Đức Lêô: Kim chỉ nam thiêng liêng và đạo đức trên Trường Quốc tế

5

Đức Lêô: Kim chỉ nam thiêng liêng và đạo đức trên Trường Quốc tế

cath.ch, 2026-09-29

Truyền thông nước ngoài kinh ngạc ghi nhận tầm mức chào đón nồng nhiệt dành cho Đức Lêô tại Pháp. © Vatican Media

Trong chuyến đi Pháp, Đức Lêô kiên quyết đề cập đến một số vấn đề tế nhị, như chăm sóc các bệnh hấp hối, vị trí của tôn giáo trong đời sống công cộng và vai trò của châu Âu trên trường quốc tế. I.MEDIA phỏng vấn một số nhân vật nổi bật của chuyến đi này.

“Đức Lêô đến vào thời điểm thế giới đang gặp khó khăn, chia rẽ và cần kim chỉ nam về tinh thần và đạo đức. Bốn ngày này đã chỉ ra con đường.” Theo luật sư Carol Saba, phát ngôn viên của Hội đồng Giám mục Chính thống giáo Pháp, uy tín của ngài trên trường quốc tế được củng cố đáng kể nhờ chuyến đi Pháp này.

Luật sư nhấn mạnh: “Đức Lêô là của mọi người, ngài vừa kế thừa di sản tư tưởng xã hội của Đức Lêô XIII trước các thách thức của thời hiện đại, vừa thể hiện sự cởi mở đại kết của Đức Gioan XXIII trong ước nguyện thống nhất với Chính thống giáo, và cả thần học lịch sử của Đức Gioan-Phaolô II, khi xét đến vai trò của Giáo hội là hành động vì hòa bình, đặc biệt là việc quay về lại cội nguồn châu Âu.”Với diễn ngôn thần học được trau chuốt tỉ mỉ, ngài gợi nhớ đến Đức Bênêđíctô XVI, và trong quan tâm đến các vùng ngoại vi của thế giới, ngài thực hiện tinh thần của Đức Phanxicô. Luật sư kính phục “niềm hy vọng ngài gieo rắc trong bốn ngày qua, với thông điệp tập trung sâu sắc vào một Kitô giáo không phải là về bản sắc mà ngược lại, mở ra con đường dẫn đến niềm tin, hy vọng và đối thoại. Chúng ta cần những lời như vậy vì họ không còn thấy những lời này trong diễn ngôn chính trị lục địa châu Âu. Họ đi tìm một thông điệp chân thực, đúng đắn. Thông điệp của ngài đến vào thời điểm rất đặc biệt này”.

“Một cơ hội để hồi sinh lý tưởng châu Âu”

Cựu Thủ tướng Ý Mario Monti đồng ý với quan điểm này: “Việc có một Giáo hoàng người Mỹ đầy nghị lực vào thời điểm này, người khuyến khích người châu Âu nhận thức được phẩm giá của chính mình và tin tưởng vào sự phát triển của bản thân, điều không chỉ phục vụ chúng ta mà còn cải thiện điều kiện trên thế giới, là một thông điệp rất mạnh mẽ”, ông nói với I.Media ngay sau khi dự buổi họp tại Metz. Ông xem chuyến đi này của ngài là “cơ hội để hồi sinh lý tưởng châu Âu.” Ông Sébastien Maillard, cựu giám đốc Viện Jacques Delors, thấy trong các chuyến đi Tây Ban Nha và Pháp của ngài “một mong muốn xem lại các nguyên tắc cơ bản của châu Âu, mời gọi mọi người tiếp nhận ngọn đuốc, với lời kêu gọi giới trẻ hãy cống hiến hết mình cho châu Âu,” nhấn mạnh tầm quan trọng của pháp luật và cuộc chiến chống lại thông tin sai lệch.

Ông giải thích: “Ngài không đối lập nền văn minh châu Âu với Liên minh châu Âu, trong khi một số nhóm chính trị có xu hướng đánh đồng chúng. Ngược lại, ngài cho thấy khối Châu Âu là sản phẩm nền văn minh chúng ta và không được tách rời khỏi nó.”

Xây dựng một “Xã hội Hòa bình”

Ba ngày sau khi đón Đức Lêô trong buổi canh thức long trọng ở Sân vận động Pháp, Giám mục Étienne Guillet giáo phận Saint-Denis đã đến Metz với 12 đại diện của các tôn giáo khác nhau trong giáo phận của ngài: Do Thái giáo, Hồi giáo, Sikh giáo, Công giáo và Chính thống giáo. Ngài rất vui mừng khi thấy “cam kết của các tôn giáo với hòa bình” được khẳng định ở Metz, nhấn mạnh tầm quan trọng, bất chấp mọi khó khăn, của việc tiếp tục đối thoại với nhau và nâng cao nhận thức về đối thoại trong giới trẻ.

Ngài nhấn mạnh: “Chúng tôi đến đây để cùng nhau lắng nghe những lời khích lệ này, bởi vì ở đây, chúng ta không nói về ngày hôm qua mà là về ngày hôm nay và ngày mai cho Seine-Saint-Denis để xây dựng một xã hội hòa bình.” Ngài cảm thấy chuyến đi này của Đức Lêô đã cho nhiều người có kinh nghiệm “niềm tự hào là tín hữu kitô mà không cảm thấy mình hơn người khác”.

Kiên định với sự dịu dàng

Giám mục cũng lưu ý Đức Lêô “có những lời vừa rất dịu dàng vừa rất kiên định, đặc biệt về vấn đề cuối đời, giáo dục Công giáo và chủ nghĩa thế tục”. Theo Giám mục, “những lời này rất quan trọng, mang tính định hướng: mời gọi chúng ta can đảm và kiên định với những lập trường thiết yếu, là tín hữu kitô, chúng ta phải kiên định nhưng với sự dịu dàng.”

Trong cuộc phỏng vấn tại Nhà thờ Metz, Hồng y Jean-Marc Aveline, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp cho biết ngài xúc động trước lòng nhiệt thành lớn lao của giáo dân Pháp thể hiện trong chuyến đi này. Ngài nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc đón Giáo Hoàng vào thời điểm này, dù thời gian bầu cử sắp đến. Nước Pháp đang cần điều này.

Nhà báo hỏi Tổng Giám mục, Bộ trưởng bộ ngoại giao Paul Richard Gallagher, ngài nhận xét chuyến đi này là “lời mời gọi tốt đẹp cho sự thống nhất nước Pháp và Giáo hội tại Pháp”.

Sự kinh ngạc của báo chí quốc tế

 Bài học đầu tiên của chuyến đi Pháp, được một số phương tiện truyền thông nước ngoài ghi nhận với sự kinh ngạc, quy mô của sự chào đón nồng nhiệt dành cho Giáo hoàng tại một quốc gia trên chính trường quốc tế vẫn là một trong những phòng thí nghiệm của chủ nghĩa thế tục. Ngày thứ sáu, gần 300.000 người đổ ra đường phố Paris để đón chào ngài trên chiếc xe Giáo hoàng, trước khi 80.000 thanh niên lấp đầy Sân vận động Pháp. Ngày hôm sau, Thánh lễ được cử hành tại Quảng trường Concorde thu hút khoảng 800.000 người, gấp ba lần số giáo dân trong lần đón tiếp Đức Bênêđíctô XVI tại Paris năm 2008.

Tại Tây Ban Nha, quốc gia ngài đến thăm ba tháng trước,  tờ El País nói về một Giáo hoàng “đã đưa hàng ngàn người xuống đường”, một “sự kiện đáng chú ý ở quốc gia đã lấy chủ nghĩa thế tục làm biểu tượng”. Tại Ý, tờ La Repubblica còn đi xa hơn, mô tả “sự chào đón thắng lợi”, với đám đông trên đường phố, gợi lên ở “quê hương của chủ nghĩa thế tục” các dấu hiệu của “sự thức tỉnh chiều kích tôn giáo”.

Điều này càng gây ngạc nhiên hơn khi báo chí quốc tế nhấn mạnh nghịch lý của Pháp: việc giữ đạo không còn mạnh, giới trẻ không còn nhiệt tình đi tìm con đường thiêng liêng, đã làm giảm sức hấp dẫn của giáo hoàng. Tờ Washington Post lưu ý sự huy động mạnh mẽ của giới trẻ là dấu hiệu cho thấy ảnh hưởng lâu dài của Giáo hội “bất chấp sự suy giảm trong việc giữ đạo và xu hướng thế tục hóa”. Báo chí Ba Lan cũng nhấn mạnh mâu thuẫn này: hãng Thông tấn Công giáo KAI mô tả “một nước Pháp đã thế tục hóa cao độ”, Giáo hội bây giờ là Giáo hội “thành thị và bình dân”, không còn là Giáo hội thượng lưu, được thúc đẩy bởi số lượng người học giáo lý trưởng thành ngày càng tăng.

Từ Paris đến Lộ Đức, và sau đó từ Lộ Đức đến Metz, Đức Lêô được hưởng lợi từ hai khám phá: một nước Pháp vẫn còn mang đậm dấu ấn của chủ nghĩa thế tục, nhưng nơi đó vẫn tồn tại một nhu cầu tâm linh không thể chỉ đo lường bằng con số người giữ đạo; và đó là nước Pháp qua lịch sử của mình, một lần nữa là điểm khởi đầu cho sự suy tư của châu Âu. Vì thế, từ góc nhìn nước ngoài, chuyến đi là một chuỗi của ba phần: cú sốc quần chúng ở Paris, sự trở về cội nguồn tâm linh ở Lộ Đức, và thông điệp châu Âu của Metz. Đây là cách Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên đặt chuyến đi đầy ý nghĩa này trong một bối cảnh vượt xa biên giới nước Pháp.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Đức Lêô: Bệnh nhân lý tưởng theo lời bác sĩ giải phẫu cho ngài

Đức Lêô: Kim chỉ nam thiêng liêng và đạo đức trên Trường Quốc tế