Đức Giáo hoàng Lêô và logic cai trị thế giới
globalcatholic.com, Linh mục Dòng Tên Antonio Spadaro, 2026-06-26
Trong bài phát biểu nhân Ngày Lương thực Thế giới, Đức Lêô đặt câu hỏi về các hệ thống chính trị và kinh tế duy trì sự bất bình đẳng, xung đột và loại trừ.
Đức Lêô phát biểu tại trụ sở của Chương trình Lương thực Thế giới ở Rôma, ngày 22 tháng 6. (Ảnh: Vatican Media)
Ngày 22 tháng 6, Đức Lêô đến trụ sở Chương trình Lương thực Thế giới ở Rôma. Bài phát biểu của ngài không chỉ nói về nạn đói. Ngài nói về thế giới – về logic hiện đang chi phối thế giới.
Trong những ngày gần đây, ngài đề cập đến những chủ đề mạnh mẽ, qua đó cho thấy tầm ảnh hưởng toàn cầu uy tín đạo đức của ngài.
Đến nay, ngài đã thành nhân vật tham khảo duy nhất về những vấn đề lớn của thời đại, được lắng nghe ở hầu hết mọi nơi – ngay cả khi thông điệp của ngài không phải lúc nào cũng được đón nhận.
Trí tuệ nhân tạo, hòa bình, sự hợp tác giữa các dân tộc, phẩm giá con người: tất cả được nói lên trong một thế giới đầy rạn nứt.
Sợi chỉ xuyên suốt rất rõ ràng và không thể nhầm lẫn – đó là việc bảo vệ con người trước mọi nỗ lực biến con người thành vật thể, con số hay công cụ.
Đứng trước các thành viên Liên Hiệp Quốc, Đức Lêô không chỉ giới hạn vào việc lên án nạn đói. Ngài đặt một câu hỏi quan trọng: Trật tự thế giới nào lại cứ tạo ra chính những cuộc khủng hoảng mà nó buộc phải giải quyết?
Ngài cho rằng, chỉ giải quyết tình trạng khẩn cấp thôi là chưa đủ, chúng ta phải hiểu vì sao hệ thống lại cứ tạo ra những vấn đề tương tự. Luôn luôn là như vậy.
Các thể chế được thiết lập để bảo vệ lợi ích chung của thế giới đã trở nên yếu hơn. Cuộc đối thoại giữa các dân tộc có nguy cơ biến thành một cuộc tranh giành hỗn loạn – đối đầu, bị chi phối bởi sự ngờ vực.
Trước Chương trình Lương thực Thế giới, phân tích này mang một hình thức cụ thể. Chưa bao giờ thế giới sản xuất lương thực của cải nhiều như ngày nay. Thế nhưng hàng triệu người vẫn không có cơm ăn. Ngài nhận thấy, chính những lực lượng thúc đẩy tăng trưởng lại thường làm sâu sắc thêm sự loại trừ.
Ngài nêu lên một nhận định sâu sắc của Đức Phanxicô: viện trợ bị trì hoãn, bị cản trở vì các quyết định chính trị, hệ tư tưởng và rào cản hải quan. Vũ khí thì không. Vũ khí luôn luôn di chuyển.
Theo ngài, xung đột nuôi dưỡng dễ dàng hơn nuôi con người. Lời nói này rất nghiêm khắc, nó cho thấy một hệ thống phân cấp ưu tiên đã bị đảo lộn.
Và còn một mối nguy hiểm thứ hai, ít được chú ý hơn và tinh vi hơn. Ngài gọi đó là sự quan liêu hóa của tình đoàn kết. Khi các thủ tục được coi trọng hơn con người, viện trợ sẽ chậm lại. Và ai không tạo ra giá trị có thể đo lường được đều bị biến mất, đều thành vô hình. Như thế, theo ngài, mạng sống con người cuối cùng bị đối xử như một món hàng.
Đó là lý do vì sao ngài nhấn mạnh đến vai trò của cộng đồng địa phương, của xã hội dân sự, của các tổ chức tôn giáo.
Ngài nhắc chúng ta: “Ở nhiều nơi trên thế giới, Giáo hội hiện diện ở những nơi mà các thể chế quốc tế không thể. Tình huynh đệ đích thực được sinh ra từ các mối quan hệ sống động, chứ không phải từ bộ máy quan liêu – từ sự hiện diện bắt nguồn từ chính mảnh đất đó.”
Và như vậy, chúng ta đến với trọng tâm của thông điệp. An ninh lương thực là một phần an ninh của mọi người.
Trong thời điểm mà chính trị nói bằng ngôn ngữ cạnh tranh và sợ hãi, Đức Lêô khẳng định sẽ không có tương lai chung nếu sự hợp tác giữa các dân tộc đánh mất uy tín của mình.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Đức Lêô phục hồi cải cách Thượng Hội đồng của Đức Phanxicô theo cách riêng của ngài như thế nào?
Các nhà tiên tri báo điềm gở hay là người cứu nhân loại, các công ty khổng lồ AI luôn thắng
