Cuộc chiến này củng cố vị thế Đức Lêô: tiếng nói phản đối Tổng thống Trump mạnh nhất ở Mỹ
lanacion.com.ar, Elisabetta Piqué, 2026-04-10
Sự khác biệt giữa hai người Mỹ có ảnh hưởng nhất thế giới ngày càng rõ ràng, không chỉ vì cuộc chiến chống Iran; mà còn vì cuộc gặp đầy ẩn ý tháng 1 giữa sứ thần Tòa Thánh và các quan chức Lầu Năm Góc.
Tổng thống Trump và Đức Lêô, hai phe đối lập AP
Mặc dù bị một số người cáo buộc giáo hoàng “im lặng” do phong cách điềm tĩnh, ôn hòa và thận trọng của ngài. Đức Lêô giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Hoa Kỳ đã là tiếng nói phản đối chính quyền của đồng hương Donald Trump mạnh mẽ nhất.
Một minh chứng rõ ràng cho điều này là tháng 1 vừa qua, một cuộc gặp đã diễn ra tại Lầu Năm Góc giữa Thứ trưởng Elbridge Colby và Đại sứ Tòa Thánh lúc bấy giờ là Hồng y người Pháp Christophe Pierre. Theo trang The Free Press, đây là cuộc gặp chưa từng có tiền lệ về mặt nghi thức: thông thường, Bộ Quốc phòng không mời nhà ngoại giao của một quốc gia không có quân đội. Tuy nhiên, tin tức gây xôn xao dư luận toàn thế giới là cuộc gặp diễn ra căng thẳng, với việc Washington đã cảnh báo Đại sứ rằng quân đội Mỹ có thể làm bất cứ điều gì và tốt hơn hết Giáo hội nên đứng về phía họ.
Bài báo đã gây xáo trộn lớn ở Hoa Kỳ và Rôma đến nỗi cả Lầu Năm Góc và Vatican khi xác nhận cuộc gặp đã diễn ra, đều đưa ra các tuyên bố riêng nhằm giảm nhẹ tình hình và làm rõ cuộc trao đổi không tệ như vẻ bề ngoài. Ngày thứ năm, một quan chức của Bộ Quốc phòng cũ (được Tổng thống Trump đổi tên thành Bộ Chiến tranh) cho biết: “Bài viết của Free Press đã phóng đại và xuyên tạc. Cuộc gặp giữa các quan chức Lầu Năm Góc và Vatican diễn ra tôn trọng và hợp lý. Chúng tôi rất kính trọng Tòa Thánh và sẵn sàng tiếp tục đối thoại.”
Thứ trưởng Bộ Chiến tranh phụ trách Chính sách Elbridge Colby @USWPColby đã có cuộc gặp tôn trọng và chuyên nghiệp với Hồng y Pierre, lúc đó là Sứ thần Tòa Thánh, và nhóm của ông vào ngày 22 tháng 1 năm 2026.
Trong cuộc gặp thân mật, họ đã thảo luận về nhiều chủ đề. Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, Matteo Bruni, cũng đã lên tiếng để xoa dịu tình hình: “Cuộc gặp diễn ra trong khuôn khổ nhiệm vụ thường trực của đại diện Tòa Thánh và tạo cơ hội trao đổi quan điểm về các vấn đề cùng quan tâm.” Giáo hoàng tuyên bố trong một thông cáo báo chí ngày thứ sáu: “Thông tin do một số phương tiện truyền thông đưa ra về cuộc gặp này hoàn toàn không chính xác.”
Bất chấp những lời phủ nhận, kể từ khi đắc cử ngày 8 tháng 5, Đức Lêô sinh ra ở Chicago và là nhà lãnh đạo đầu tiên của 1,4 tỷ tín đồ Công giáo trên thế giới xuất thân từ một siêu cường – điều trước đây bị cho là cấm kỵ – đã được đặc trưng bởi thông điệp hoàn toàn trái ngược với chính quyền Cộng hòa hiện tại. Ngài ủng hộ hòa bình, đối thoại, người di cư, những người bị thiệt thòi, công bằng xã hội và chủ nghĩa đa phương, phù hợp với Đức Phanxicô và học thuyết xã hội của Giáo hội.
Trong thông điệp đầu tiên gởi Ngoại giao đoàn ngày 9 tháng 1 – sau khi cuộc chiến 12 ngày với Iran đã diễn ra vào tháng 6 và Nicolás Maduro bị Washington lật đổ khỏi Venezuela; Greenland đang bị đe dọa xâm lược; và Ukraine vẫn đang cố gắng có được thỏa thuận hòa bình với sự giúp đỡ của Nhà Trắng – mặc dù tránh nhắc đến Tổng thống Trump, Đức Lêô rõ ràng đã ám chỉ đến ông và chính sách đối ngoại gây rối của ông.
Donald Trump Instagram Trump
Ngài tuyên bố: “Ngoại giao thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm sự đồng thuận giữa tất cả các bên đang bị thay thế bởi ngoại giao dựa trên vũ lực, dù là của cá nhân hay nhóm đồng minh. Chiến tranh đang trở lại và cơn sốt chiến tranh đang lan rộng. Nguyên tắc được thiết lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai, cấm các quốc gia dùng vũ lực để xâm phạm biên giới của các quốc gia khác, đã bị phá vỡ. Hòa bình không còn được tìm kiếm như một ơn, như một điều tốt đẹp đáng mong muốn tự thân (…); thay vào đó, hòa bình bị tìm kiếm bằng vũ lực như một điều kiện để khẳng định sự thống trị của chính mình.”
Chính sau bài phát biểu này, đã làm Washington khó chịu, Washington triệu tập sứ thần để thảo luận về “nhiều chủ đề khác nhau, bao gồm các vấn đề về đạo đức trong chính sách đối ngoại, logic của Chiến lược An ninh Quốc gia Hoa Kỳ, Châu Âu, Châu Phi, Châu Mỹ Latinh và các lập luận khác.”
“Thật khó tưởng tượng rằng không hề có căng thẳng nào vì…”
Một chuyên gia kỳ cựu của Vatican nói với trang La Nación: “Quan điểm của hai bên hoàn toàn trái ngược nhau về một số vấn đề, khi một đại sứ lại được một thứ trưởng, người có cấp bậc thấp hơn tiếp đón.”
Bất chấp sự phủ nhận của Vatican và Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, nhà báo người Ý Mattia Ferraresi, tác giả bài báo trên tờ The Free Press vẫn khẳng định lập luận của mình về một cuộc gặp “căng thẳng” trong các tuyên bố với CBS News. Sự thật là đã có nhiều thay đổi kể từ tháng 1 vừa qua. Sau bài phát biểu của Giáo hoàng trước các nhà ngoại giao, ba hồng y người Mỹ thân cận với ngài đã lên tiếng đặt câu hỏi về tính đạo đức của chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Ngày 28 tháng 2, cùng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Tổng thống Donald Trump đã phát động một cuộc chiến “phủ định” chống lại Iran, gây chấn động thế giới.
Đức Lêô. Andreas Solaro – AFP
Thứ ba tuần trước – chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump đưa ra lời cảnh báo cánh chung chống lại nền văn minh Iran – Đức Lêô đã lên tiếng. Và ngài rất thẳng thắn. Phát biểu không chỉ bằng tiếng Ý mà còn bằng tiếng Anh, ngài không chỉ gọi mối đe dọa là “thực sự không thể chấp nhận được”, ngài còn nói “đây là cuộc chiến tranh bất công” và, trong một lời kêu gọi khác, ngài kêu gọi trở lại bàn thương thuyết và đối thoại, ngài mời gọi người dân gây áp lực lên các đại biểu của họ để thúc giục chính quyền bác bỏ chiến tranh. Theo các chuyên gia Vatican, điều này khá bất thường. Tất cả diễn ra sau Tuần Thánh được đánh dấu bằng lời kêu gọi hạ vũ khí và những người có quyền gây ra chiến tranh hãy chọn hòa bình.
Ngày thứ tư, khi kết thúc buổi tiếp kiến chung, ngài cho biết ngài hài lòng khi nhận được “dấu hiệu của niềm hy vọng sống động, thông báo về một lệnh ngừng bắn ngay lập tức kéo dài hai tuần, vì chỉ bằng cách trở lại thương thuyết, chiến tranh mới có thể kết thúc”. Ngài nhắc lại lời mời toàn thế giới tham dự buổi cầu nguyện vì hòa bình sẽ được tổ chức ngày thứ bảy tuần này tại Đền thờ Thánh Phêrô và đã được các giám mục của Hoa Kỳ và nhiều quốc gia khác trên thế giới ủng hộ.
Bên cạnh căng thẳng giữa hai người Mỹ có ảnh hưởng nhất hành tinh, các kênh ngoại giao vẫn mở và rất tích cực. Sứ thần Tòa Thánh mới tại Hoa Kỳ là Tổng Giám mục Gabriele Caccia, nhà ngoại giao giàu kinh nghiệm, từng đứng đầu phái đoàn Tòa Thánh tại Liên Hiệp Quốc. Tổng Giám mục Caccia được Đức Giáo hoàng tiếp kiến ngày thứ năm tuần này, trước đó là Tân Đại sứ Hoa Kỳ tại Tòa Thánh, Brian Burch. Trong các bài đăng trên trang Twitter, Đại sứ Burch đã can thiệp vào cuộc tranh cãi do bài báo của The Free Press gây ra, ngài cố gắng giảm nhẹ tầm quan trọng của nó: “Thật đáng tiếc khi một số nhà báo và những kẻ kích động trên mạng đã lợi dụng một cuộc gặp thường lệ để gieo rắc sự chia rẽ giữa Tòa Thánh và Hoa Kỳ.”
Đại sứ Burch đã tiếp Tổng Giám mục Caccia, tân Sứ thần Tòa Thánh tại Hoa Kỳ. Hai bên đã có một cuộc thảo luận rộng rãi về mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Tòa Thánh, bao gồm các cơ hội hợp tác trong nhiều vấn đề họ cùng quan tâm.
Hình ảnh ngày 8 tháng 4 năm 2026
Trong thông điệp đầu tiên của Tổng Giám mục Caccia nhắc đến kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Hoa Kỳ và khẳng định sẽ làm việc cho sự hiệp thông và thống nhất.
Mặc dù ngài được mời đến Hoa Kỳ để dự lễ kỷ niệm này, nhưng ngài sẽ không đi vì năm nay là năm bầu cử. Một phản ánh khác về thời gian, ngày 4 tháng 7 ngài sẽ đến thăm đảo Lampedusa, một biểu tượng của cuộc khủng hoảng người di cư và là trọng tâm của chuyến đi đầu tiên mang tính lịch sử của Đức Phanxicô, tiền nhiệm của ngài.
Trong một thông điệp khác dường như là lời công kích khác nhắm vào Tổng thống Donald Trump – người theo đạo Tin Lành thường dẫn dắt các buổi cầu nguyện tập thể trong Phòng Bầu dục – khi tiếp các giám mục Chaldea từ Baghdad ngày thứ sáu, Đức Lêô xin họ giúp đỡ trong việc “tuyên bố Chúa không chúc phúc cho bất kỳ cuộc xung đột nào. Chúa Kitô là Hoàng tử Hòa bình, không bao giờ đứng về phía những kẻ hôm qua cầm gươm và hôm nay ném bom”.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Đức Lêô lên án những kẻ hiếu chiến: “Đủ rồi những màn phô trương sức mạnh!”
Cuộc chiến này củng cố vị thế Đức Lêô: tiếng nói phản đối Tổng thống Trump mạnh nhất ở Mỹ
Anh của Đức Lêô tâm sự trên báo La Croix: “Tôi cầu nguyện để em tôi không kiệt sức”
