Thung lũng Silicon, người ủng hộ sớm nhất của Donald Trump và là cố vấn quan trọng của Phó Tổng thống J. D. Vance. Tháng 9 và tháng 10 năm 2025, ông có một loạt bốn bài giảng về Kẻ chống Chúa ở San Francisco, trước khi tiếp tục trình bày ở Rôma vào tháng 3 năm 2026. Bà Béatrice Sutter, tổng biên tập của tạp chí L’ADN của Pháp, nhận xét: “Chúng tôi không ngờ Peter Thiel lại phát biểu về sự cứu chuộc và Khải Huyền, vì ông đã làm giàu nhờ chiến tranh.”
Tại Hoa Kỳ, triết gia Pháp René Girard trong bóng tối của những người cực đoan bảo thủ Peter Thiel và J. D. Vance
Tuy nhiên, sự chuyển đổi tâm lih này thực chất không phải là một chuyển đổi. Được nuôi dưỡng trong gia đình kitô giáo, Peter Thiel củng cố đức tin của ông qua sự tiếp xúc với triết gia Pháp René Girard, giáo sư của ông tại Stanford. Theo lý thuyết ‘bắt chước’ của Girard (nền tảng thế giới quan của Peter Thiel), ham muốn của con người về cơ bản là bắt chước, tạo ra ghen tị và vòng xoáy bạo lực. Đầu năm 2015, nhà tỷ phú giải thích với trang tin Religion Unplugged: “Khi chúng ta không có niềm tin vào siêu việt, chúng ta sẽ mãi mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn của việc luôn ghen tị với những gì người khác có.” Ngay từ năm 2011, ông đã tâm sự trên báo The New Yorker: “Tôi tin Kitô giáo là chân lý.”
Không có “sự phục hưng Kitô giáo”
Sau đó, ông trình bày chi tiết luận điểm của ông về Kẻ chống Chúa, các tác phẩm về tận thế sẽ quyến rũ nhân loại và xuất hiện trước sự trở lại của Chúa Kitô. Theo ông, Kẻ chống Chúa sẽ nắm quyền bằng cách lợi dụng nỗi sợ hãi về công nghệ – liên quan đến Trí tuệ Nhân tạo, biến đổi khí hậu và chiến tranh hạt nhân – để áp đặt sự kiểm soát toàn cầu. Paul Taylor, người có mặt trong khán giả tại các buổi nói chuyện của Peter Thiel, nhớ lại: “Ông như đang gợi ý chúng ta có thể ngăn chặn sự xuất hiện của Kẻ chống Chúa và ngày tận thế.” Khán giả là một nhóm điển hình gồm các kỹ sư công nghệ, một số theo kitô giáo, một số không. Mọi người dễ dàng nói về đức tin, Kinh Thánh, Kinh Koran, Bhagavad Giả tạo, bây giờ ông là mục sư, ông đang xây dựng mạng lưới nhà thờ ở khu vực Vịnh San Francisco.
Peter Thiel không phải là doanh nhân đầu tiên công khai nói về đức tin của mình. Trước ông, các nhân vật khác (chủ yếu là những người theo đạo Tin lành) đã làm như vậy, nổi tiếng nhất chắc chắn là Pat Gelsinger, Cựu CEO của Intel đã công khai đức tin Tin lành của ông từ những năm 1980. Ảnh hưởng của họ đã giúp chuyển đổi môi trường Thung lũng Silicon, nơi tôn giáo không còn là điều cấm kỵ.
Ông Sang Tian, cựu nhân viên Dropbox hiện đang tự kinh doanh, cảnh báo: “Trên thực tế, nói về sự hồi sinh của kitô giáo là một phóng đại.” Mục sư Bernard Bell của Nhà thờ Peninsula Bible ở Cupertino, cách khuôn viên của Apple không xa, tóm tắt: “Tôi không nghĩ có một lượng lớn kỹ sư công nghệ đi nhà thờ. Đúng là có một hiếu kỳ về tôn giáo trong giới công nghệ.” Ông Steele Billings, đứng đầu bộ phận AI của Gloo, một nền tảng công nghệ dành cho hệ sinh thái kitô giáo tại Hoa Kỳ nhấn mạnh: “Những tiến bộ công nghệ buộc chúng ta phải tự hỏi mình về các câu hỏi tồn tại. Nhân loại là gì? Ý thức là gì? Điều này thúc đẩy một số kỹ sư tìm đến tâm linh và tôn giáo.”
Một cựu nhân viên của một công ty “công nghệ lớn”
Hiện tượng này chủ yếu là do thế hệ. Ông Steele Billings khẳng định: “Thế hệ Millennials chiếm phần lớn lực lượng lao động trong lãnh vực công nghệ, nhưng họ có mối quan hệ khác với công việc. Họ không bị thúc đẩy bởi sự thăng tiến nghề nghiệp hay tiền lương; họ đang đi tìm ý nghĩa. Họ có mối quan hệ tò mò hơn với tôn giáo so với thế hệ lớn tuổi hơn.” Ông Scott Beck, người sáng lập một số công ty quy mô lớn và hiện là CEO của Gloo, phân tích: “Chúng ta đang thấy, ở Hoa Kỳ cũng như ở Pháp, sự quan tâm ngày càng tăng của giới trẻ đối với tôn giáo.” Thung lũng Silicon cũng không nằm ngoài hiện tượng mang tính cấu trúc này.
Sự xuất hiện của các vấn đề đạo đức
Trong các công ty lớn, sự chuyển đổi văn hóa rất rõ rệt. Trong 10 năm qua, giống như các nhóm Hồi giáo, Do Thái hay Phật giáo, 70 nhóm nghiên cứu Kinh Thánh của nhân viên Google đã họp hàng tuần. Một giám đốc điều hành của Google làm chứng: “Chúng tôi có các đồng nghiệp, cả người tin và người không tin, những người không đến nhà thờ vì sợ quá mang tính chính trị, nhưng lại tham gia các nhóm này vì họ biết đó là một không gian an toàn.”
Tiến bộ công nghệ cũng đặt ra những câu hỏi đạo đức, và tôn giáo xuất hiện như nguồn lực để giải quyết. Một ví dụ điển hình: tháng 2 năm 2026, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth đã đưa ra tối hậu thư cho Anthropic, nhà sáng tạo trí tuệ nhân tạo Claude. Ngay sau khi sử dụng AI này để bắt cóc Nicolás Maduro ở Venezuela, Bộ trưởng Pete Hegseth đã yêu cầu quyền truy cập không giới hạn vào Claude “cho tất cả các mục đích hợp pháp”. Theo Giám mục San José, Oscar Cantu, Anthropic, có trụ sở tại San Francisco đã nhờ một linh mục của giáo phận, một chuyên gia công nghệ giúp họ giải quyết vấn đề nan giải này. Ngài giải thích với báo La Croix: “Họ có bản năng đạo đức, họ biết việc đồng ý là sai trái, nhưng không thể tìm ra từ ngữ để diễn đạt điều đó.” Được sự hỗ trợ của linh mục, cuối cùng Anthropic đã duy trì hai điều cấm: sử dụng Claude để giám sát hàng loạt công dân Mỹ, và tích hợp nó vào các loại vũ khí tự động có khả năng đưa ra các quyết định gây chết người mà không cần sự can thiệp của con người.
Một tháp Babel công nghệ
Luật sư Artur Kluz nhấn mạnh: “Chúng ta đào tạo các kỹ sư và doanh nhân về kỹ năng kỹ thuật, nhưng chúng ta quên đào tạo nhân cách đạo đức cho họ.” Ông là nhà đầu tư mạo hiểm, người công giáo mộ đạo, ông nghĩ các kỹ sư công nghệ đang định hình tương lai nhiều hơn các chính trị gia hay nguyên thủ quốc gia: “Nhưng nếu họ không được dẫn dắt bởi đức hạnh, họ có nguy cơ xây dựng một nền văn minh vô hồn.” Để giải quyết vấn đề này, nhà đầu tư Công giáo có ý tưởng: thành lập một Hiệp hội hiệp sĩ để hỗ trợ các doanh nhân công nghệ và cố vấn cho Giáo hoàng về trí tuệ nhân tạo. Ông đã sáng lập Giải thưởng Kluz về Công nghệ Hòa bình, nhằm vinh danh những nhà đổi mới đã dùng công nghệ để thúc đẩy hòa bình và phẩm giá con người. Ông nhấn mạnh: “Vì họ là những người sẽ định hình tương lai. Họ gánh vác một trách nhiệm vô cùng to lớn.” Một cựu nhân viên của một công ty công nghệ lớn thở dài: “Những tiến bộ công nghệ buộc chúng ta phải tự hỏi những câu hỏi về sự tồn tại. Nhân loại là gì? Ý thức là gì? Tâm trí là gì? Linh hồn là gì? Điều này thúc đẩy một số kỹ sư hướng tới tâm linh và tôn giáo.” Tại San Francisco, thành phố tiên phong của tiến bộ, việc xây dựng Tháp Babel công nghệ đang làm cho một số người xây dựng chóng mặt. Đến nỗi, ngày 13 tháng 3 năm 2026, tờ Los Angeles Times đã đăng tiêu đề: “Các kỹ sư AI sợ hãi việc trở thành các vị thần, vì vậy họ đi nhà thờ.” Ông Steele Billings, người đứng đầu bộ phận AI của Gloo tóm tắt: “Chúng ta đang tạo ra các mô hình cuối cùng sẽ vượt qua trí tuệ con người. Nhưng nếu AI vượt qua con người, thì mục đích tồn tại của con người là gì?”. Ông Ryan Collins, người sáng lập trường dạy lập trình Kitô giáo và tác giả quyển sách “Chúa của Kỹ thuật” (The God of Tech) giải thích: “Chúng ta đang ở bước ngoặt quan trọng. Chúng ta đang đạt đến đỉnh cao của trí tuệ con người, và nếu chúng ta không hiểu ý nghĩa cuộc sống, chúng ta có tiềm năng tạo ra rất nhiều thiệt hại.”
AI, công cụ của thuyết cánh chung?
Tín hữu kitô giáo muốn tham gia vào việc phát triển AI. Đây là mục tiêu của Missional AI, một hội nghị quy tụ các nhà lãnh đạo kitô giáo và các chuyên gia công nghệ. Trong các hành lang trải thảm của khách sạn Santa Clara Marriott, Trí tuệ Nhân tạo đang được thảo luận như một thời điểm then chốt của nền văn minh, giống như máy in, đã thúc đẩy sự lan rộng của Cải cách Tin lành. Và, đối diện với sự thay đổi mới này, tín hữu kitô giáo muốn dùng AI để truyền giáo. “Lạy Chúa, xin ban cho chúng con khả năng dùng Trí tuệ Nhân tạo phục vụ cho Vương quốc của Ngài,” là lời cầu nguyện thường thấy trong các nhóm cầu nguyện.
Một số người, như người quản lý Tin lành của Meta tôi gặp ở Missional AI, nhìn nhận AI từ góc độ cánh chung, ông nói: “Ngay cả những người không nói ngày tận thế đã gần kề cũng đã thay đổi suy nghĩ của họ,” ông xin ẩn danh, giống như hầu hết các nhân viên “công nghệ lớn” chúng tôi gặp. Trích dẫn Phúc âm Thánh Mát-thêu nói rằng: “Cuối cùng Cánh chung sẽ đến khi Phúc âm về vương quốc được rao giảng khắp thế giới,” ông nghĩ bằng cách dịch Kinh Thánh sang tất cả các ngôn ngữ trên thế giới, AI sẽ đẩy nhanh sự trở lại của Chúa Kitô. Còn về Neuralink, áp đặt lên tất cả loài người vào cuối thời gian, theo Sách Khải Huyền, ông cho đó là công ty Neuralink, đang nỗ lực kết nối não bộ con người.
Skip Vaccarello, tác giả quyển sách Tìm kiếm Chúa ở Thung lũng Silicon, phản hồi: “Tôi nghe thấy đủ loại lý thuyết trong số những người theo đạo Tin Lành. Rủi ro chính là việc thần tượng hóa Trí tuệ Nhân tạo. Chúng ta nên nhớ, chúng ta không biết ngày giờ nào điều đó sẽ xảy ra.” Trong khi đó, các chuyên gia đang kỳ vọng việc dịch Kinh Thánh sang tất cả các ngôn ngữ trên thế giới sẽ hoàn thành vào năm 2033 nhờ trí tuệ nhân tạo.
Thông điệp của Giáo hoàng “Magnifica Humanitas” sẽ được công bố ngày thứ hai 25 tháng 5.
Magnifica Humanitas, “Nhân loại tuyệt vời” trong tiếng Anh. Đây là tựa đề Đức Lêô đã chọn cho Thông điệp đầu tiên của ngài. Văn bản được trình bày một tuần sau đó, ngày thứ hai Lễ Ngũ Tuần 25 tháng 5, Đức Giáo hoàng đã ký ngày 15 tháng 5, kỷ niệm Thông điệp Tân sự Rerum Novarum của Đức Lêô XIII. Đức Lêô XIV đã bắt đầu viết tài liệu này vào mùa hè năm 2025, sẽ đề cập đến chủ đề trí tuệ nhân tạo: ngài cảnh báo về những mặt trái của công nghệ kỹ thuật số và hậu quả của chúng đối với phẩm giá con người. Trong một sự việc hiếm hoi, ngài sẽ có mặt tại cuộc họp báo được tổ chức để giới thiệu thông điệp. Hồng y Victor Fernandez, Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, và Hồng y Michael Czerny, bộ Phát triển Nhân bản Toàn diện cũng sẽ tham dự. Trong số khách mời có Christopher Olah, đồng sáng lập Anthropic, công ty phát triển trí tuệ nhân tạo Claude.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Cuối cùng Đức Lêô tìm được đôi giày vừa chân ngài
Hành trình đi tìm tâm linh của các kỹ sư công nghệ
Sứ mệnh không phải là một trong các nhiệm vụ của Giáo hội. Sứ mệnh là lý do tồn tại của Giáo hội
