la-croix.com, Gonzague de Pontac, 2026-10-01
Tổng Giám mục Éric de Moulins Beaufort giáo phận Reims, cựu chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, tại Paris, tháng 3 năm 2025. Stéphane de Sakutin / AFP
Tổng Giám mục Éric de Moulins Beaufort tháp tùng Đức Lêô trong hành trình ngài đi thăm nước Pháp. Ngài cảm nhận tầm nhìn của Đức Lêô về một Giáo hội ngày càng hướng về người khác hơn vì Giáo hội tập trung sâu sắc vào Chúa Kitô.
Một nhân vật nổi bật trong hàng giám mục Pháp, Tổng Giám mục Éric de Moulins-Beaufort, 64 tuổi, là Giám mục phụ tá của Paris trước khi được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Reims năm 2018. Công việc của ngài với tư cách là Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp giữa những tiết lộ về lạm dụng tình dục trong Giáo hội, đã được ca ngợi rộng rãi. Là thần học gia, người điềm tĩnh, thành viên của Bộ Truyền giáo, có cái nhìn sắc bén về Giáo hội Công giáo. Ngài tháp tùng Đức Lêô trong 4 ngày đi Pháp.
Trong bốn ngày chuyến đi Pháp của Đức Lêô, theo ngài, điều gì nổi bật nhất, điều gì đã chạm đến trái tim ngài?
Tổng Giám mục Éric de Moulins-Beaufort: Khoảnh khắc mang tính biểu tượng nhất vẫn là Thánh lễ ngày thứ bảy trên đại lộ Champs-Élysées. Tôi kinh ngạc khi thấy đại lộ chật kín 800.000 người, vui vẻ, thành kính, tụ họp, không chống nhau, nhưng “vì sự sống của thế giới”, như khẩu hiệu của chuyến đi của ngài.
Hình ảnh: Chuyến đi nước Pháp của Đức Lêô giữa lòng đám đông
Tôi thấy ở đó hình ảnh mang tính cánh chung. Giữa lòng một thành phố như Paris, một kiệt tác tuyệt vời của con người, thấm đẫm lịch sử, có một đám đông đang hân hoan ca ngợi Chúa. Không phải để phủ nhận thành phố của con người, nhưng để sống trọn vẹn trong đó. Các nhà lãnh đạo các giáo phái Kitô giáo khác nói với tôi, họ vô cùng xúc động trước niềm vui này. Tôi cũng rất xúc động khi được chứng kiến khoảnh khắc cầu nguyện của Đức Lêô trước hình ảnh đứa trẻ khóc ở Lộ Đức, biểu tượng cho sự đau khổ của các nạn nhân bạo lực tình dục.
Ngày đầu tiên, ngài đọc Kinh Chiều tại Nhà thờ Đức Bà Paris đã được trùng tu. Ngài có bài phát biểu về Giáo Hội, một Giáo hội đầy lòng cầu nguyện, truyền giáo và hiếu khách. Bài phát biểu này đã gây được tiếng vang như thế nào trong Giáo hội?
Đức Lêô hình dung một Giáo hội sâu sắc hướng nội, tập trung vào Chúa Kitô, nhưng cũng rất cởi mở, có khả năng vươn ra từ bên trong. Nhà thờ Đức Bà ở Paris là hình ảnh ẩn dụ tuyệt đẹp cho điều này: đó là thánh đường, giáo dân có thể bước vào và cũng có thể rời đi. Chính ở đó, chúng ta tìm thấy mầu nhiệm đức tin, được tôn vinh với vẻ đẹp, phẩm giá và sự vĩ đại, trong sự hiệp nhất của Giáo hội và Giáo huấn. Nhưng chúng ta cũng rời khỏi đó để bước ra trong tình huynh đệ, để gặp gỡ những người khác, để cố gắng cải thiện cuộc sống, làm cho cuộc sống nhân văn hơn, ở khắp mọi nơi xung quanh chúng ta.
Ngài cũng nói điều tương tự tại Quảng trường Concorde, ngài trích trong Kinh Thánh về nước hằng sống: chính khi chúng ta uống từ nguồn, chúng ta mới có thể trở thành “giếng, suối và sông cho người khác”. Tại Lộ Đức, ngài nói về ăn năn là chìa khóa để hiến thân. Đây là một chủ đề xuyên suốt của Đức Lêô: Giáo hội không sống cho chính mình, nhưng sống vì lợi ích của toàn thể nhân loại.
Trong chuyến đi này, giáo dân Pháp đã thể hiện lòng nhiệt thành và sự hiệp nhất của họ, một chủ đề rất được ngài yêu thích. Làm thế nào để sự hiệp nhất này được thể hiện trong một Giáo hội vốn được biết đến bị chia rẽ trong các vấn đề chính trị hoặc phụng vụ?
Ngài nhắc nhở các khác biệt về cảm nhận trong Giáo Hội, dù chính đáng, nhưng phải luôn sống trung thành với Giáo hoàng và các giám mục, được Huấn quyền, Giáo huấn hậu Công đồng Vatican II hướng dẫn. Ngài nói điều này rất bình tĩnh, nhưng không hề ngây thơ. Theo tôi, tầm nhìn của ngài là tiến về phía trước, không bị nản lòng hay sợ hãi vì chia rẽ. Đối đầu là điều bình thường, nhưng chúng ta cần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cùng nhau tiến lên.
Thay vì đối đầu trực diện với những vấn đề này, ngài trải nghiệm mọi việc khi chúng phát sinh, đặc biệt là các Thánh lễ, được cử hành với tất cả sự nghiêm túc, giản dị và vẻ đẹp cần thiết. Tất cả điều này thể hiện một hiệp nhất sống động. Tôi rất ấn tượng với thái độ của ngài, đặc trưng qua sự thanh thản, nhưng cũng nhờ lòng can đảm. Lòng can đảm không nằm ở việc phóng đại nghịch cảnh chúng ta gặp phải, nhưng ở việc là chính mình, là những gì Chúa muốn chúng ta trở thành, cho dù biển lặng hay sóng gió.
Tại Lộ Đức, ngài nhấn mạnh ngài đến đây với tư cách là người hành hương, cùng với hàng ngàn người khác, kể cả những người ốm yếu hoặc rất suy nhược. Ý nghĩa của điểm dừng chân này là gì?
Điều này cho thấy nước Pháp không chỉ có đại lộ Champs-Élysées, mà còn có cả Lộ Đức: hàng chục ngàn người ốm yếu hoặc dễ bị tổn thương đến đây mỗi năm để cầu nguyện và phó thác vào Chúa.
Với rất nhiều hy vọng và lòng biết ơn, rất nhiều người trẻ, người lớn tuổi, các gia đình đã rộng lòng đến phục vụ.
Tại Lộ Đức, Đức Lêô không tìm cách thể hiện những cử chỉ yêu thương phi thường. Ngài đến đó như một giám mục bình thường, như các tình nguyện viên giữa những người bệnh.
Chủ đề lạm dụng tình dục được mong đợi rất nhiều ở Lộ Đức. Ngài đã đấu tranh cho vấn đề này trong sáu năm đứng đầu hàng giám mục, ngài đã rút ra được điều gì từ đó?
Trong bài phát biểu trước các giám mục, Đức Lêô rất chính xác, rất rõ ràng về sự quan tâm chúng ta phải tiếp tục dành cho các nạn nhân và về công việc cần thiết của việc công nhận và đền bù. Ngài khích lệ chúng ta rất nhiều. Nói rộng hơn, tôi thấy ngài có khả năng làm nổi bật hành động của mọi người, khuyến khích họ làm tốt hơn. Tôi tin ngài cũng đã tìm được những lời lẽ thích hợp dành cho các nạn nhân, những người mà ngài đã chia sẻ quyết tâm của mình (trong một cuộc gặp kín với bảy người trong số họ).
Chuyến đi này tôn vinh các thánh đã ghi dấu ấn trong lịch sử nước Pháp. Làm thế nào chúng ta có thể tránh được cái bẫy của một Giáo Hội quay lưng về quá khứ?
Đức Lêô mời gọi chúng ta trân trọng di sản, nhưng vẫn hoàn toàn tham gia vào thế giới hiện tại. Trong buổi canh thức tại Sân vận động Pháp, ngài kêu gọi giới trẻ phấn đấu hướng đến sự thánh thiện. Ngài không vẽ bức tranh lý tưởng hóa: ngài nhắc, thánh thiện không phải chủ yếu nằm ở việc tránh điều ác, nhưng ở việc lựa chọn làm điều thiện. Tôi sẽ dùng tự do của tôi như thế nào, trong mỗi khoảnh khắc, để lựa chọn điều gì thực sự tốt, điều gì sẽ mang lại lợi ích cho tôi và người khác? Điều đó vừa đơn giản vừa rất khó khăn, đôi khi đòi hỏi một cuộc đấu tranh với chính mình.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Chậm rãi: tạo điều kiện thuận lợi để chiêm nghiệm
