Giáo hội Ba Lan khởi động Ủy ban Điều tra Quốc gia về Lạm dụng
cath.ch, Maurice Page, 2026-03-13
Các vụ bê bối lạm dụng tình dục đã tác động mạng trên Giáo hội ở Ba Lan. Ảnh minh họa: Vương cung thánh đường Mary ở Krakow © Angelika Graczyk/Pixabay
Ngày 11 tháng 3, các giám mục Ba Lan thông báo việc thành lập Ủy ban điều tra độc lập về lạm dụng tình dục trong Giáo hội. Đã được mong chờ từ lâu, sáng kiến này vẫn còn đặt ra nhiều câu hỏi về tính độc lập của nó.
Từ lâu Giáo hội Ba Lan còn chia rẽ về vấn đề này, trong phiên họp toàn thể ở Warsaw, các Giám mục đã thành lập một Ủy ban điều tra độc lập về lạm dụng tình dục trong Giáo hội. Thỏa thuận này đã đạt được với hai cơ quan khác: Hội đồng các Bề trên cấp cao của các Dòng tu nam và Dòng tu nữ.
Trong nhiều năm qua, việc công bố hàng loạt vụ lạm dụng tình dục đã làm rung chuyển Giáo hội ở Ba Lan. Việc phát sóng các phóng sự và phim ảnh đã phá vỡ sự im lặng. Nhưng cho đến nay, hàng giám mục Ba Lan vẫn trì hoãn việc thành lập một Ủy ban quốc gia có nhiệm vụ xác định nạn nhân. Bắt đầu từ những năm 2010, một vài giáo phận đã tiên phong thành lập các Ủy ban riêng của họ. Các cuộc thảo luận đầu tiên về việc thành lập một Ủy ban quốc gia bắt đầu năm 2022. Một nhóm gồm khoảng hai mươi luật sư, nhà sử học, giáo dân, linh mục và nữ tu đã bắt đầu công việc vào tháng 3 năm 2023, lấy kinh nghiệm từ mô hình của Ai-len và Pháp. Việc này đã làm các Giám mục lo ngại. Tháng 6 năm 2025, cuối cùng nhóm đã bị hàng Giám mục Ba Lan loại khỏi dự án. Một năm sau, dự án được hồi sinh.
Một ủy ban đa ngành
Thông cáo báo chí được công bố ngày thứ năm 12 tháng 3 nêu rõ: “Việc tổ chức Ủy ban này là một vấn đề tế nhị. Các bên cam kết hỗ trợ Ủy ban gồm các chuyên gia độc lập trong các nhiệm vụ của uọ, họ cung cấp thông tin cần thiết, đồng thời tôn trọng quyền tài phán của các Giám mục và các Bề trên dòng tu.”
Cách công bố này đã dấy lên lo ngại ở một số người về khả năng thiếu tính độc lập khỏi hệ thống phẩm trật của Giáo hội, dù Ủy ban sẽ có tư cách pháp lý riêng. Việc tiếp cận các kho lưu trữ là thách thức chính với các chuyên gia.
Các Giám mục cũng nhấn mạnh Ủy ban này không thay thế các cơ quan tư pháp.
Quỹ Thánh Giuse sẽ tài trợ cho Ủy ban, Quỹ được thành lập năm 2019 để bảo vệ trẻ vị thành niên. Kết quả đầu tiên dự kiến sẽ không có trong vài năm tới.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
