Không từ chức, giáo hoàng gắn kết triều giáo hoàng của ngài trong việc “tái thiết” Giáo hội

390

Không từ chức, giáo hoàng gắn kết triều giáo hoàng của ngài trong việc “tái thiết” Giáo hội

Buổi lễ phong 20 tân hồng y tại Đền thờ Thánh Phêrô ngày thứ bảy 27-8-2022

lefigaro.fr, Jean-Marie Guénois, đặc phái viên tại Rôma, 2022-08-28

Sau khi phong 20 tân hồng y ngày 27 tháng 8, thứ hai 29 – 8, Đức Phanxicô họp công nghị để quyết định tương lai của cộng đồng công giáo.

Tại Aquila ngày chúa nhật 28 tháng 8, Đức Phanxicô không tuyên bố từ nhiệm. Thành phố Aquila nằm trong khối núi Abruzzo, phía đông Rôma bị trận động đất năm 2009 phá hủy một phần, là nơi có mộ Thánh Celestine V, giáo hoàng trở nên nổi tiếng khi năm 1294 ngài từ nhiệm sau 5 tháng tại chức. Đầu tháng 6, thông báo của Vatican loan báo chuyến đi Aquila đã tạo nhiều tin đồn về việc từ chức của ngài. Suy đoán mạnh thêm khi năm 2009 Đức Bênêđíctô XVI đến đây để hỗ trợ các nạn nhân sau trận động đất, sau đó ngài đến thăm mộ Thánh Celestin V và đặt dây pallium lên đó, dây pallium biểu tượng cho quyền lực của ngài. Một cử chỉ báo trước về việc ngài từ nhiệm năm 2013 mà không ai có thể giải thích vào lúc đó.

Đến Aquila bằng máy bay trực thăng, nhưng Đức Phanxicô lại kiên quyết xin “tái thiết” thành phố này, vẫn còn bị tan hoang do trận động đất mãnh liệt. Mười ba năm sau, vương cung thánh đường vẫn như Nhà thờ Đức Bà Paris hiện nay, với những giàn giáo. Đức Phanxicô ngồi xe lăn đến thăm, đội chiếc mũ bảo hiểm xây dựng kiên cố.

Thay vì đưa một khả năng về hưu, ngài mạnh mẽ khuyến khích cộng đồng thành phố một “tái sinh cá nhân và tập thể”, một động lực có ngụ ý “tái thiết giáo hội”. Chủ đề này là trọng tâm của những ngày họp ở Vatican ngày thứ hai, thứ ba tuần này.

“Tái thiết” và không từ chức. Ngược lại. Trong bài giảng thánh lễ cử hành ngoài trời trước vương cung thánh đường trang nhã Collemaggio, nơi Thánh Celestin V an nghỉ, Đức Phanxicô khẳng định: “Chúng ta đã nhầm lẫn khi gọi Thánh Celestin V là người “của từ chối lớn lao” như Dante viết trong Thần khúc, Divine Comedy. Ngài không phải là người nói “không” nhưng là người nói “có”. Đức Phanxicô giải thích: “Đúng vậy, chỉ có một cách để thực hiện ý Chúa là dùng sức mạnh của người khiêm nhường. Họ là kẻ yếu và là người thất bại dưới mắt loài người, nhưng thật ra họ mới là người chiến thắng. Kiêu ngạo thống trị tinh thần thế gian, nhưng lời Chúa mời gọi chúng ta sống hiền lành và khiêm nhường. Khiêm tốn không phải là đánh giá thấp bản thân, nhưng là thái độ lành mạnh thực tế, giúp chúng ta nhận ra tiềm năng cũng như các khốn khổ của mình.”

Những “khốn khổ” này Đức Phanxicô đang đi qua. Trước khi bước qua cánh cửa thánh, với bước đi không vững, trong một cố gắng tưởng chừng như siêu phàm với giáo hoàng 85 tuổi, tuy bị đau đầu gối nhưng tinh thần sáng suốt, ngài nhận xét: “Chúa là sức mạnh của người khiêm nhường, không phải chiến lược hay lô-gích của thế giới là sức mạnh. Theo nghĩa này, Thánh Celestin V là nhân chứng dũng cảm cho Tin Mừng, vì không có lô-gích nào của quyền lực có thể giam hãm và thao túng ngài.”

“Cuộc đình công tiềm ẩn ở giáo triều”

Suy ngẫm về quyền lực và ứng biến trong một số trường hợp, giáo hoàng Dòng Tên kết luận: “Chúng ta thường suy luận về vị trí chúng ta chiếm giữ. Người tín hữu kitô biết cuộc sống của mình không phải là sự nghiệp theo nghĩa thế gian. Và cuộc cách mạng Tin Mừng mang lại tinh thần tự do này. Nếu không có tự do bên trong thì không phanh hãm ích kỷ, chủ nghĩa cá nhân, tư lợi và thống trị.

Chiều thứ bảy hôm qua, Đức Phanxicô không nói gì khác với 20 tân hồng y, khi ngài dường như yếu lại trên chiếc xe lăn trước hàng cột khổng lồ của Quảng trường Thánh Phêrô và trước sự hiện diện uy nghi của các giám chức cao cấp trong phẩm phục màu đỏ. Từ bối cảnh “yếu thế” này như ngài đã tâm sự, ngài dệt dụ ngôn: nêu lên “sứ mệnh rực lửa” của các hồng y nhưng ngài nhấn mạnh đến hình ảnh “ngọn lửa than hồng” là “nhẹ nhàng, ẩn hiện nhưng tồn tại lâu dài”, theo “phong cách của Chúa: gần gũi, trắc ẩn, dịu dàng”.

Sau đó, ngài đưa ra hai tấm gương gần đây về những nhân vật vĩ đại trong Giáo hội: Hồng y Casaroli (1994-1998), nhân vật chủ chốt của Giáo hội dưới thời Đức Gioan-Phaolô II, một nhà ngoại giao vĩ đại nhưng đã âm thầm đến thăm tù nhân ở Rôma hàng tuần. Và hồng y Nguyễn Văn Thuận (1928-2002), bộ trưởng Hội đồng Giáo hoàng Công lý và Hòa bình dưới thời Đức Gioan-Phaolô II, là người sống sót trong hoàn cảnh bi thương nhất của 13 năm tù cộng sản vì đức tin công giáo của ngài. Bài học của Đức Phanxicô cho các tân hồng y: “Như hai đàn anh, anh em hãy yêu mến Giáo hội! Xử lý cùng ngọn lửa thiêng này với những vấn đề lớn, bằng cách gặp gỡ những người vĩ đại của thế giới này, cũng như chăm sóc những người nhỏ bé, là những người lớn trước mặt Chúa.”

Ngài khuyên các tân hồng y đừng bao giờ quên “bí mật ngọn lửa của Chúa”. Nó là gì? “Chúa gọi chúng ta, mỗi người chúng ta bằng tên của mình. Chúng ta không phải là con số. Ngài nhìn thẳng vào mắt chúng ta, mỗi chúng ta. Và Ngài hỏi chúng ta: “Con, tân hồng y và tất cả chúng con, những hồng y anh em, Ta có thể tin tưởng vào các con không?”

Câu hỏi này sẽ là trọng tâm cuộc gặp sau cánh cửa đóng kín ngày thứ hai và thứ ba giữa Đức Phanxicô và 200 hồng y của ngài. Chương trình chính thức dự trù những trao đổi chung và theo từng nhóm nhỏ về tông hiến cải cách giáo triều mà giáo hoàng ban hành ngày 19 tháng ba. Đây là một trong những trục chính triều giáo hoàng, nhưng đã diễn ra tương đối không tốt ở Vatican, nơi mà quyền lực bị giảm phần lớn vì lợi ích của các hội đồng giám mục và giám mục địa phương. Thậm chí hồng y Oscar Rodriguez Maradiaga còn nói: “Có một cuộc đình công âm thầm ở Giáo triều khi đối diện với cải cách”, hồng y Maradiaga là điều phối viên của Hội đồng Hồng y, ngài trả lời phỏng vấn trong một buổi trao đổi trực tuyến được trang web tiếng Tây Ban Nha Ton Digital tổ chức vào đầu tháng 6. Một số thành viên Giáo triều không muốn cải cách, họ sẽ không phản đối trực tiếp, nhưng “họ cứ từ từ, hoãn đến muôn thuở những việc phải làm”. Hồng y Maradiaga nói: “Với những người này, cuộc cải cách không thể thực hiện được. Chúng ta phải tránh xa chủ nghĩa giáo quyền và hướng tới một Giáo hội anh em. Phải có một tinh thần mới, một hoán cải mục vụ và đồng nghị cũng phải thấm vào các giáo phận. Đó là lý do vì sao giáo hoàng triệu tập tất cả các hồng y”.

Xa với các âm mưu của giáo triều. Bầu khí vui tươi tối thứ bảy ở khu vườn tráng lệ sứ quán Pháp tại Tòa thánh, nơi tân đại sứ Florence Mangin tiếp hồng y Pháp Jean-Marc Aveline, tổng giám mục Marseilles và có sự hiện diện của Gérald Darmanin, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, phụ trách thờ phụng. Phái đoàn giáo phận Marseille thân thiện đóng vai trò quan trọng cho bầu khí thoải mái trong thánh lễ tân hồng y Aveline cử hành tại nhà thờ Thánh Lu-i người Pháp. Nữ tu Nathalie Becquart, cựu học sinh của hồng y, thư ký của Thượng hội đồng cho biết: “Hồng y là thần học gia vững chãi nhưng cũng là mục tử luôn dễ gần với mọi người, là người biến căng thẳng thành thanh thản nhờ tính tình vui tính và không phủ nhận ai.”

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Bài đọc thêm: “Xin anh em phát biểu tự do”

Sáng tạo lại guồng máy quản trị của giáo hoàng