tribunechretienne.com, Philippe Marie, 2026-10-14
Ngày 14 tháng 10 năm 2026, một giai đoạn không chắc của Đức Lêô đang bắt đầu. Một số nhà quan sát Vatican tâm sự : “Sẽ có một trước một sau của Đức Lêô; đó là bất ngờ không mấy thích của mọi người.” Sau khi mổ, một câu hỏi vẫn còn đó: ung thư có dứt hẳn hay sẽ cần điều trị thêm?
Ngày thứ tư 14 tháng 10, một ngày sau khi mổ, Vatican có thể ăn mừng bước đầu thành công. Nhưng chẩn đoán được tiết lộ vào tối thứ tư đòi hỏi thận trọng, tin tức trấn an ban đầu không nên làm lu mờ. Đức Lêô 71 tuổi không chỉ trải qua ca mổ cắt bỏ khối u phổi: các bác sĩ phẫu thuật đã cắt bỏ thùy dưới của phổi bên phải sau khi xác nhận ngài bị ung thư biểu mô tuyến, một dạng ung thư phổi.
Ca phẫu thuật được nhóm Giáo sư Stefano Margaritora, chuyên gia về phẫu thuật lồng ngực mổ 90 phút. Ngài ở trong phòng mổ khoảng ba giờ trước khi trở về phòng bệnh. Theo bản tin y tế của Tòa Thánh, không có biến chứng nào được ghi nhận. Các bác sĩ giải thích họ đã cắt bỏ thùy phổi để phẫu thuật được “triệt để”. Thuật ngữ này có nghĩa vụ mổ có mục đích loại bỏ hoàn toàn khối u. Tuy nhiên, các bác sĩ không đảm bảo tất cả các tế bào ung thư đã được loại bỏ. Câu hỏi quan trọng: Các hạch bạch huyết có bị ảnh hưởng không?
Đây chính là điểm được bác sĩ Gérald Kierzek, bác sĩ cấp cứu và nhà bình luận y tế, nêu ra trong phân tích của bác sĩ về tình hình: “Ung thư đang ở giai đoạn nào? Nó có khu trú cao không?” Đằng sau câu hỏi này là “sự khác biệt cơ bản giữa khối u chỉ giới hạn ở phổi và ung thư đã bắt đầu di căn đến các hạch bạch huyết”. Trong trường hợp đầu tiên, tiên lượng có thể khả quan, đặc biệt khi khối u đã được loại bỏ hoàn toàn. Trong trường hợp thứ hai, các bác sĩ phải xem xét các xét nghiệm sâu hơn và có thể cần thêm các phương pháp điều trị bổ sung. Vì thế các bác sĩ phân biệt giữa hai tình huống: “Giai đoạn N0, không phát hiện thấy sự xâm nhiễm hạch bạch huyết vùng, và giai đoạn N1 hoặc cao hơn, đặc trưng bởi sự xâm nhiễm một số hạch bạch huyết. Đối với ung thư được phát hiện rất sớm, không có sự xâm nhiễm hạch bạch huyết hoặc di căn, phẫu thuật cắt thùy phổi có thể là đủ. Nhưng chỉ riêng tình trạng N0 không đảm bảo sẽ không cần điều trị thêm: kích thước của khối u và các đặc điểm sinh học của nó cũng được xem xét.”
“Nó thay đổi mọi thứ”: nguy cơ cần điều trị bổ sung. Nếu các xét nghiệm cho thấy sự hiện diện của tế bào ung thư trong các hạch bạch huyết, tình hình sẽ trở nên phức tạp hơn. Bác sĩ nhấn mạnh: “Rõ ràng điều này thay đổi mọi thứ. Sự xâm nhiễm hạch bạch huyết có thể làm các chuyên gia đề nghị hóa trị, đôi khi kết hợp với hoặc tiếp theo là liệu pháp miễn dịch, hoặc là liệu pháp nhắm đích, tùy thuộc vào đặc điểm phân tử của ung thư. Cần phải kiểm tra xem đã có di căn xa hay chưa. Tuy nhiên, sự tham gia của các hạch bạch huyết lân cận không tự nó có nghĩa là đã có di căn ở các cơ quan khác. Bác sĩ nhấn mạnh thực tế của chẩn đoán: Chúng ta đang đối phó với một khối u tuyến ác tính, chứ không phải một khối u lành tính nhỏ.” Điểm này cần được nhấn mạnh. Ngày chúa nhật 11 tháng 10, trong giờ Kinh Truyền Tin, Đức Lêô đã thông báo ngài có khối u nhỏ ở phổi, được phát hiện rất sớm và khu trú tốt. Hai ngày sau, bản tin y tế xác nhận đó là khối u ung thư, điều đã nghi ngờ trong các kiểm tra trước phẫu thuật. Cũng cần lưu ý, gia đình ngài có nhiều người bị ung thư: mẹ ngài qua đời vì ung thư, anh Louis Prevost của ngài hiện đang điều trị ung thư. Tiền sử gia đình cần chú trọng, dù thiếu thông tin y tế chính xác, không thể thiết lập mối liên hệ di truyền với khối u tuyến ác tính ở phổi của Giáo hoàng.
Một thông báo được giữ bí mật ngay cả với các quan chức cấp cao nhất của Vatican. Cách Đức Lêô thông báo về ca phẫu thuật của ngài làm nhiều người trong Giáo triều La-mã ngạc nhiên. Ngày thứ ba 13 tháng 10 trước khi mổ, Hồng y Pietro Parolin, Quốc vụ viện Tòa Thánh thừa nhận: “Không ai ngờ đến chuyện này.”
Tuyên bố này cho thấy sự kín đáo xung quanh việc chuẩn bị nhập viện của Đức Lêô, rõ ràng đã được giấu kín khỏi một số quan chức cấp cao nhất của Vatican.
Tiền lệ gần đây bắt nguồn từ Giáo hoàng Gioan Phaolô II, năm 1992 ngài tuyên bố ngài sẽ vào Bệnh viện Đa khoa Gemelli để làm các xét nghiệm. Chỉ sau đó, Vatican mới tiết lộ ngài có khối u đại tràng, khối u này đã được cắt bỏ vài ngày sau đó.
Ba mươi bốn năm sau, Đức Lêô đã chọn cách tiếp cận khác, ngài tự tuyên bố ngài có khối u và cần phải mổ. Nhưng khi ngài dự định trấn an giáo dân bằng cách đề cập đến một bất thường cục bộ, thì việc xác nhận ung thư phổi chắc chắn đã mang lại cho lời nói của ngài một trọng lượng khác. Các phân tích cuối cùng sẽ xác định các bước tiếp theo. Một số chuyên gia được các phương tiện truyền thông Ý và Mỹ phỏng vấn nhấn mạnh việc mổ ngay từ đầu có thể là một dấu hiệu đáng khích lệ. Giáo sư Massimo Di Maio, chủ tịch Hiệp hội Ung bướu Y học Ý, giải thích thủ thuật này có mục tiêu chữa khỏi, có nghĩa các bác sĩ phẫu thuật đã tìm cách loại bỏ bệnh, chứ không chỉ đơn giản là làm giảm nhẹ các triệu chứng của bệnh.
Về phần mình, Tiến sĩ Stephen Liu, chuyên gia về ung thư phổi tại Đại học Georgetown giải thích với hãng thông tấn Associated Press: “Chỉ chẩn đoán thôi là chưa đủ, hiện nay cần phải biết giai đoạn của ung thư, kích thước khối u và kết quả phân tích hạch bạch huyết. Những kết quả này sẽ rất quan trọng. Đặc biệt, các xét nghiệm giải phẫu bệnh sẽ giúp phát hiện bất kỳ tế bào ung thư nào trong các hạch bạch huyết đã được lấy ra, nếu đã thực hiện sinh thiết. Phân tích phân tử cũng có thể xác định một số bất thường về gen trong khối u, từ đó có thể định hướng điều trị.”
Giáo sư Edoardo Mercadante, giám đốc phẫu thuật lồng ngực tại Viện Ung thư Quốc gia Regina Elena ở Rôma nhấn mạnh đến tầm quan trọng của các xét nghiệm này trong các tuyên bố được hãng thông tấn ANSA đưa tin. Nếu bệnh hoàn toàn khu trú, việc theo dõi đơn giản có thể là đủ. Nếu không, có thể cần điều trị thêm.
Hiện tại, Vatican vẫn chưa công bố phân loại cuối cùng về bệnh ung thư hoặc kết quả phân tích hạch bạch huyết. Chưa có phác đồ hóa trị, liệu pháp miễn dịch hoặc liệu pháp nhắm đích nào được công bố.
Quá trình hồi phục kéo dài hơn vài ngày nằm viện
24 đến 48 giờ đầu tiên sau một ca phẫu thuật như thế này đặc biệt quan trọng để theo dõi tình trạng hô hấp của bệnh nhân và ngăn ngừa các biến chứng sau phẫu thuật. Theo Giáo sư Mercadante, việc xuất viện có thể được xem xét từ 5 đến 6 ngày sau nếu tiến triển thuận lợi. Tuy nhiên, thời gian nằm viện tương đối ngắn không có nghĩa là bệnh nhân đã ngay lập tức hồi phục hoàn toàn. Bác sĩ chuyên khoa phổi người Ý Claudio Micheletto, trong cuộc phỏng vấn với Adnkronos, nhấn mạnh phẫu thuật cắt thùy phổi vẫn là một ca phẫu thuật lớn. Phổi phải có ba thùy, và việc loại bỏ một trong số đó đòi hỏi cơ thể thích nghi dần dần với chức năng hô hấp. Ngay từ ngày chúa nhật, ông Matteo Bruni, giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, đã đề cập đến thời gian hồi phục sau phẫu thuật khoảng một tuần. Tuy nhiên, ước tính này, được đưa ra trước khi phẫu thuật, không đảm bảo việc bệnh nhân có thể ngay lập tức trở lại các hoạt động bình thường.
Chuyến đi tháng 11: 31.000 cây số sau ca phẫu thuật phổi
Các buổi tiếp kiến của Đức Lêô đã bị hủy cho đến ngày 20 tháng 10. Thứ tư tuần này, Hồng y Luis Antonio Tagle sẽ thay thế Đức Lêô cử hành Thánh lễ bế mạc các cuộc gặp kỷ niệm 10 năm Thông điệp Amoris Laetitia. Nhưng câu hỏi quan trọng nhất liên quan đến chuyến tông du từ ngày 6 đến 17 tháng 11 đến Uruguay, Argentina và Peru. Chuyến đi này sẽ dài hơn 31.000 cây số, gồm 12 chuyến bay và 2 chuyến trực thăng, với sự thay đổi độ cao đáng kể ở Peru.
Đây sẽ là chuyến đi đặc biệt khó khăn với người vừa mổ lồng ngực. Một số chuyên gia khuyên nên đợi vài tuần trước khi đi máy bay sau khi mổ như vậy, tùy thuộc vào tiến triển hô hấp và việc không có biến chứng. Hồng y Nhật Bản Tarcisio Isao Kikuchi, đã gặp Đức Lêô ngày thứ hai 12 tháng 10, cho biết Giáo hoàng muốn phẫu thuật nhanh chóng để bảo toàn các chuyến đi quốc tế trong tương lai. Theo ngài, Đức Lêô đã trình bày tình trạng của ngài không phải là tình trạng cấp cứu y tế. Kể từ đó, việc xác nhận chẩn đoán ung thư đã mang một khía cạnh mới cho vấn đề này. Hiện tại, chưa có thông báo chính thức nào về việc hủy chuyến đi.
Tối thứ ba, khi thủ tục đang được tiến hành, Hồng y Aldo Reina đã chủ trì buổi đọc kinh Mân Côi tại Bệnh viện Đa khoa Gemelli cho Đức Lêô và các bệnh nhân khác đang nằm viện. Tại Peru, nơi Đức Lêô làm phần lớn sứ mệnh truyền giáo của ngài, giáo dân lo lắng theo dõi sức khỏe của ngài nhưng họ rất hy vọng. Kết quả các xét nghiệm sẽ giúp các bác sĩ xác định tiên lượng và quyết định các bước tiếp theo. Sự khác biệt giữa triển vọng chữa khỏi sau khi mổ và triển vọng điều trị ung thư kéo dài là rất đáng kể.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Đức Lêô năm ngày sau khi mổ, ngài sẽ dần dần tiếp tục làm việc
Tại Vatican, sự vắng mặt của Giáo hoàng Lêô làm cho ngài hiện diện nhiều hơn
Từ bệnh viện, Đức Lêô nói chuyện với Tổng thống Putin qua điện thoại
