Liban, Thổ Nhĩ Kỳ… Vì sao Đức Lêô chọn Trung Đông cho chuyến đi cấp nhà nước đầu tiên của ngài
bfmtv.com, Florent Bascoul, 2025-11-27
Gần sáu tháng sau khi được bầu, Đức Lêô có chuyến đi Thổ Nhĩ Kỳ và Liban từ thứ năm 27 tháng 11 đến thứ ba 2 tháng 12 trong chuyến đi cấp Quốc gia đầu tiên của ngài. Ngài sẽ mang thông điệp hòa bình đến Trung Đông, ủng hộ các nhóm thiểu số Kitô giáo và thống nhất với Giáo hội Chính thống giáo.
Máy bay Giáo hoàng lần đầu tiên làm việc trở lại kể từ chuyến bay cuối cùng của cố Giáo hoàng Phanxicô đến Corsica, ngài qua đời ngày 21 tháng 4 năm nay. Đức Lêo sẽ có chuyến tông du nước ngoài đầu tiên trên cương vị nguyên thủ quốc gia ngày thứ năm 27 tháng 11. Chuyến đi này mang đến cho ngài cơ hội tăng cường hình ảnh quốc tế của ngài sau thời gian khởi đầu khiêm tốn để hướng tới hòa bình thế giới, bắt đầu từ Trung Đông.
Trước tiên ngài sẽ đến thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ, ngài chỉ ở vài giờ tại đây, đủ thời gian để có một số nghi lễ ngoại giao: viếng thăm Lăng Atatürk, gặp Tổng thống Recep Tayyip Erdogan. Chuyến đi này thể theo lời mời của Đức Thượng phụ Bartholomew I của Constantinople.
Giáo sư Nicolas Kazarian, Viện Thần học Chính thống giáo Saint Sergius ở Paris phát biểu trên BFMTV: “Đức Thượng phụ Bartholomew I là người đứng đầu Giáo hội Chính thống giáo lâu đời nhất, có từ thời các tông đồ. Ngày nay, Chính thống giáo là một cộng đồng gồm 15 giáo hội địa phương, Đức Thượng phụ Đại kết Constantinople giữ chức chủ tịch danh dự. Hơn cả một danh hiệu danh dự, đó là vai trò đại diện và điều phối chung.”
Thúc đẩy sự hiệp nhất Kitô giáo trong một thế giới rạn nứt
Cuộc gặp gỡ giữa Đức Thượng Phụ và Đức Giáo Hoàng kỷ niệm 1.700 năm Công đồng Nicaea. Chính tại thành phố này, nay được gọi là Iznik, Công đồng đầu tiên trong lịch sử Kitô giáo đã diễn ra năm 325, quy tụ các giám mục từ khắp Đế chế La-mã. Tại công đồng này, các giám mục đã đặt nền móng cho giáo lý vẫn được Giáo hội Công giáo, Chính thống giáo và Tin lành dùng cho đến ngày nay dù có những xung đột đã chia rẽ họ trong những thế kỷ gần đây.
Đức Bartholomew I và Đức Lêo XIV sẽ gặp nhau trong một buổi lễ đại kết. Ông Hugues Lefèvre, giám đốc hãng thông tấn Vatican I.Media tóm tắt: “Sự kiện này trên hết là khoảnh khắc thiêng liêng để thúc đẩy sự hiệp nhất Kitô giáo trong một thế giới rạn nứt.”
Xét đến lịch sử căng thẳng kéo dài nhiều thập kỷ, cuộc gặp tổ chức năm 2025 không phải là chuyện bình thường. Phải đến năm 1964, khi Đức Phaolô VI và Đức Thượng phụ Athenagoras gặp nhau tại Giêrusalem, 500 năm im lặng giữa Giáo hội Công giáo Rôma và Tòa Thượng phụ Constantinople mới bị phá vỡ.
Đức Thượng phụ Matxcơva không được mời
Đối với các Kitô hữu Chính thống giáo, cuộc chiến do Nga tiến hành ở Ukraine càng bi thảm nặng khi họ chứng kiến những người cùng đức tin sát hại lẫn nhau. Mặc dù cuộc xung đột không nằm trong chương trình nghị sự chuyến đi của Đức Lêô, nhưng chủ đề này chắc chắn sẽ được thảo luận không chính thức.
Giáo sư Nicolas Kazarian giải thích: “Sẽ không có gì ngạc nhiên nếu các ngài nói chuyện riêng về vấn đề này vì đây là vấn đề hòa giải, hòa bình ở châu Âu, và lập trường của Đức Giáo hoàng khá gần với lập trường của Đức Thượng phụ Bartholomew. Đức Thượng phụ Kirill của Matxcơva, một đồng minh thân cận của Vladimir Putin đã không được mời đến Iznik. Mặc dù ngài đứng đầu Giáo hội Chính thống giáo lớn nhất về số lượng tín hữu, nhưng các bài giảng ngài ban phép lành cho quân đội Nga năm 2022 trước cuộc tấn công vào Ukraine vẫn còn in đậm trong tâm trí mọi người. Ngược lại, Đức Bartholomew I ủng hộ nguyện vọng độc lập khỏi Nga của Giáo hội Chính thống giáo Ukraine. Ngài đã trao cho Giáo hội mức độ độc lập cao nhất ngay từ năm 2019.
Đây chủ yếu là để kỷ niệm một sự kiện thống nhất sâu sắc từ thiên niên kỷ đầu tiên của Kitô giáo. Vì thế Thượng phụ Bartholomew muốn trên hết là củng cố kinh nghiệm về một giáo hội thống nhất, một giáo hội đã tồn tại trước cuộc ly giáo, nên ngài chỉ mời đại diện của các giáo hội lịch sử khác là Alexandria, Antioch và Giêrusalem, cùng nhau tạo thành Ngũ Giáo. Thông điệp trọng tâm của cuộc gặp gỡ là sự thống nhất và hòa giải.”
Chuyến đi đến Liban vì hòa bình ở Trung Đông
Chủ nhật 30 tháng 11, Đức Lêo sẽ rời Thổ Nhĩ Kỳ đến Liban. Ngài sẽ gặp các viên chức cấp cao Nhà nước: Tổng thống Joseph Aoun, tín hữu kitô Maronite, giáo hội Công giáo Đông phương duy nhất trong khu vực vẫn trung thành với Rôma.
Kể từ tháng 10 năm 2023, quốc gia Liban đã hứng chịu các cuộc pháo kích của quân đội Israel nhằm vào Hezbollah, đã gây nhiều thương vong. Hàng ngàn người chết và hàng chục ngàn người bị thương. Các cuộc đình công vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn. Tình hình này làm trầm trọng thêm nền kinh tế vốn đã khó khăn của Liban trong thập kỷ qua.
Dự kiến Đức Lêô sẽ đến thăm địa điểm xảy ra vụ nổ cảng Beirut đã làm 220 người thiệt mạng và 6.500 người bị thương. Ngài cũng sẽ tham dự Thánh lễ được cử hành trên bờ sông.
Ông Hugues Lefèvre phát biểu: “Mối quan hệ giữa Vatican và Liban luôn tốt đẹp. Các Giáo hoàng cam kết nỗ lực vì hòa bình tại quốc gia này, điều này cho thấy khả năng chung sống hòa bình giữa các cộng đồng tôn giáo khác nhau ở Trung Đông.”
Một tầm vóc quốc tế cần khẳng định
Chuyến đi giúp Đức Lêô thể hiện với thế giới sau những tháng đầu tiên của ngài. Dù đã phát biểu về nhiều chủ đề khác nhau như chiến tranh ở Gaza và chiến tranh ở Ukraine, nhưng ngài có vẻ dè dặt hơn so với người tiền nhiệm.
Các nhà quan sát nhận thấy sự khác biệt so với hình ảnh của Đức Phanxicô. Người đứng đầu một cơ quan truyền thông chuyên về Vatican nhận xét: “Đây là phong cách hoàn toàn trái ngược với Giáo hoàng tiền nhiệm, người không ngần ngại phá vỡ các quy tắc, thách thức các tập tục đã được thiết lập, nói theo ghi chú của mình và bắt đầu những bài phát biểu ngẫu hứng thường gây xôn xao dư luận. Phong cách Đức Lêô điềm đạm và chừng mực hơn; ngài là Giáo hoàng truyền thống hơn, nói chung ngài đã gây sốc cho công chúng.”
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Tại Thổ Nhĩ Kỳ, Đức Lêô trải nghiệm chiều kích quốc tế “nghề” giáo hoàng của ngài
Tại Thổ Nhĩ Kỳ và Liban, Đức Lêô đối diện với thử thách quốc tế lớn đầu tiên của ngài
Liban, Thổ Nhĩ Kỳ… Vì sao Đức Lêô chọn Trung Đông cho chuyến đi cấp nhà nước đầu tiên của ngài
Đức Lêô XIV tại Istanbul: “Chúng ta đã đánh mất sự tôn trọng người lớn tuổi”
