Giáo hoàng Lêô “nhà toán học giỏi” tham gia vào phương pháp hòa giải với Nghi thức Tridentine
belgicatho.be, Sandro Magister trên Settimo Cielo, 2026-03-26
Giáo hoàng Lêô “nhà toán học giỏi” tham gia vào phương pháp hòa giải với Nghi thức Tridentine.
Sáng thứ năm 5 tháng 3, lịch làm việc của Đức Lêô dày đặc các cuộc gặp cấp cao: với tổng thống Áo, tổng thống Singapore, thống đốc Canada và chủ tịch Ngân hàng Thế giới.
Nhưng một cách kín đáo, trong danh sách các cuộc gặp có tên của hai giáo sư ít được công chúng biết đến: Stephen Bullivant và Stephen Cranney. Tuy nhiên, khi nói đến việc quản trị tốt Giáo hội Âu châu, ngài có xu hướng lắng nghe các nhân vật này hơn là các nguyên thủ quốc gia lừng lẫy, vì đó là lý do đã thúc đẩy Hồng y Brandmüller nổi tiếng, vài ngày trước đó, đưa ra lời kêu gọi đầy kịch tính trên chương trình Settimo Cielo: “Vì tình yêu của Chúa: xin hạ vũ khí xuống!”
Những vũ khí được đề cập đến là những thứ mà Giáo hội Công giáo Âu châu đã dùng để tiến hành cuộc chiến trong nhiều thập kỷ, tranh luận về việc có nên cử hành Thánh lễ theo nghi thức cũ, hay nghi thức Tridentine như thường được gọi khi đề cập đến Công đồng Trent. Đôi khi, những lời cáo buộc qua lại rất nghiêm trọng, và trên hết, Hội Thánh Piô X theo chủ nghĩa truyền thống cực đoan, do Tổng Giám mục Marcel Lefebvre (1905–1991) thành lập, đang trên bờ vực ly khai khi họ muốn phong chức năm Tân Giám mục ngày 1 tháng 7, bất chấp lệnh của Rôma như họ đã tuyên bố.
Năm 2007, Đức Bênêđíctô XVI đã tìm cách xoa dịu xung đột, ngài ban “Tự sắc Nghi lễ Phụng vụ, Summorum Pontificum” vì ngài tin tưởng sâu sắc “hai hình thức sử dụng Nghi thức La Mã cũ và mới có thể làm phong phú cho nhau”.
Nhưng Giáo hoàng Phanxicô kế nhiệm lại có quan điểm trái ngược. Với Đức Phanxicô, việc cử hành Thánh lễ theo nghi thức cũ chỉ là nguồn gốc chia rẽ, tương ứng với “sự bác bỏ ngày càng tăng không chỉ đối với cuộc cải cách phụng vụ, mà còn đối với Công đồng Vatican II”. Ngày 16 tháng 7 năm 2021, với Tự sắc Cử hành thánh lễ theo phụng vụ tiền Công đồng Traditionis custodes, ngài khôi phục lại cho sách lễ mới sau Công đồng vị thế “biểu hiện duy nhất của ‘luật cầu nguyện lex orandi’ của Nghi thức La Mã, chỉ để lại cho nghi thức cũ một vài chỗ trống ít ỏi.
Để biện minh cho việc đóng cửa này, Đức Phanxicô sau đó đã trích dẫn – nhưng không công bố – các câu trả lời cho một bảng câu hỏi ngài đã gửi năm trước cho các giám mục trên khắp thế giới.
Nhưng trên thực tế, các phản hồi, với số lượng khoảng một ngàn trên hơn ba ngàn giáo phận được khảo sát, phần lớn cho thấy sự chung sống tốt đẹp giữa nghi thức cũ và nghi thức mới, với kết quả được đánh giá là tích cực, như chúng ta đã biết vào tháng 9 năm 2025 nhờ việc công bố kết quả khảo sát chính thức của hai chuyên gia Vatican: bà Diane Montagna người Mỹ và ông Saverio Gaeta người Ý.
Đức Lêô vẫn chưa bình luận. Tại công nghị ngài triệu tập ngày 7 và 8 tháng 1, vấn đề này đã được đưa vào chương trình nghị sự, với phần mở đầu của Hồng y Arthur Roche, người kiên quyết phản đối nghi thức cũ, nhưng đã bị hoãn lại.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
