Chúng ta chơi với con cái có đủ chưa?

130

fr.aleteia.org, Mathilde de Robien, 2017-05-14

Vì khi chơi là ở ngoài tương quan quyền uy, nên khi chơi cha mẹ con cái ngang hàng với nhau. Đó là một trong các yếu tố chính để xây dựng quan hệ vững bền, lâu dài, vui vẻ với con mình. Chỉ cần bỏ ra mỗi ngày vài phút là đủ…

Chúng ta thử hình dung quan hệ cha mẹ con cái chỉ dựa trên quyền uy thì nó sẽ như thế nào. Quan hệ này sẽ hoàn toàn che khuất các cảm nhận như lòng tự tin, nâng cao phẩm chất cá nhân của đứa bé. Và một khi đứa bé lớn lên, đến lượt nó làm cha mẹ, nó sẽ tạo được mối dây liên hệ nào với con mình? Chắc chắn chẳng có gì lớn lao: may lắm là có bổn phận đối với con cái, nhưng tệ nhất là tạo ra thái độ dửng dưng, hận thù vì cha mẹ không hiện diện dưới mắt chúng. Không ai muốn chuyện này. Như vậy phải thêm gì vào quan hệ cha mẹ con cái để quan hệ này thấm đậm tình thương, tình âu yếm, có được sự tin tưởng lâu dài? Chơi với con cái một phần đáp ứng được cho vấn đề này.

Chơi với con cái là xây dựng quan hệ vững bền và lâu dài giữa cha mẹ con cái

Nhà tâm lý học Mỹ Lawrence Cohen, chuyên ngành trị liệu bằng trò chơi, tin chắc một “nối kết” mạnh giữa cha mẹ con cái là nền tảng cho sự phát triển của trẻ con. Để có được kết quả này, phải xây dựng quan hệ cha mẹ con cái không phải chỉ bằng quyền uy, nhưng xây dựng rất nhiều trên việc chơi với con, đưa đến khái niệm “tình cha mẹ qua việc chơi với con”. Trong quyển sách “Ai muốn chơi với tôi? Chơi để trao đổi tốt hơn với con cái” do bà Isabelle Filliozat trình bày, ông Lawrence Cohen khẳng định: “Chơi vẫn là một trong các phương tiện tốt nhất để tiếp xúc được với đứa bé, để đứa bé khỏi bị cô lập và có thể thay đổi tác phong của nó, cho đến khi mối dây tin tưởng được thiết lập”. Bà Filliozat là tâm lý gia và tác giả của nhiều sách nói về tình cha mẹ con cái.

Đặt mình ở tầm cao của con cái, vào trong thế giới của nó, đó là yếu tố để có được lòng tin tưởng của con mình và nói cho con cái biết tình thương của mình. Ông Lawrence Cohen nói thêm: “Chơi và tính hài hước giúp tạo mối dây yêu thương vững mạnh giữa cha mẹ con cái. Chơi là dịp để hướng ra bên ngoài và gia đình có những giây phút đầm ấm bên nhau, nó làm giảm nhẹ căng thăng do việc giáo dục gây ra. Tạo được vai trò của cha mẹ qua trò chơi, giúp cha mẹ vào được trong thế giới trẻ con mà không đối xử mạnh với nó, là phát triển lòng tin tưởng nơi trẻ con và nơi chúng ta”.

Chơi là nuôi dưỡng một nhu cầu thiết yếu nơi trẻ con: nhu cầu gắn bó

Nhu cầu gắn bó là gì? Nhà phân tâm học John Bowlby định nghĩa, đó là bản năng dẫn con người có một nhu cầu, trong suốt cuộc đời của mình, nhu cầu được lắng nghe, được thông cảm, được hiểu và được nâng đỡ bởi một hay nhiều người được xem là thân cận. Nó chứng tỏ cho thấy, nhu cầu gắn bó nơi trẻ con là một nhu cầu cốt tử.

Ông Lawrence Cohen giải thích: “Chúng ta có thể minh họa nhu cầu gắn bó như một cái bình bị trút hết vì mệt, vì đói, vì bị cô lập, vì bị chấn thương. Làm sao lấp đầy  cái bình này? Bằng cách yêu thương trẻ con, tiếp xúc thể lý với con, an ủi trẻ con, nuôi dưỡng trẻ con. Làm dịu khi trẻ con bứt rứt, chơi và nói chuyện khi trẻ con đang vui”. Theo tâm lý gia, đa số vấn đề tác phong của trẻ con dính đến vấn đề gắn bó: bình chứa không lấp đầy cho đủ, hoặc không thường xuyên lấp đầy. Khi chơi với trẻ con, người lớn mới lấp đầy bình hay bít được lỗ hỗng của bình.

Chơi giúp khắc sâu vào trí não các giá trị cần thiết của đời sống xã hội

Tôn trọng luật chơi, không ăn gian, biết thua, biết chế ngự cảm xúc, biết chờ đến phiên mình, biết chơi theo nhóm… Rất nhiều tác phong có thể học được qua trò chơi và trẻ con sẽ áp dụng các tác phong này vào “đời sống thật”.

Còn các cha mẹ không thích chơi thì sao?

Chúng ta có thể không chơi những trò chơi lâu giờ như Rủi ro hay Độc quyền (Risk hay Monopoly) hoặc để hàng giờ chơi búp bê Barbie hay lắp ráp Lego. Bà Isabelle Filliozat nói đến “mọi tương tác khi chơi với trẻ con, tạo thiện cảm giữa cha mẹ con cái”. Có thể chơi một trò chơi rất ngắn, cười đùa trong lúc ăn, hay đơn giản ở bên cạnh chúng khi chúng lắp ráp đồ chơi. Nhưng nhà tâm lý trị liệu nhấn mạnh: “Thật đáng công để chơi với trẻ con, vì trò chơi là dịp tốt đẹp nhất để tạo các mối quan hệ”.

Marta An Nguyễn dịch