Đức Phanxicô ở Hungary: Chiến dịch tái chinh phục

37

Đức Phanxicô ở Hungary: Chiến dịch tái chinh phục

parismatch.com, Caroline Pigozzi, phóng viên đặc biệt từ Budapest

Trao đổi quà tặng truyền thống với nước chủ nhà, Thủ tướng Viktor Orban và Tổng thống Hungary, Janos Ader (giữa), tại Bảo tàng Mỹ thuật. Thủ tướng tặng Đức Phanxicô bản sao bức thư của Vua Hungary Béla IV (thế kỷ 13) xin giáo hoàng Innocent IV để chống lại cuộc xâm lược của người Mông Cổ. AFP

Một chuyến viếng thăm vùng đất truyền giáo… Sự nhiệt thành của người công giáo Hungary đã không ngăn được Đức Phanxicô lên án chính sách di cư của đất nước họ. Trong thời gian ngắn ở Budapest, Đức Phanxicô đã chọn gởi một thông điệp khoan dung tới Thủ tướng Viktor Orban: “Quý vị gắn kết với cội nguồn của mình, nhưng hãy vững vàng và cởi mở!”

Cùng đi với Đức Phanxicô trong chuyến tông du này, bà Caroline Pigozzi, phóng viên báo Paris Match nhận xét: mặc dù trải qua một cuộc phẫu thuật nặng cách đây hai tháng, nhưng ngài không mất đi sự kiên cường hay niềm tin khi nói đến các giá trị của mình.

Sáu giờ sáng chúa nhật 12 tháng 9, máy bay của hãng hàng không Italia, chuyến bay cuối cùng của Đức Phanxicô với hãng hàng không này cất cánh. Tiếp theo là cuộc chạy đường dài trong bốn ngày, bắt đầu bằng chuyến thăm cấp tốc đến Budapest. Tổng thống Cộng hòa Janos Ader và Thủ tướng Viktor Orban đã tiếp đón ngài. Đức Phanxicô chỉ dành cho họ ba mươi phút, không phải vì mệt mỏi nhưng vì ngài gần như không cùng chia sẻ quan điểm với họ. Đối diện với thủ tướng Orban, ngài kêu gọi nuôi dưỡng “giấc mơ về một xã hội huynh đệ” ở một quốc gia có luật chống đồng tính và từ chối nhận người di cư. Gặp các giám mục địa phương, cử hành thánh lễ bế mạc Đại hội Thánh Thể Quốc tế lần thứ 52 ở Quảng trường Anh hùng… Bốn bài diễn văn trong ngày đầu tiên này: sau đó, không  lãng phí thì giờ, ngài bay đi Slovakia, cách đó 200 cây số.

Tại chỗ, với tổng thống Cộng hòa Zuzana Caputova, phát biểu trước chính quyền địa phương, gặp gỡ các giám mục, linh mục, tu sĩ, chủng sinh và giáo lý viên tại Nhà thờ Thánh Máctinô ở Bratislava, sau đó với các tu sĩ Dòng Tên Slovakia tại nhà sứ thần, kế đó ngài đến thăm Trung tâm Bêlem dành cho người vô gia cư, tiếp tục là với cộng đồng Do Thái. Bên cạnh ngài là hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, giám mục Paul Richard Gallagher, ngự y (archiatre, thuật ngữ bác sĩ riêng của ngài), phần còn lại là đoàn tùy tùng, hai y tá, tiếp đó ngài đến Presov, rồi đến Kosice để an ủi người Roms, một cộng đồng người mục cư khác bị đàn áp dưới chế độ toàn trị…

Ngài có sức khỏe 

Với tổng cộng 22 sự kiện, chắc chắn cuộc hành trình này sẽ mệt mỏi! Chăm chú quan sát chúng ta sẽ thấy khuôn mặt ngài cau lại khi dự cuộc diễn hành quân sự hoặc các buổi lễ chính thức. Ngoài ra thì mọi sự suôn sẻ, cho thấy giáo hoàng sẽ 85 tuổi ngày 17 tháng 12 vẫn còn sức mạnh. Bốn ngày căng thẳng này đúc kết vào một điểm: ngài mạnh khỏe. Mười ngày nằm viện của ngài sau vụ phẫu thuật đại tràng hai tháng trước chỉ còn là kỷ niệm buồn. Rời bệnh viện Gemelli, ngài đến đền thờ Đức Bà Cả, trước tượng Đức Mẹ Bảo vệ người dân Rôma để tạ ơn Đức Trinh Nữ. Ngày 1 tháng 9, trong  cuộc phỏng vấn với đài phát thanh công giáo Tây Ban Nha Cope, để chứng minh thời gian dưỡng bệnh đã xong, ngài tiết lộ những chuyến đi sắp tới của mình: Indonesia, Đông Timor, Papua New-Guinea…

Nhưng trước hết là những nơi gần đây, đến Glasgow ngày 1 tháng 11 dự hội nghị khí hậu Cop26, sau đó là Malta, Hy Lạp và Síp vào đầu tháng 12. Có thể nói ngài chưa có ý định “từ bỏ”, theo thuật ngữ thánh được Đức Bênêđictô XVI phát minh: ngài phủ nhận tin đồn gần đây. Ngài châm biếm: “Điều này không có trong đầu tôi […], tôi không biết họ lấy đâu ra ý tưởng rằng tôi sẽ từ chức. Tôi vẫn ở đây. Một y tá người Ý giàu kinh nghiệm đã cứu tôi. Ông nói, ‘cha phải mổ’. Có người khuyên nên dùng kháng sinh. Bây giờ tôi có thể ăn bất cứ thứ gì, trước đây tôi không ăn được vì bị xoắn ruột. Nhưng sau khi mổ tôi vẫn phải dùng thuốc vì bộ não của tôi phải ghi nhận sự thật, ruột của tôi ngắn đi 33cm.” Ngài cho biết, đây là con đường đi đến “một sự tồn tại bình thường.” Một giám chức cao cấp thở dài: “Sau khi tuyên bố như thế này, nếu ngài từ chức sẽ là nói dối.” Một thiên thần lướt qua, và thông điệp cũng vậy…

Như Giáo sư Vlad Ratziu, chuyên gia về các bệnh gan và đường tiêu hóa tại bệnh viện Pitié-Salpêtrière ở Paris, giải thích: “Ở phương Tây, các trường hợp có vấn đề với đại tràng này tăng lên theo tuổi. Điều yên tâm, đây là loại bệnh lành tính, không phải ung thư, trong đa số trường hợp phương pháp điều trị nội khoa-phẫu thuật giúp giảm triệu chứng và chữa khỏi vĩnh viễn. Đó là những thủ thuật ngoại khoa được kiểm soát tốt hiện nay, ít dẫn đến biến chứng sau mổ. Sau mười ngày dưỡng bệnh tại bệnh viện, việc lên lịch cho tất cả những chuyến đi này, chỉ hai tháng sau cuộc phẫu thuật, là một dấu hiệu đáng khích lệ về sự hồi phục của Đức Phanxicô.”

 Tin tức sai sự thật về cái chết của Đức Bênêđictô XVI

Vào tháng 1- 2021, sau cái chết vì Covid của bác sĩ Fabrizio Soccorsi, 78 tuổi, bác sĩ riêng của ngài, Đức Phanxicô đã chọn bác sĩ giáo sư Roberto Bernabei làm bác sĩ riêng. Bác sĩ Bernabei là bác sĩ chuyên khoa về tuổi già và là bác sĩ nội khoa tại Phòng khám Đa khoa Đại học Gemelli. Chính bác sĩ đã lên danh sách một loạt các kiểm tra rộng rãi dẫn đến việc phẫu thuật này. Theo nhà vatican-học Gian Guido Vecchi của trang Corriere della Sera, thông tin sức khỏe loan báo ngày hôm sau cuộc phẫu thuật là rõ ràng. Ông nhấn mạnh: “Tuy nhiên, làm thế nào bạn hình dung một người gần 85 tuổi lại không mệt mỏi sau ca phẫu thuật nặng và gây mê toàn thân kéo dài ba tiếng đồng hồ như vậy? Sức khỏe của các giáo hoàng vẫn là một chủ đề muôn thuở. Vì thế tin tức sai sự thật về cái chết của Đức Bênêđictô XVI được loan truyền gần đây, đơn giản vì trong một buổi tiếp kiến chung ngày 11 tháng 8 ở Hội trường Phaolô VI, ngài nhận một cuộc điện thoại bất ngờ.

Vì cử chỉ bất thường này chưa bao giờ xảy ra, những người nhìn thấy nghĩ rằng đó phải là một tin nghiêm trọng. Tin đồn ở đây thì nhiều như cả binh đoàn.” Đặc biệt là vì Tòa thánh rất hiếm khi phủ nhận tin đồn nên tin đồn lan tự do theo tưởng tượng. Các đại sứ bên cạnh Tòa thánh không phải lúc nào cũng biết cách phân tích những dữ kiện này. Ca mổ của giáo hoàng chỉ được loan báo trước một ngày, nó đã được lên lịch trước hay quyết định khẩn cấp? Ở Vatican, người ta giải thích mọi thứ đã được lên kế hoạch để Đức Phanxicô dùng mùa hè để nghỉ ngơi. Vào thời Đức Gioan-Phaolô II, mỗi lần có sự kiện liên quan đến y tế, các báo cáo sức khỏe hàng ngày của Tòa Thánh chính xác đến kinh ngạc, gần như lâm sàng; vào thời ông Joaquin Navarro-Valls làm giám đốc Văn phòng báo chí, ông cũng là một bác sĩ…

Một tin đồn khác được lặp lại: liệu ngài có đi Pháp không

Dù Đức Phanxicô không muốn, nhưng câu hỏi tế nhị này vẫn là trọng tâm và thông tin đang được lan truyền “thì thầm” (sotto voce) ở Rôma. Vì thế một số hồng y nhiều tham vọng mơ ngôi vị Thánh Phêrô, từ đây đến mật nghị công bố một quyển sách trình bày các ý tưởng, chương trình của họ… Với các “hồng y áo đỏ” cao quý, mỗi cuộc họp chính thức với các đồng nghiệp khác, như Đại hội Thánh Thể Quốc tế này, là dịp để họ triển khai tài năng của mình, chứng tỏ sự dễ dàng trong giao tiếp, thẩm quyền tự nhiên của mình, nói tóm lại là làm cho bản thân mình được biết đến, hoặc được công nhận, và dẫn đầu một chiến dịch bầu cử… Điều quan trọng là phải thành công trong việc xuất bản sách bằng tiếng Ý, điều này không dễ dàng như khi họ xuất bản ở quốc gia của mình. Vì thế việc xức dầu tối cao này phải được “hợp pháp hóa” ở bán đảo nước Ý; hồng y Guinea Sarah, hồng y Phi Luật Tân Tagle, hồng y Ý Zuppi và Comastri, gần đây đã phát hành sách…

Một tin đồn khác lặp lại: có thể Đức Phanxicô sẽ đi Pháp. Dù ngài đã tiếp 15 giám mục các giáo phận Marseille, Toulouse và Montpellier trong chuyến đi ad limina tại Dinh Tông Tòa, nhưng chuyện này không dính gì đến việc Đức Phanxicô sẽ đi Pháp, chương trình đi thăm ngủ niên này đã bị ngưng từ năm 2012 do một lịch trình phức tạp. Dịp này các giám mục Pháp không để lọt ra ngoài một tin nào dù nhỏ nhất về sức khỏe của giáo hoàng. Mặt khác, tuy Đức Phanxicô không đi Đức nhưng ngài chia sẻ cùng những đấu tranh nhân đạo với bà Angela Merkel, bà đã đến Vatican sáu lần. Sẽ có rất ít cơ hội ngài sẽ đi Pháp, dù luôn có những dự báo lạc quan, đúng hơn là không thực tế, của các giáo sĩ cao cấp của Pháp về vấn đề này. Để tránh bàn về việc đi Pháp, ngài luôn có lập luận chính: một quy tắc theo đó một giáo hoàng sẽ không đến quốc gia nào đó sáu tháng trước cuộc bầu cử tổng thống. Ở tuổi của mình, Đức Phanxicô có những ưu tiên khác: ngài đến những nơi bạn không mong chờ, ưu tiên những vùng bị lãng quên hoặc vùng ngoại vi hơn là những thủ đô của các nước lớn.

Một di sản hiển nhiên của tu sĩ Dòng Tên, trước hết ngài là nhà truyền giáo. Tâm lý của giám mục giáo phận Rôma vẫn là chuyện nhức đầu và thường là bí ẩn đối với các nhà ngoại giao. Về nhiều chủ đề, ngài vẫn giữ phản xạ thận trọng cũ, vẫn lảng tránh khi ngài không im lặng… Trước thang máy dẫn lên căn hộ của ngài ở tầng hai là tượng Đức Mẹ Im lặng. Đúng là một biểu tượng!” Năm 2019, ngài cười nói với chúng tôi: “Tôi treo đó để chống lại những đàm tiếu.” Có chuyện để suy ngẫm về một điều gì đó… trong một thời gian dài.

Marta An Nguyễn dịch

Bài đọc thêm:  Vắc xin, phá thai, hôn nhân đồng giới… Sáu tuyên bố chính của Đức Phanxicô trên máy bay từ Slovakia về Rôma