lefigaro.fr, Jean-Marie Guénois, 2026-04-05
Trong thông điệp gởi đến Thành phố và thế giới Urbi et Orbi ngày lễ Phục sinh, Đức Lêô tha thiết kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các cuộc xung đột trên toàn thế giới.
Từ ban công Đền thờ Thánh Phêrô, trong ngày lễ Phục sinh đầu tiên triều của ngài, ngài kêu gọi, với giọng điệu khá bất thường kể từ khi ngài được bầu ngày 8 tháng 5 năm 2025: “Những ai có vũ khí trong tay hãy hạ xuống! Những ai có quyền lực để gây chiến hãy chọn hòa bình! Không phải một hòa bình áp đặt bằng vũ lực, nhưng hòa bình qua đối thoại! Không phải với mong muốn thống trị người khác, nhưng để gặp gỡ họ!” Sau đó, ngài kêu gọi toàn thể Giáo hội Công giáo cầu nguyện cho hòa bình ngày thứ bảy tuần tới: “Tôi xin mời tất cả mọi người cùng tham gia buổi cầu nguyện cho hòa bình chúng ta sẽ cử hành tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày thứ bảy 11 tháng 4.”
Cuối cùng, ngài lên án cám dỗ “thờ ơ” với chiến tranh và bạo lực chết người của chúng, với những hậu quả kinh tế và xã hội chúng gây ra, vì quyền năng Chúa Kitô đã phục sinh từ cõi chết hoàn toàn không bạo lực. Để giải thích điều này, ngài so sánh quyền năng này với “hạt lúa mì” được chôn vùi trong lòng đất nhưng cuối cùng hạt lúa vươn lên qua các luống cày của đất để trở thành một bông lúa vàng. Súc mạnh này của Thiên Chúa cũng như “trái tim con người bị xúc phạm, nhưng từ chối bản năng trả thù, thay vào đó họ chọn cách cầu nguyện cho người đã xúc phạm mình.”
“Những ai đang cầm vũ khí trong tay, hãy hạ xuống!”
“Hãy để những người có quyền lực gây chiến chọn hòa bình! Không phải hòa bình áp đặt bằng vũ lực, mà là hòa bình bằng đối thoại!” (Thông điệp Phục Sinh Urbi et Orbi)
Ngài nhấn mạnh: “Đây là sức mạnh thực sự mang lại hòa bình cho nhân loại, vì nó tạo ra các mối quan hệ tôn trọng ở mọi cấp độ: giữa các cá nhân, gia đình, các nhóm xã hội và các quốc gia. Sức mạnh này không áp đặt chương trình nghị sự của riêng của nó nhưng tìm cách góp phần phát triển và thực hiện cùng với những người khác vì nó không nhắm vào lợi ích cụ thể nhưng nhắm vào lợi ích chung. Rõ ràng thông điệp hướng đến tất cả các cuộc xung đột trên thế giới, nhưng đặc biệt nhắm vào các cuộc xung đột đã gây ra cuộc chiến đang bao trùm Trung Đông.” Khá kín đáo về vấn đề này cho đến khi Hoa Kỳ và Israel tuyên chiến với Iran ngày 28 tháng 2, Đức Lêô là công dân Mỹ sinh ra ở Chicago cách đây 70 năm, bày tỏ sự không tán thành chính thức và công khai với đất nước ngài xuất thân, ngay cả khi ngài không nêu tên quốc gia hoặc tổng thống của quốc gia đó.
Tuy ngài không gọi cuộc xung đột là “phi công bằng” và không đáp ứng tiêu chuẩn của “cuộc chiến chính nghĩa”, nhưng chính xác đây là lời chỉ trích rõ ràng mà hầu hết các giám mục Mỹ hiện đang đưa ra, nhắm vào Tổng thống Trump và cuộc xung đột ở Iran. Những lời chỉ trích công khai đã được khuyến khích, một cách thầm lặng vì Đức Lêô Giáo hoàng người Mỹ đã tuyên bố ngay từ đầu triều của ngài, ngài sẽ không can thiệp vào công việc nội bộ của đất nước ngài, ngoại trừ thông qua hàng giám mục Hoa Kỳ. Người công giáo Mỹ có ảnh hưởng chính trị đáng kể, dù nhiều người ở trong tình thế tiến thoái lưỡng nan giữa lòng trung thành và lương tâm, giữa bản sắc dân tộc và bản sắc Công giáo của họ. Hơn nữa, giống như thông điệp Urbi et Orbi ngày Giáng sinh năm 2025, ngài đã không xem xét lại địa chính trị hiếu chiến của thế giới, nhưng liên tục kêu gọi hòa bình. Ngài tập trung thông điệp Urbi et Orbi Phục Sinh này vào chiến tranh và hòa bình, vào nguồn gốc con người và tâm linh con người.
Về khía cạnh thần học, ngài nhắc lại ý nghĩa của cách tiếp cận Kitô giáo đối với xung đột. Nếu Lễ Phục Sinh là một chiến thắng: chiến thắng của sự sống trước cái chết, của ánh sáng trước bóng tối, của tình yêu trước hận thù, thì lễ Phục sinh đến với một cái giá rất cao, đó là cái chết của Chúa Kitô trên thập tự, Con Thiên Chúa hằng sống sau khi bị tra tấn và sau một bản án bất công.
“Ngày nay chúng ta cần bài ca hy vọng này”
Đức Lêô đặt các câu hỏi: “Nhưng Chúa Giêsu đã chiến thắng bằng cách nào?” Quyền năng nào Ngài đã chiến thắng hoàn toàn Kẻ thù, Hoàng tử của thế gian này?” Câu trả lời: “Theo truyền thống Kitô giáo, đó là ma quỷ. Quyền năng này, sức mạnh này, chính là Thiên Chúa, Tình yêu tạo dựng và ban sự sống, Tình yêu trung thành đến cùng, Tình yêu tha thứ và cứu chuộc. Vua chiến thắng đã tiến hành và giành chiến thắng trong trận chiến bằng cách phó thác tin tưởng vào ý Chúa.”
Như vậy, Ngài đã theo đuổi con đường đối thoại đến cùng, không phải bằng lời nói mà bằng hành động.
“Đối thoại” là con đường hoàng gia mà Giáo hội chủ trương, chỉ chấp nhận việc dùng vũ lực trong trường hợp tự vệ chính đáng. Và chỉ là biện pháp cuối cùng, sau khi tất cả các cuộc đàm phán ngoại giao khả thi đã thất bại. Thêm một điều kiện quan trọng cuối cùng: sự cân đối giữa hỏa lực của kẻ xâm lược và hỏa lực của người bảo vệ đất nước mình.
Khía cạnh cuối cùng của thông điệp Phục Sinh đầu tiên của Đức Lêô mà ngài đã bày tỏ vào cuối tuần trước tại Monaco và Rôma là cuộc chiến chống lại sự thờ ơ với chiến tranh: “Chúng ta quen với bạo lực, chúng ta cam chịu và trở nên thờ ơ. Thờ ơ trước cái chết của hàng ngàn người. Thờ ơ trước những hậu quả của hận thù và chia rẽ mà các cuộc xung đột gieo rắc. Thờ ơ trước những hậu quả kinh tế và xã hội mà chúng gây ra, những hậu quả mà mọi người đều cảm nhận.”
Sau đó, Đức Lêô trích dẫn lời của Giáo hoàng Phanxicô tiền nhiệm và câu nói nổi tiếng của ngài về “sự toàn cầu hóa của thờ ơ”, vang vọng trong ngày lễ Phục sinh lời tuyên bố công khai cuối cùng của ngài, được đưa ra tại cùng một địa điểm và cùng một thời điểm, chúa nhật Phục Sinh năm 2025: “Mỗi ngày chúng ta thấy không biết bao ý chí hướng đến cái chết trong vô số cuộc xung đột ảnh hưởng đến các khu vực khác nhau trên thế giới!” Nhưng với 1,4 tỷ Kitô hữu sinh sống trên hành tinh này, trên hết đây là lễ Phục sinh và “hôm nay chúng ta cần bài ca hy vọng này. Và chính chúng ta, những người đã sống lại cùng Chúa Kitô, phải mang nó đến khắp các đường phố trên thế giới.” Một giáo huấn thiêng liêng, được khẳng định mạnh mẽ trong thông điệp Urbi et Orbi sau lễ kỷ niệm này: “Trong ánh sáng của lễ Phục Sinh, chúng ta hãy tràn đầy kinh ngạc về Chúa Kitô! Hãy để tình yêu bao la của Ngài thay đổi trái tim chúng ta!” Phục sinh nhắc chúng ta rằng cái ác không có tiếng nói cuối cùng, vì nó đã bị Đấng Phục Sinh đánh bại.”
Sau đó Đức Lêô chúc giáo dân bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau: “Chúc mừng lễ Phục Sinh! Xin anh chị em mang niềm vui của Chúa Giêsu phục sinh đến cho người khác.”
Trước đám đông khoảng 50.000 người và trước ống kính truyền hình trên toàn thế giới, Đức Lêô kết thúc: “Bình an Chúa Giêsu ban cho chúng ta không chỉ giới hạn ở việc dẹp yên vũ khí, nhưng còn chạm đến và biến đổi trái tim chúng ta. Anh chị em hoán cải để đón nhận bình an của Chúa Kitô! (…) Trong ngày lễ này, chúng ta hãy từ bỏ mọi ham muốn tranh chấp, thống trị và quyền lực, xin Chúa ban bình an cho thế giới đang than khóc vì chiến tranh và bị đánh dấu bởi hận thù và thờ ơ, làm cho chúng ta cảm thấy bất lực trước cái ác.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Thích điều này:
Thích Đang tải...
