lefigaro.fr, Jean-Marie Guénois, 2026-03-25
Ngày thứ tư 25 tháng 4, các giám mục Pháp họp tại Lộ Đức trong phiên họp toàn thể đã nhận nhận thông điệp của Đức Lêô về các vấn đề nhạy cảm nhất hiện nay Giáo hội Pháp đang phải đối diện.
Đây là bức thư ngắn, nhưng mang trọng lượng. Đức Lêô và Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin, phụ tá đắc lực của ngài soạn thảo, bức thư gởi cho các giám mục Pháp đang họp tại Lộ Đức để thảo luận về ba vấn đề chính: giáo dục Công giáo, vấn đề phụng vụ truyền thống và vấn đề lạm dụng tình dục.
Về giáo dục Công giáo, Đức Lêô nhận thức rõ “thái độ thù địch ngày càng tăng với các thể chế Công giáo và việc đặt câu hỏi về đặc điểm riêng biệt của thể chế”. Ngài kêu gọi kiên trì “tôn trọng niềm tin của mọi người và luôn phấn đấu để bao dung, kiên quyết bảo vệ chiều kích Kitô giáo của giáo dục Công giáo, vì nếu không quy chiếu về Chúa Giêsu Kitô, giáo dục này sẽ mất lý do tồn tại”. Ngài nêu rõ lập trường được Tổng thư ký Giáo dục Công giáo Guillaume Prévost bảo vệ, được các giám mục bổ nhiệm ngày 1 tháng 9 năm 2025. Về vấn đề phụng vụ, chủ đề “nhạy cảm” được các giám mục nghiên cứu tuần này tại Lộ Đức, thông điệp có hai khía cạnh.
Thứ nhất: sự phát triển của các cộng đồng gắn bó với Vetus Ordo (phụng vụ Thánh lễ theo Nghi thức Tridentine được cử hành trước Công đồng Vatican II). Ngài lấy làm tiếc: “Sự phát triển này lại đi kèm một vết thương đau đớn liên quan đến việc cử hành Thánh lễ, chính là bí tích của sự hiệp nhất. Đặc biệt vì sự rạn nứt tiếp tục mở rộng trong Giáo hội, điều này đáng lo ngại.”
“Rộng rãi bao dung”
Thứ hai: phương tiện hành động. Đức Lêô chủ trương: “Để chữa lành vết thương, chúng ta cần cái nhìn mới về nhau, với sự hiểu biết sâu sắc hơn về các nhạy cảm của nhau.” Ở đây, ngài đề cập đến những tranh chấp nội bộ gay gắt về phụng vụ. Sự thay đổi quan điểm có thể giúp chúng ta được phong phú nhờ sự đa dạng của nhau, đón nhận nhau trong tình yêu thương và hiệp nhất trong đức tin.
Ngài khuyến nghị các giám mục nên linh động hơn để không loại trừ những người theo truyền thống: “Nguyện xin Chúa Thánh Thần gợi ý để anh em có những giải pháp cụ thể bao dung rộng rãi những người thành tâm gắn bó với Nghi thức Phụng vụ truyền thống.” Nhưng ngài thêm một điều kiện: “Với sự tôn trọng các hướng dẫn do Công đồng Vatican II thiết lập về Phụng vụ. Chúng ta nhớ lại tinh thần của triều Đức Bênêđíctô XVI về vấn đề này. Năm 2007, ngài đã tạo điều kiện cho việc cử hành Thánh lễ Tridentine dưới hình thức ‘đặc biệt’. Tuy nhiên, năm 2021, Đức Phanxicô đã thu hồi và mở lại “vết thương”. Bức thư là tuyên bố chính thức của Giáo hoàng Lêô được bầu chọn ngày 8 tháng 5 năm 2025 về vấn đề nhạy cảm này.
Chủ đề thứ ba ngài đề cập và khen ngợi là “cuộc chiến chống lạm dụng trẻ em và quá trình đền bù”. Ngài tin Giáo hội phải tiến lên phía trước: “Cần phải kiên trì lâu dài với những nỗ lực phòng ngừa đang được tiến hành và tiếp tục thể hiện sự quan tâm của Giáo hội với các nạn nhân và lòng thương xót của Chúa với tất cả mọi người.”
Mặt khác, ngài vạch ra hai hướng đi rất rõ ràng, liên quan đến các linh mục có hành vi lạm dụng: “Thật tốt khi các linh mục phạm tội lạm dụng không bị loại trừ khỏi lòng thương xót và là đối tượng trong công việc suy tư mục vụ.” Điểm thứ hai là không nên chỉ tập trung vào “những năm khủng hoảng đau thương này vì đã đến lúc chúng ta phải kiên quyết hướng về tương lai, gởi thông điệp khích lệ và tin tưởng đến các linh mục Pháp, họ đã phải chịu đựng các thử thách khắc nghiệt.”
Phần lớn các linh mục trung thành với chức vụ của mình đã chịu đựng sự nhầm lẫn lan rộng trong dư luận, khi gán ghép tất cả các linh mục Công giáo với 1 đến 2% linh mục lạm dụng, lại không có sự hỗ trợ nào của các giám mục trong các thông điệp vào thời điểm đó, để bảo vệ một cách thỏa đáng cho đa số linh mục im lặng.
Bức thư này của Đức Lêô được chính chủ tịch Hội đồng Giám mục, Hồng y Jean-Marc Aveline, người được bầu vào vị trí này một năm trước, yêu cầu. Bức thư đến đúng lúc để hỗ trợ các định hướng mới ngài dự định đưa ra cho hàng giám mục Pháp, trùng hợp với những gì Đức Lêô khuyến nghị về các vấn đề này.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
