“Tổng thống Trump có nguy cơ mất tất cả”: Dự đoán ảm đạm của một chuyên gia thăm dò dư luận
parismatch.com, Olivier O’Mahony, phóng viên tại Washington, 2026-03-07
Liệu Tổng thống Trump có phải trả giá đắt cho tuyên bố chiến tranh chống lại Iran của ông không? © REUTERS
John Zogby, nhà sáng lập John Zogby Strategies tin rằng cuộc chiến ở Iran sẽ làm cho Đảng của Tổng thống phải trả giá đắt trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới, ông giải thích trên trang Paris Match: “Tất cả chúng ta đã học được rất nhiều điều từ cuộc chiến ở Iraq do Tổng thống George W. Bush phát động.”
Như thế liệu Tổng thống Donald Trump có lặp lại với Iran kỳ tích của George W. Bush, ông đã tái đắc cử năm 2004 nhờ cuộc chiến ở Iraq không? Rõ ràng đây là tham vọng ông ấp ủ liên quan đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, vốn đang diễn ra bất lợi cho Đảng của ông. Nhưng nhà thăm dò dư luận John Zogby lại rất nghi ngờ điều này. Ông giải thích trên trang Paris Match: “Vụ tấn công quả thực có thể giúp cho một số ứng cử viên Đảng Cộng hòa, đặc biệt ở Texas, thành trì của phe bảo thủ. Nhưng tôi nghĩ đó không phải là kịch bản khả thi nhất. Lý do: giá dầu tăng vọt đã gây khó khăn cho nhiều cử tri của ông Trump: nông dân đang trong mùa gieo trồng. Vì vậy, cuối cùng, Tổng thống Donald Trump có nguy cơ mất đa số ở cả Thượng viện và Hạ viện vào tháng 11 sắp tới.”
Giống như Tổng thống Bush năm 2003, Tổng thống Trump đang ca ngợi những thành công của quân đội Mỹ trên chiến trường Iran. Thậm chí ông còn làm tốt hơn người tiền nhiệm: ông tiêu diệt Ayatollah Ali Khamenei ngay trong lần đầu tiên, trong khi phải Tổng thống Bush phải mất chín tháng để bắt giữ Saddam Hussein. Nhưng, không giống như năm 2003, vụ tấn công Iran đã không làm dấy lên bất kỳ làn sóng yêu nước nào trong các cuộc thăm dò dư luận. Vì sao? Vì người dân tin ông phản đối chiến tranh nói chung, nhưng ông đã phát động nhiều chiến dịch quân sự ở nước ngoài (Venezuela, Yemen, Iran, Somalia, Nigeria) kể từ khi ông về lại Nhà Trắng tháng 1 năm 2025: “Khi phát động chiến tranh ở Iraq, Tổng thống Bush có tỷ lệ ủng hộ 69%. Tổng thống Trump chỉ có 40-45%. Rất khó để phát động một cuộc chiến khi không có sự ủng hộ của cả nước.” Ngày nay, theo một thăm dò gần đây của NBC, 54% người được hỏi phản đối sự can thiệp vào Iran, gồm các đảng viên Dân chủ và cả một số đảng viên Cộng hòa, những người này ủng hộ cuộc chiến với tỷ lệ 77% (thậm chí 90% nếu họ là những cử tri MAGA). Nhưng nhiều người vẫn nhớ khoảnh khắc quan trọng trong chiến dịch Iraq của Tổng thống Bush và bài phát biểu đầy tự hào của ông ngày 1 tháng 5 năm 2003, bảy tuần sau khi bắt đầu chiến sự, trên tàu USS Abraham Lincoln, ông tuyên bố chiến thắng trước một biểu ngữ có dòng chữ “Nhiệm vụ đã hoàn tất.” Chúng ta đã thấy kết quả. Có dấu hiệu cảnh báo nào cho đảng Dân chủ không?
Ông John Zogby nhận xét: “Chúng ta đều học được rất nhiều điều từ Iraq. Tổng thống Bush và nhóm của ông chắc chắn có một số điều nào đó sẽ xảy ra, nhưng không có gì diễn ra theo kế hoạch. Iraq trở thành một quốc gia thất bại, không có chính phủ trung ương thực sự hoạt động. Điều này cũng có thể xảy ra với Iran, với 90 triệu dân và sức mạnh thống trị trong khu vực. Chúng ta có thể thấy các nhóm bộ lạc và khủng bố tranh giành lãnh thổ từng mảnh… Dĩ nhiên không ai muốn điều này xảy ra.”
Nhà thăm dò dư luận sẽ theo dõi sát sao tình hình ở Iowa và Ohio, hai tiểu bang “không ai nhắc đến” vì kết quả dường như đã được Đảng Cộng hòa định đoạt, nhưng hiện tại cuộc đua vẫn còn rất gay cấn: “Ở Iowa, nơi Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Joni Ernst không tranh cử lại, cuộc đua rất sít sao, cũng như ở Ohio, nơi Sherrod Brown (cánh tả của đảng Dân chủ) có cơ hội tốt để giành được ghế Thượng nghị sĩ trước đây do ông JD Vance nắm giữ. Nếu ông thành công, đó sẽ là một ‘tín hiệu’, là chiến thắng mang tính biểu tượng cho phe tả trước Phó tổng thống, ông được cho là ứng viên Tổng thống cho năm 2028”.
“Vấn đề đối với Tổng thống Trump hiện nay là ông không thể nói khi nào và bằng cách nào cuộc xung đột sẽ kết thúc. Can thiệp trên bộ không được lòng dân: chỉ có 15% cử tri ủng hộ.”
Cuộc khảo sát đã hỏi người Mỹ liệu họ ủng hộ hay phản đối việc can thiệp vào Teheran: “Vào thời điểm đó, 50% số người được hỏi ủng hộ. Nhưng khi được hỏi về phản ứng của họ đối với cuộc xung đột kéo dài – từ sáu tháng đến một năm – sự ủng hộ đã giảm xuống còn 42% (56% số người được hỏi phản đối), thậm chí còn xuống 35% (với 60% phản đối) trong trường hợp xung đột kéo dài từ một đến hai năm.” Donald Trump biết điều này: để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bằng mọi giá ông phải tránh sa vào vũng lầy mà Tổng thống George W. Bush đã sa vào.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
